İkinci El Mobil Konkasör Alırken Ekspertiz ve Kontrol Listesi

İkinci el bir mobil konkasör için ekspertize giden alıcı genellikle sahada makinenin etrafında dolaşır, birkaç fotoğraf çeker ve satıcının anlattıklarıyla döner. Sonuç, pazarlıkta kullanılamayan, sonradan itiraz edilemeyen bir izlenimdir. Bu yazı ekspertizi bir iş akışına çeviriyor: yola çıkmadan istenecek belgeler, satıcı beyanının üretici verisiyle karşılaştırılması, istasyon istasyon statik tur, yük altında ölçüm protokolü ve bulguları karara bağlayan puanlama. Riskler ve avantajların genel çerçevesini ikinci el mobil konkasör alırken riskler ve avantajlar yazımızda ele aldık; burada elinize alıp sahada uygulayacağınız listeye odaklanıyoruz. Baştan açık olalım: General Makina ikinci el makine satmaz ve bu listenin uzunluğu tek bir sonuca götürür; sıfır makine almak her zaman en mantıklı ve doğru tercihtir. Liste, buna rağmen ikinci el bir teklifi değerlendirmek zorunda kalanların kör alım yapmaması için var.
Yola çıkmadan: masa başında istenecek dosya
Ekspertizin yarısı ofiste yapılır. Satıcıdan aşağıdaki dosyayı yazılı olarak isteyin; eksik kalan her kalem, sahaya gitmeden önce teklifin ağırlığını düşürür. Dosyayı hiç göndermeyen bir satıcı için yol masrafına girmeye gerek yoktur.
- Şase, kırıcı ve elek seri numarası plakalarının yakın çekim fotoğrafları.
- Üretici adı, model ve imal yılı; model değiştirilmişse (kırıcı veya elek sonradan takılmışsa) bunun açık beyanı.
- Sahiplik zinciri: fatura veya satış belgesi, ithal makinede gümrük evrakı.
- Uygunluk beyanı ve kullanma kılavuzu; yoksa hangi üreticiden temin edilebileceği.
- Elektrik projesi ve pano şeması, otomasyon yazılımının sürümü ve şifre durumu.
- Bakım defteri: aşınma parçası değişim tarihleri, son revizyonun kapsamı ve yapan firma.
- Jeneratör ve kırıcı için ayrı ayrı çalışma saati bilgisi.
- Son çalıştığı sahadaki malzeme cinsi ve ortalama besleme boyu.
- Makinenin çalışırken çekilmiş, kesintisiz bir videosu: besleme, kırıcı çıkışı ve elek üstü aynı kayıtta.
- Ekspertiz günü makinenin yüklü çalıştırılacağına dair yazılı onay.
Son madde pazarlık konusu değildir. Boşta dönen bir tesis neredeyse her zaman sağlıklı görünür; kusurların çoğu yalnız yük altında ortaya çıkar.
Satıcı beyanını üretici verisiyle karşılaştırın
İlanlarda kapasite ve besleme ölçüsü çoğu zaman yuvarlanır ya da başka bir modelin değerleri yazılır. Modeli plakadan teyit ettikten sonra üreticinin teknik tablosunu açın ve sahada gördüğünüz donanımı satır satır karşılaştırın. Aşağıdaki tablo, kendi ürettiğimiz üç lastikli modelin yayımlanmış değerleriyle bu karşılaştırmanın nasıl yapılacağını gösterir. Bu bir ikinci el ilanı değildir; yalnızca kontrol mantığını örnekler.
| Kontrol satırı | General 640 | General 01 | General 944 | Sahada neye bakılır |
|---|---|---|---|---|
| Kapasite | 60-100 t/s | 120-180 t/s | 120-180 t/s | Yük testinde ölçülen tonajla karşılaştırılır |
| Maksimum besleme | 500 mm | 700 mm | 800 mm | Bunker ızgarası ve kırıcı ağzı ölçülür |
| Kırıcı | GPJ 60 çeneli + GNR 50 darbeli | GPS 1210 darbeli | GPJ 90 çeneli + GM430 konik | Kırıcı plakası modelle eşleşmeli |
| Elek | 1200×4000 mm, 3 katlı | 1600×5000 mm, 4 katlı | 1600×5000 mm, 3 katlı | Kat sayısı ve elek ölçüsü sayılır |
| Jeneratör | 300 kVA (opsiyonel) | 550 kVA | 550 kVA | Jeneratör etiketi tablo değerinin altında olmamalı |
| Ağırlık | 38.000 kg | 55.000 kg | 70.000 kg | Nakliye planı ve aks yükü için esas alınır |
| Yükleme ölçüsü | 3500×17000×4500 mm | 4300×18500×4500 mm | 4130×20350×4500 mm | Katlanmış konumda şerit metreyle ölçülür |
Uyumsuzluk her zaman sahtecilik anlamına gelmez; önceki sahip eleği değiştirmiş ya da daha küçük bir jeneratör bağlamış olabilir. Ancak her değişiklik, üreticinin tasarladığı dengeyi bozar. Örneğin 550 kVA öngörülen bir tesise daha küçük bir güç ünitesi bağlanmışsa kırıcı ve elek aynı anda tam yüke çıkamaz. Model ailesinin tamamını mobil konkasör tesisleri sayfasında modellerin kendi tablolarıyla görebilirsiniz.
