Mobil Konkasör Satın Alırken Sözleşmeye Eklenmesi Gereken Teknik Maddeler

Teklif mektubu ile satış sözleşmesi arasındaki fark, sahada ilk anlaşmazlık çıktığında anlaşılır. Teklifte "120-180 t/s" yazar; sözleşmede bu kapasitenin hangi taşta, hangi besleme boyutunda ve hangi ürün fraksiyonlarında ölçüleceği yazmıyorsa rakamın bağlayıcı bir karşılığı kalmaz. Bu yazı, bir mobil konkasör siparişinde sözleşmeye ya da ekindeki teknik şartnameye girmesi gereken maddeleri satın alma masasında kullanılabilecek sırayla ele alıyor. Hukuki danışmanlık yerine geçmez; ticari ve hukuki çerçeve için kendi hukuk danışmanınızla, ithalat, nakliye ve ruhsat konularında ise yetkili kurumlarla çalışın.
Bu maddelerin neredeyse tamamı ancak sıfır makinede eksiksiz yazılabilir. Üreticiden alınan yeni tesiste kapasite, kapsam, garanti ve kabul testi üreticinin imzasıyla bağlanır; ikinci el alımda satıcı çoğu zaman bu maddelerin hiçbirini taahhüt edemez. Bu nedenle sıfır makine almak her zaman en mantıklı ve doğru tercihtir; aşağıdaki liste de bu bakışla hazırlandı.
Teknik şartname eki: modeli rakamlarla sabitleyin
Sözleşmenin gövdesine yalnızca "General 02 mobil konkasör" yazmak yetmez. Ayrı bir teknik şartname eki, modeli kırıcı tipi, besleme ağzı, elek ölçüsü, güç ünitesi, ağırlık ve yükleme ölçüsüyle tanımlamalıdır. Teslimde makine bu sayfayla karşılaştırılır. Mobil konkasör tesisleri ailesindeki her modelin ürün sayfasında bu ekin iskeletini oluşturacak bir teknik tablo bulunur.
Aşağıdaki tablo, ürün sayfalarındaki değerlerle bir ek taslağının nasıl görünebileceğini gösteriyor. Ürün sayfasında karşılığı olmayan hücreler "—" ile bırakıldı. Sizin ekinizde boş hücre kalmamalı; eksik değerler sipariş sırasında üreticiden yazılı olarak istenmelidir.
| Madde | General 01 | General 944 | General 02 | General 03 |
|---|---|---|---|---|
| Kapasite | 120-180 t/s | 120-180 t/s | 250-300 t/s | 250-375 t/s |
| Kırıcı | GPS 1210 darbeli (primer + sekonder) | GPJ 90 çeneli + GM430 konik | GPS 1413 primer darbeli | GPS 1415 primer darbeli |
| Maksimum besleme | 700 mm | 800 mm | 1000 mm | 900 mm |
| Elek | 1600×5000 mm, 4 katlı | 1600×5000 mm, 3 katlı yatay | 2000×5000 mm, 4 katlı | 2400×5000 mm, 4 katlı |
| Jeneratör | 550 kVA | 550 kVA | 660 kVA | 750 kVA |
| Ağırlık | 55.000 kg | 70.000 kg | 76.000 kg | — |
| Yükleme ölçüsü | 4300×18500×4500 mm | 4130×20350×4500 mm | 4340×20600×4500 mm | — |
| Şase | — | — | 2 akslı | 4 akslı |
Dikkat: General 02'nin besleme ağzı 1000 mm iken daha yüksek kapasiteli General 03'ün tablo değeri 900 mm'dir. "Büyük model her ölçüde büyüktür" varsayımı bu yüzden yanıltabilir. Tam değeri sözleşmeye yazmak, ocağınızdaki en iri blok boyutunu bu değerle karşılaştırmanızı zorunlu kılar.
Çıkış ayarı ve ürün fraksiyonları
Dört modelin tablosunda çıkış ayarı 0-100 mm olarak geçer. Fraksiyonlar ise aynı değildir: General 01, 02 ve 03'te 0-5 / 5-12 / 12-19 / 19-40 mm, General 944'te 0-5 / 5-12 / 12-19 mm. Ürün sayfaları, nihai fraksiyon dağılımının ve elek delik ölçülerinin beslenen malzemeye göre projede belirlendiğini açıkça söyler. Sözleşmede bu nedenle proje aşamasında kararlaştırılan elek gözlerinin listesi yer almalı ve bu liste kabul testinde referans alınmalıdır.
