Ocak Kapasite Planlaması Yıllık Üretim Hedefi

Yıllık hedef neden doğrudan bölünmez

Ocak kapasite planlaması yıllık üretim hedefi ile başlar ama oraya varmak için doğru sırayı izlemek gerekir. Yıllık ton hedefini takvim saatine bölmek en sık yapılan hatadır; sonuç gerçekte hiçbir zaman ulaşılmayan bir saatlik değer verir ve tesis olduğundan küçük seçilir. Doğru yol, takvimden başlayıp her adımda kaybı düşerek etkin çalışma saatine inmektir.

Zincir dört halkadan oluşur. Takvim günü, ocağın çalıştığı güne indirgenir: resmî tatiller, izin dönemleri, patlatma günleri ve mevsim kapanmaları çıkarılır. Çalışılan gün, vardiya saatiyle çarpılarak planlı saat bulunur. Planlı saatten arıza ve bakım duruşları düşülerek kullanılabilir saat bulunur. Kullanılabilir saatten besleme boşlukları, ürün değişimi, temizlik ve bekleme çıkarılarak etkin saat bulunur. Nominal kapasite ihtiyacı, yıllık hedefin bu son sayıya bölünmesidir.

Sayılarla bir örnek

Yılda 300 bin ton satılabilir ürün hedefleyen bir ocağı düşünün. Yılda 250 gün çalışıyor ve günde tek vardiya on saat üretim yapıyorsa planlı saat 2500 olur. Kullanılabilirlik yüzde 85 kabul edilirse 2125 saat kalır. Faydalı çalışma oranı da yüzde 85 alındığında etkin saat 1806 civarına iner. 300 bin tonu 1806 saate bölmek yaklaşık 166 t/s nominal kapasite ihtiyacı verir.

Aynı hesabı ters yönde kurmak da mümkündür. Elinizde belirli bir tesis varsa, nominal kapasitesini 1806 etkin saatle çarparak o tesisin bu vardiya düzeninde yıl içinde neye yeteceğini görürsünüz. Aşağıdaki tablo General 640, 800 ve 950 mobil tesisleri için bu çevrimi ürün şartnamesindeki değerlerle gösterir.

Tablodaki yıllık karşılıklar hesap sonucudur, garanti değildir; vardiya sayısını, kullanılabilirliği ya da çalışılan gün sayısını değiştirdiğinizde hepsi kayar. Model karşılaştırmasının besleme boyutu ve ürün fraksiyonu tarafını General 640 800 950 kapasite seçimi sayfasında bulabilirsiniz.

Ocak kapasite planlaması yıllık üretim hedefi: mevsimsellik tepe ayı yaratır

Yıllık toplam eşit aylara bölünmez. Asfalt ve hazır beton talebi yoğun sezonda toplanır; kışın yağış ve donma üretimi keser. Bir ocağın satışının önemli bir bölümü üç ya da dört ayda gerçekleşiyorsa, tesis o ayların hızına göre boyutlanmalıdır. Aksi halde yıllık ortalamaya göre seçilen tesis sezonda yetişemez, kışın ise boş bekler.

Bu sorunun iki çözümü vardır ve ikisi de aynı kapıya çıkmaz. Birincisi tesisi tepe ayına göre büyütmek: yatırım artar, kışın kullanım oranı düşer. İkincisi ölü sezonda stok biriktirmek: yatırım sabit kalır, buna karşılık stok alanı, elleçleme maliyeti ve ürünün kirlenme riski devreye girer. Karar, arazi genişliği ve ürünün stokta bekleyebilme özelliğine göre verilir.

Vardiya sayısı en güçlü kaldıraçtır

Etkin saat sayısını artırmanın en hızlı yolu makine büyütmek değil, vardiya eklemektir. Tek vardiyadan çift vardiyaya geçen bir ocak, aynı tesisle etkin saatini yaklaşık iki katına çıkarır ve gereken nominal kapasite yarıya iner. Buna karşılık personel, aydınlatma, gürültü izni ve bakım penceresi gibi kalemler devreye girer; gece bakım yapılamıyorsa kullanılabilirlik zamanla düşer.

Bu yüzden karar yalnız yatırım tutarına bakılarak verilmez. İkinci vardiyanın yıllık personel maliyeti ile bir üst model tesisin bedeli aynı tabloda karşılaştırılır, üzerine iki seçeneğin kullanılabilirlik etkisi eklenir.

Zincirin en zayıf halkası

Kırıcı kapasitesi tek başına bir şey söylemez. Yıllık hedef, hattın en zayıf halkasına göre gerçekleşir. Elek alanı yetersizse kırıcı boşta bekler; bant hızı ya da genişliği yetersizse besleme kesilir; yükleme sahasında tek kepçe varsa vardiya sonuna doğru kamyon kuyruğu oluşur. Bu yüzden planlama, kırıcının yanında elek alanı, konveyör kapasitesi, stok hacmi ve nakliye kapasitesini aynı tabloda tutmalıdır.

Su ve enerji de kısıt olabilir. Yıkamalı bir devrede su temini ve çökeltme havuzu kapasitesi üretim hızını doğrudan sınırlar. Şebeke gücü yetersizse jeneratör kapasitesi tavanı belirler. Bu kalemler hesabın dışında bırakıldığında yıllık hedef kağıt üzerinde tutar, sahada tutmaz.

Ölçmediğiniz oranı varsayamazsınız

Kullanılabilirlik ve faydalı çalışma oranı için tahmin kullanmak planlamanın en kırılgan yeridir. Bu iki oran ocaktan ocağa belirgin biçimde değişir ve tek doğru kaynağı kendi duruş kayıtlarınızdır. Vardiya defterine duruşun başlangıç saati, süresi ve nedeni yazıldığında bir ay sonunda gerçek oranlar ortaya çıkar. Nedenler beş altı kategoriye ayrıldığında hangi kaybın büyütülmeye değer olduğu da görülür.

Yeni bir ocakta kayıt yoktur; bu durumda benzer malzeme ve benzer düzende çalışan bir tesisin oranları başlangıç kabulü olarak kullanılır ve ilk üç ayın sonunda gerçek verilerle değiştirilir. Kabulün yazıya geçirilmesi önemlidir, çünkü hedef tutmadığında tartışma kapasite üzerinde değil kabul üzerinde yapılmalıdır.

Planı yıl içinde güncellemek

Kapasite planı bir kere yapılıp rafa konan bir belge değildir. Patlatma yığınının irileşmesi primer kademenin hızını düşürür, ürün karmasının incelmesi tersiyer yükünü artırır, yeni bir müşteri şartnamesi ek bir fraksiyon getirir. Her değişiklikte etkin saat hesabı yeniden çalıştırılır ve gereken nominal kapasite güncellenir.

Hesabın kademe dağıtımı, indirgeme oranı ve besleme boyutu tarafını maden mühendisliği başlığı altındaki yazılarla birlikte okumak faydalıdır. Yıllık hedefinizi, vardiya düzeninizi ve duruş kayıtlarınızı paylaşırsanız gereken nominal kapasiteyi birlikte çıkarabiliriz.