Statik tur: istasyon istasyon kontrol listesi
Makine kapalı, enerjisi kesilmiş ve kilitlenmişken yapılan bu tur, malzemenin akış yönünü izler: çekici bağlantısından başlar, bunkerden kırıcıya, oradan elek ve stok bantlarına ilerler. Her istasyonda yalnız o noktaya özgü bulguları not edin.
Yürüyüş takımı ve yol donanımı
- Lastiklerde dengesiz aşınma: aks hizasının bozulduğunu ya da şasenin eğildiğini gösterebilir.
- Fren hortumları, hava tankları ve ışık tesisatı: tesisin yola çıkabilmesi için çalışır olmaları gerekir.
- Hidrolik sabitleme ayakları: silindir rodlarında çizik, conta sızıntısı, ayak tabanlarında ezilme.
Besleyici ve bunker
- Izgara (by-pass) çubuklarında kırık, kaynakla uzatılmış ya da aralığı değiştirilmiş çubuk.
- Besleyici yaylarında eşit olmayan çökme ve vibromotor bağlantı cıvatalarında gevşeme izi.
- Bunker sac kalınlığı: darbe bölgesinde delinmiş ve üzerine yama atılmış sac.
Kırıcı grubu
- Aşınma parçalarının orijinal mi, yerel imalat mı olduğu; döküm üzerindeki işaretlerden anlaşılır.
- Ayar mekanizmasının (çıkış açıklığı) son ayar noktası ve serbestçe hareket edip etmediği.
- Kırıcı ayaklarının şaseye bağlandığı cıvatalarda eksik, farklı sınıfta ya da kaynakla sabitlenmiş cıvata.

Elek, bantlar ve katlama sistemi
- Elek tellerinin gerginliği ve sabitleme kamalarının yerinde olup olmadığı.
- Bant yüzeyinde boyuna yırtık, bant eklerinin sayısı ve ek tipi.
- Tambur kaplamasında soyulma, taşıyıcı rulolarda dönmeyen ya da düzleşmiş rulo.
- Katlanır bantların hidrolik silindirleri ve mafsal pimlerinde boşluk.
Güç ünitesi, pano ve kumanda: enerji verilmeden önce ve sonra
Elektrik tarafı, mekanik gövdeden daha az görünür ama devreye alma masrafının büyük kısmını o belirler. Kontrolü iki adımda yapın. Enerji verilmeden önce jeneratör etiketini, yakıt ve soğutma sisteminin durumunu, kablo kanallarının ve rakor girişlerinin sağlamlığını kontrol edin. Enerji verildikten sonra ise tesisin sıralı çalıştırma mantığını test edin: bantlar sondan başa doğru, kırıcı ve besleyici en son kalkmalıdır. Sıra bozuluyorsa ya da bir ünite elle köprülenerek çalıştırılıyorsa otomasyon zinciri kopmuş demektir.
General 01 gibi soft-starter, frekans kontrolü ve dokunmatik panelle gelen tesislerde her acil durdurma butonuna tek tek basın ve tüm hattın durduğunu görün. Panelde alarm geçmişi tutuluyorsa son kayıtları fotoğraflayın; aynı arızanın tekrar etmesi, satıcının anlatmadığı kronik bir sorunu gösterir. Jeneratör, kırıcı ve PLC tarafındaki saat sayaçlarının birbiriyle tutarlı olup olmadığına da bakın. Biri sıfırlanmış ya da değiştirilmişse gerçek çalışma süresini belgeleyemezsiniz.

Yük altında deneme: kapasite, ürün ve davranış
Deneme kırmasını satıcının seçtiği yumuşak bir malzemeyle değil, mümkünse sizin işleyeceğiniz taşa en yakın malzemeyle yaptırın. Deneme en az bir tam vardiya düzeninde planlanmalı; ilk ısınma dönemi ölçüme katılmamalıdır. Protokol şöyledir:
- Besleme boyunu kayıt altına alın: bunkere dökülen malzemede en iri parçaları ölçün.
- Kapasiteyi kantar fişiyle ölçün: Saatlik kapasite = Σ (ölçüm süresince çıkan ürünün kantar ağırlığı) ÷ ölçüm süresi (saat). Bant kantarı varsa kalibrasyon tarihini sorun.
- Her fraksiyondan numune alın ve elek analizi yaptırın; elek üstünde istenmeyen iri tane oranına bakın.
- Kırıcı motor akımını ve jeneratör yükünü panelden izleyin; ani akım dalgalanmaları besleme ya da rotor dengesizliğine işaret eder.
- Yataklar, elek tahrik grubu ve bant tamburlarında yüzey sıcaklığını belli aralıklarla temassız termometreyle ölçün; tek bir noktanın diğerlerinden ayrışması önemlidir.
- Durdurma sonrası kırıcının serbest dönüşünü dinleyin; sürtünme ya da vuruntu sesi yatak boşluğunu gösterir.