Kapasite maddesi: ölçüm koşulları ve yöntemi
Kapasite aralığı, malzemeye bağlı bir değerdir. Sözleşmede kapasite rakamının yanına aşağıdaki koşullar yazılmazsa, iki tarafın da kendini haklı göreceği bir tartışma kapıda bekler:
- Malzeme cinsi ve tanımı: kireçtaşı, bazalt, granit ya da karışık yıkıntı atığı; mümkünse laboratuvar numune analiziyle.
- Besleme gradasyonu: en iri blok boyutu ve ince malzeme oranı; ızgaralı besleyicinin by-pass hattından ayrılan ince malzemenin üretime sayılıp sayılmayacağı.
- Nem ve kil içeriği; yapışkan malzemede eleme veriminin düşeceğinin iki tarafça kabulü.
- Hangi fraksiyonların "ürün" sayılacağı ve geri dönüş bandında dolaşan malzemenin hesaba girip girmeyeceği.
- Ölçüm yöntemi: kamyon kantarı, bant kantarı ya da hacim ölçümü.
Ölçüm formülünü de metne koyun: test kapasitesi (t/s) = test süresince tartılan ürün tonajı ÷ net çalışma süresi. Örneğin T saatlik testte alıcı kaynaklı duruş D saat, tartılan ürün Q ton ise kapasite Q ÷ (T − D) olarak hesaplanır. Besleme kesintisi, kamyon bekleme ya da yükleyici arızası gibi duruşların D'ye girip girmeyeceği aynı maddede tanımlanmalıdır.
Kapsam maddesi: teslimat içeriği ve sorumluluk sınırı
En çok anlaşmazlık bu bölümden çıkar; çünkü teklifte "komple tesis" yazar, sahaya ise eksik bir kablo ya da beklenenden kısa bir stok bandı gelir. Kapsam kalem kalem yazılmalıdır:
- Güç ünitesi: jeneratör dahil mi, gücü kaç kVA? General 02 sayfasında 660 kVA güç ünitesi ve kumanda paneli seri donanım olarak geçer, General 03'te 750 kVA güç ünitesi seri donanımdır. Bazı modellerde jeneratör opsiyoneldir; bu fark hem bedeli hem de şebeke bağlantı ihtiyacını değiştirir.
- Bant konveyörler: ürün bantlarının adedi, uzunluğu ve geri dönüş bandının kapsamda olup olmadığı.
- Kumanda ve otomasyon: dokunmatik panel, soft-starter, frekans kontrolü; General 01 sayfasında internet bağlantılı uzaktan izleme seçenek olarak anılır. Seçenek olan her kalem sözleşmede "dahil" ya da "hariç" diye işaretlenmelidir.
- İlk dolum yağları, ilk aşınma parçası seti ve özel bakım takımları.
- Teknik dokümantasyon: kullanım ve bakım kılavuzu, elektrik şemaları, yedek parça kataloğu ve bunların hangi dilde verileceği.
Sınır maddesi en az kapsam kadar önemlidir; alıcının üstlendiği işleri tek tek sayar. Zemin tesviyesi ve gerekiyorsa beton kaide, saha içi yollar, su ve yakıt temini, şebeke elektriği kullanılacaksa trafo ve ana kablo, yükleyici ve kamyonlar çoğunlukla alıcıdadır. General 03 sayfası, katlanır hidrolik bantlar ve sabitleme ayaklarıyla kazı ve beton temel olmadan kurulum yapılabildiğini belirtir; buna rağmen zeminin taşıma gücü ve düzlüğü alıcının sorumluluğunda kalır. İş bölümünü bir sorumluluk matrisiyle ekleyin.

Nakliye, ölçü ve teslim şekli
Teslim yeri ve şekli, riskin hangi noktada alıcıya geçtiğini belirler. Fabrikada teslim, limanda teslim ya da sahada teslim seçeneklerinden hangisinin geçerli olduğu, uluslararası satışta ise kullanılan Incoterms teslim koşulu açıkça yazılmalıdır. Nakliye sigortasının kimde olduğu da bu maddeye girer.
