Plansız Duruş Süresini Azaltma Yöntemi

Bir tesiste kayıp saatlerin çoğu, herkesin konuştuğu büyük arızadan değil, kimsenin kaydetmediği küçük ve sık duruşlardan gelir. Plansız duruş süresini azaltma yöntemi bu yüzden yeni bir ekipman satın almakla değil, duruşu ölçülebilir hale getirmekle başlar. Aşağıda kayıt düzeni, sıralama yöntemi, takip edilecek göstergeler ve stok kararı sırayla ele alınıyor.

Önce kaydı düzeltmek

Kayıt yoksa iyileştirme de yoktur. Vardiya duruş formu en az beş alan ister: duruşun başladığı saat, bittiği saat, duran ekipman, gözlenen belirti ve yapılan müdahale. Bu beş alan doldurulmadığında sonraki analizler tahmine dayanır. Formun elektronik ya da kâğıt olması önemli değildir; önemli olan aynı olayın her vardiyada aynı kelimelerle yazılmasıdır.

İkinci disiplin, eşik koymamaktır. On dakikanın altındaki duruşlar sıkça atlanır, oysa bir vardiyada altı kez tekrarlayan sekiz dakikalık bir tıkanma, ayda saatlerce üretim kaybı demektir. Kısa duruşları kaydetmeye başlayan bir tesis, ilk ayda genellikle tabloyu tamamen değiştiren bir kalem bulur.

Pareto ile hedefi seçmek

Duruş nedenleri toplandığında, birkaç neden toplam kayıp saatin büyük bölümünü oluşturur. Pareto sıralaması bunu görünür kılar: nedenler toplam süreye göre büyükten küçüğe dizilir ve kümülatif yüzde eklenir. Karar, listenin başındaki iki üç kalemle sınırlandırılır; hepsini aynı anda çözmeye çalışan program hiçbirini çözmez.

Sıralama iki farklı ölçütle yapıldığında daha bilgilendirici olur. Toplam süreye göre sıralama en çok zaman kaybettiren nedeni verir; olay sayısına göre sıralama ise en çok kesinti üreten nedeni verir. İkisi genellikle aynı kalem değildir ve müdahale biçimleri de farklıdır: birinde onarım süresi, diğerinde tekrarın kendisi hedeflenir.

MTBF ile MTTR'yi karıştırmamak

İki gösterge farklı hastalıkları tarif eder. MTBF düşükse sorun sıklıktadır: makine çok sık duruyordur ve kök neden çoğu zaman besleme, malzeme veya ayar tarafındadır. MTTR yüksekse sorun onarımdadır: parça yoktur, alet yoktur, erişim zordur ya da prosedür yazılı değildir. Aynı kayıp saat sayısına iki farklı yoldan ulaşılabilir ve çözümleri birbirinin yerine geçmez.

Kullanılabilirlik bu ikisinin bileşimidir ve tek başına yanıltıcı olabilir. Nadir ama çok uzun bir duruş ile sık ama kısa duruşlar benzer bir kullanılabilirlik üretebilir, oysa üretim planına etkileri tamamen farklıdır: uzun duruş teslimatı kaçırır, kısa duruşlar ise kapasiteyi sessizce eritir.

Kritik yedek stok kararı

Her parçayı stoklamak sermayeyi bağlar, hiçbirini stoklamamak üretimi rehin verir. Karar üç girdiye bakar: parçanın arızalanma sıklığı, temin süresi ve o parça olmadan tesisin durup durmadığı. Üçü birleştiğinde, yani sık arızalanan, temini uzun süren ve hattı tümüyle durduran parça, tartışmasız kritik stoktur. Hiçbiri sağlanmıyorsa parça siparişle yönetilir.

Aradaki gri bölge, üretim planıyla birlikte değerlendirilir. Yoğun sezona girerken kritik listesi genişletilir, düşük tempolu dönemde daraltılır. Aşınma ve yedek kalemlerinin tedarik planını kurarken yedek parça tarafındaki temin sürelerini önceden teyit etmek, listeyi gerçekçi tutar.

Haftalık ritim ve sahiplik

Analiz, haftalık kısa bir toplantıya bağlanmadığında rapor olarak kalır. Etkili düzen şudur: geçen haftanın Pareto tablosu okunur, ilk iki kalem için bir sorumlu ve bir tarih yazılır, önceki haftanın kararları kapanıp kapanmadığıyla kontrol edilir. Toplantı yarım saati geçmemelidir; uzadığı anda karar üretmeyi bırakır.

Sahiplik, bakım ekibinin tekelinde olmamalıdır. Kısa duruşların önemli bölümü besleme düzensizliği, malzeme nemi ya da operatör uygulaması kaynaklıdır ve bu kalemlerin sahibi üretim tarafıdır. Verimlilik konusundaki diğer yazılara tesis verimliliği bölümünden ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Duruş kaydını operatör mü tutmalı?

Evet, çünkü olayı gören odur. Ancak formun doldurulması kısa olmalıdır; on beş alanlı bir form dolmaz, beş alanlı bir form dolar. Doğruluk, ayrıntıdan önce gelir.

Kestirimci bakım sensörleri gerekli mi?

Titreşim ve sıcaklık izleme belirli ekipmanlarda değerlidir, ancak kayıt disiplini kurulmadan alınan sensör veri üretir, karar üretmez. Sıra önce kayıt, sonra analiz, sonra sensördür.

Hedef sıfır duruş olmalı mı?

Hayır. Gerçekçi hedef, plansız duruşu planlı bakıma çevirmektir. Planlı duruş, üretim programına yerleştirilebildiği için maliyeti çok daha düşüktür.

Duruş verisini bir ay boyunca eksiksiz toplayın; ilk Pareto tablosu, hangi yatırımın gerçekten gerekli olduğunu tekliflerden daha net söyleyecektir. Hattınıza özgü değerlendirme için servis ekibimizle görüşebilirsiniz.