Ölçülen kapasite tablodaki aralığın altında kalıyorsa bunun nedeni malzeme, besleme düzeni ya da makine olabilir. Nedeni ayırmak için aynı malzemeyi aynı besleme düzeniyle başka bir tesiste denemek mümkün değilse farkı makineye yazın; pazarlık bu varsayımla yapılmalıdır.
Bulguları puanlayın: ekspertiz raporunu karara çevirin
Ekspertiz raporu, bulgu listesi değil karar belgesi olmalıdır. Her bulguyu üç sınıftan birine koyun ve raporun sonuna her sınıftaki bulgu sayısını yazın.
| Sınıf | Örnek bulgu | Karar |
|---|---|---|
| Ret | Seri numarası plakası yok ya da kazınmış; şasede kaynakla kapatılmış çatlak; yük testine izin verilmemesi | Fiyattan bağımsız olarak alım durur |
| Fiyata yansır | Değişmesi gereken aşınma parçaları, bant ve rulo yenilemesi, eksik jeneratör kapasitesi | Parça bedeli ve duruş süresi teklif üzerinden düşülür |
| Not edilir | Boya, etiket eksikliği, küçük hortum sızıntısı | Devreye alma listesine yazılır |
“Fiyata yansır” sınıfındaki kalemleri gerçek bir parça listesine dönüştürün. Aşınma parçalarının hangi gruplardan oluştuğunu yedek parçalar sayfasından çıkarabilirsiniz; ikinci el makinede bu parçaların ölçüsü ve tedarik kaynağı model bazında teyit edilmelidir.
Ekspertizli ikinci el ile sıfır makineyi aynı ölçütle karşılaştırın
En titiz ekspertiz bile yalnız o gün görüleni belgeler; şasenin geçmişte ne kadar yük taşıdığını, yatağın kalan ömrünü ya da bir sonraki arızanın zamanını göstermez. Sıfır makinede ise aynı soruların cevabı başlangıçtan bellidir. Karşılaştırmayı fiyat üzerinden değil, belirsizlik üzerinden yapın:
- Teknik veri: İkinci elde ölçümle tahmin edilir; sıfır General 944 gibi bir modelde besleme, elek ve güç değerleri teknik tabloyla taahhüt edilir.
- Garanti: İkinci el çoğu zaman “olduğu gibi” satılır; General Makina sıfır makinelerde aşınma parçaları hariç 1 yıl garanti verir.
- Belgeler: İkinci elde dosya eksik olabilir; sıfır makinede üreticinin ISO 9001 ve CE belgeleri ile model dosyası eksiksiz gelir.
- Konfigürasyon: İkinci elde önceki sahibin taşına göre kurulmuş tesisi devralırsınız; sıfırda kırıcı, elek katı ve gradasyon sizin malzemenize göre siparişte belirlenir.
Bu dört satırın her birinde belirsizlik ikinci elin hanesine yazılır. Bu nedenle karşılaştırmanın sonucu değişmez: sıfır makine almak her zaman en mantıklı ve doğru tercihtir; ekspertiz ikinci elin riskini ölçer ama ortadan kaldırmaz.
Sık sorulan sorular
Ekspertizi satıcının önerdiği kişi yapabilir mi?
Yapmamalıdır. Ekspertizi ücretini sizin ödediğiniz, satıcıyla ticari ilişkisi olmayan bir uzmana yaptırın ve raporun bu yazıdaki sınıflandırmayla teslim edilmesini isteyin.
Deneme kırmasına izin verilmiyorsa ne yapmalıyım?
Bunu ret sebebi sayın. Çalışan bir videonun ya da boşta çalıştırmanın yerini hiçbir belge tutmaz; kapasite ve ürün kalitesi yalnız yük altında ölçülebilir.
Revizyon görmüş bir ikinci el, sıfır makinenin yerini tutar mı?
Tutmaz. Revizyon aşınan parçaları yeniler; şase yorgunluğu, geçmiş yüklenme ve eksik belgeler yerinde kalır. Uzun süreli üretim planı olan her işletme için sıfır makine en doğru tercihtir.
Sıfır bir tesisin fiyatını nasıl öğrenebilirim?
Fiyat; kırıcı tipi, elek katı, güç ünitesi ve opsiyonlara göre değişir. Malzeme cinsi, hedef tonaj ve ürün fraksiyonlarını iletmeniz durumunda konfigürasyona özel teklif hazırlanır.
Sonuç: liste ikinci eli ölçer, kararı sıfır makine verir
Bu kontrol listesi, ikinci el bir mobil konkasörde hangi soruların cevapsız kaldığını görünür kılar: belgelenemeyen çalışma saati, üreticiden sapmış donanım, yalnız yük altında ortaya çıkan kusurlar ve garantisiz bir başlangıç. Bu soruların hiçbiri sıfır bir makinede sorulmaz. Bu yüzden önerimiz nettir: sıfır makine almak her zaman en mantıklı ve doğru tercihtir. Malzemenizi, hedef kapasitenizi ve sahanızı bize iletin; işinize uygun sıfır tesis için teklifinizi hazırlayalım.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