Ölçü ve ağırlık burada teknik bir anlam kazanır. General 02'nin 4340×20600×4500 mm ölçüsü ve 76.000 kg ağırlığı, General 01'in 4300×18500×4500 mm ve 55.000 kg değerleriyle aynı güzergâhta aynı izinle taşınamayabilir. General 03 sayfası 4 akslı şaseyi uluslararası nakliye standardı olarak tanımlar; aks sayısı yol izinlerinde belirleyicidir. Hangi ölçü ve ağırlıkta özel izin gerektiğini makinenin geçeceği ülkelerin yetkili kurumlarından teyit edin ve sözleşmeye iznin kim tarafından alınacağını yazın.
İhracat siparişlerinde teslim belgeleri ayrı bir ek olmalıdır: fatura, ambalaj listesi, menşe belgesi, CE uygunluk beyanı ve hedef ülkenin istediği diğer evraklar. General Makina'nın sahip olduğu belgeler ISO 9001 ve CE'dir. Hedef ülke ilave bir belge istiyorsa gerekliliği ve sorumlusu sipariş öncesinde netleşmelidir.
Kurulum, devreye alma ve kabul testi
"Teslim edildi" ile "üretime başladı" arasındaki süreç, sözleşmede ayrı aşamalar olarak tanımlanmalıdır: mekanik montaj, elektrik bağlantısı, yüksüz çalışma, yüklü deneme ve kabul. Her aşamanın tutanağı ödeme planına ve garanti başlangıcına bağlanabilir.
Kabul testi maddesi şunları içermelidir: testin süresi ya da tonajı, kullanılacak malzeme, kapasite maddesindeki formül, ürün fraksiyonlarının elek analiziyle doğrulanması ve kabul kriterleri. Test başarısız olursa ne olacağı da yazılmalıdır: üreticinin ayar ve düzeltme hakkı, testin tekrarı ve eksik işlerin (punch list) kapanma yöntemi. Küçük eksiklerde şartlı kabul, tamamen reddetmekten daha işlevseldir.
Operatör ve bakım personeli eğitimi de bu bölümde yer alır: kaç kişi, hangi konular (çalıştırma sırası, kırıcı ayarı, aşınma parçası değişimi, güvenlik kilitlemesi) ve hangi dil. Eğitimsiz kullanım, garanti tartışmasının en sık başlangıç noktasıdır.

Garanti, aşınma parçaları ve yedek parça
General Makina makinelerinde garanti 1 yıldır ve aşınma parçaları garanti dışındadır. Sözleşmede bu cümle tek başına yetmez; üç ayrıntı daha yazılmalıdır:
- Garantinin başlangıcı: fabrikadan çıkış mı, sahaya teslim mi, kabul tutanağı mı? Uzak bir sahada montaj uzun sürebileceği için bu fark önemlidir.
- Aşınma parçası listesi: çene plakaları, darbe paletleri, çarpma plakaları, konik manto ve konkav, elek telleri, besleyici ızgara çubukları, bant ve rulolardan hangilerinin aşınma parçası sayıldığı ekte belirtilmelidir.
- Garanti talebinin yöntemi: arızanın nasıl bildirileceği, fotoğraf ve çalışma kaydı gibi kanıtlar, değiştirilen parçanın iadesi.
Yedek parça maddesi garanti sonrasını kapsar. Parçaların hangi kod numarasıyla tanımlanacağı, metalurjinin (darbe yüküne uygun manganlı çelik ya da temiz aşındırıcı malzemeye uygun yüksek kromlu parça) siparişte nasıl belirtileceği ve parça listesinin sözleşmeye eklenmesi, sonraki siparişleri hızlandırır. Parça grupları için kırma eleme ve konkasör yedek parçaları sayfası iyi bir başlangıç listesi verir.
Sıfır ve ikinci el alımda sözleşmenin koruma gücü
İkinci el bir mobil konkasörün sözleşmesi, yukarıdaki maddelerin çoğunu boş bırakmak zorunda kalır. Fark, sözleşmenin alıcıyı ne kadar koruduğunda ortaya çıkar:
| Sözleşme maddesi | Sıfır makine (üreticiden) | İkinci el makine |
|---|---|---|
| Teknik şartname eki | Ürün tablosuyla birebir yazılır | Çoğu zaman ilan bilgisiyle sınırlı; tadilat geçmişi bilinmez |
| Kapasite ve kabul testi | Üretici imzasıyla bağlanır | Genellikle "olduğu gibi" satış; test taahhüdü yok |
| Garanti | 1 yıl (aşınma parçaları hariç) | Çoğunlukla yok |
| Kapsam ve dokümantasyon | Kalem kalem listelenir | Eksik bant, kablo ve kılavuz sık görülür |
| Yedek parça desteği | Üreticiden, kod numarasıyla | Kaynağı ve uyumu belirsiz olabilir |
| Belgeler | ISO 9001 kapsamında üretim, CE | Uygunluk belgesinin geçerliliği ayrıca teyit gerektirir |
Sözleşme, ancak taahhüt edebilen bir karşı tarafla değer kazanır. İkinci elde düşük ilk bedel, yazılamayan maddelerin riskini alıcıya devreder; sıfır makinede ise bu riskler sözleşme yoluyla üreticiye bağlanır. Sürekli üretim yapacak bir işletme için doğru tercih bu yüzden her zaman sıfır makinedir. Ekspertiz ayrıntılarını merak ediyorsanız ikinci el mobil konkasör risklerini ele aldığımız yazıya bakabilirsiniz; üreticiyi sözleşmeden önce değerlendirmek için de üretici seçerken sorulması gereken sorular yazımız yol gösterir.
İmzadan önce kontrol listesi
- Teknik ek; kırıcı, besleme, elek, güç, ağırlık ve ölçü değerlerini içeriyor mu?
- Kapasite rakamının yanında malzeme tanımı, besleme gradasyonu, nem ve ölçüm formülü var mı?
- Kapsam listesi jeneratörü, bantları, kumandayı, yağları, ilk parça setini ve dokümanları tek tek sayıyor mu?
- Zemin, enerji, su, yakıt ve izin sorumlulukları alıcı ile üretici arasında ayrılmış mı?
- Kabul testi, şartlı kabul ve eksik iş kapanış yöntemi tanımlı mı?
- Garanti başlangıcı ve aşınma parçası listesi ekte mi?
Model henüz netleşmediyse Tesisini Tasarla malzeme ve tonaj verinizle ilk elemeyi yapmanıza yardım eder.
Sık sorulan sorular
Teklif mektubu sözleşme yerine geçer mi?
Teklif, bir fiyat ve niyet belgesidir; kapsam, kabul ve garanti ayrıntılarını çoğu zaman taşımaz. Teklifteki teknik değerleri sözleşme ekine aktarın ve iki belge çelişirse hangisinin geçerli olacağını metinde belirtin. Hukuki sonuçlar için hukuk danışmanınıza başvurun.
Kabul testinde kapasite tutmazsa ne olur?
Bunu sözleşmenin kendisi belirler. Kabul maddesinde ayar ve düzeltme imkânı, testin tekrarı ve sonuç değişmezse izlenecek yol yazılmalıdır. Test koşullarını baştan tanımlamak, sorunun makineden mi malzemeden mi kaynaklandığını ayırmayı mümkün kılar.
Fiyat ve teslim takvimi sözleşmeye nasıl yazılmalı?
Bedel; model, jeneratör ve otomasyon seçenekleri, bant adedi, teslim şekli ve dokümantasyon kapsamına göre değişir. Bu kalemleri netleştirdikten sonra projeye özel teklif isteyin, teslim takvimini de imalat, sevk, montaj ve kabul aşamalarına bölerek yazın.
İkinci el makinede bu maddeleri yazdırmak mümkün mü?
Kısmen. Teknik ek ve ekspertiz raporu sözleşmeye eklenebilir; ancak üretici garantisi, kabul testi taahhüdü ve kod numaralı yedek parça desteği çoğu zaman sağlanamaz. Sözleşmenin koruma gücü sıfır makinede tamdır; bu yüzden önerimiz her zaman sıfır makinedir.
Sonuç
Mobil konkasör sözleşmesinin değeri, teknik ekteki rakamların ve koşulların ne kadar açık yazıldığına bağlıdır. Modeli tabloyla sabitleyin, kapasiteyi ölçüm yöntemiyle bağlayın, kapsamı ve sınırı kalem kalem ayırın, kabul testini ve garanti başlangıcını tanımlayın. Bu maddelerin tamamı ancak sıfır makinede üretici taahhüdüyle yazılabildiği için doğru yatırım her zaman sıfır makinedir. Malzemenizi, hedef tonajınızı ve istediğiniz fraksiyonları paylaşın; teknik eke dönüşebilecek bir teklif için bizimle iletişime geçin.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




