Konkasör tesisi teknik şartname hazırlama

Kırma-eleme yatırımlarında gelen tekliflerin birbiriyle karşılaştırılamaz çıkmasının nedeni çoğu zaman tedarikçiler değil, alıcının gönderdiği belgedir. Konkasör tesisi teknik şartname hazırlama işi, bir makine listesi yazmaktan ibaret değildir; hangi malzemenin, hangi debiyle, hangi fraksiyonlara ayrılacağını ve bunun sahada nasıl kanıtlanacağını tanımlar. Bu maddeler yazılmadığında her tedarikçi kendi varsayımıyla fiyat verir ve karşılaştırma anlamını yitirir.

Şartname ile makine listesi arasındaki fark

Makine listesi sonucu değil, çözümü tarif eder: "bir adet çeneli kırıcı, bir adet elek". Şartname ise sonucu tarif eder: saatte kaç ton tüvenan işleneceğini, besleme malzemesinin en büyük parça boyutunu, istenen ürün fraksiyonlarını ve her fraksiyonun payını yazar. Çözümü tedarikçinin önermesine izin vermek alıcının lehinedir; çünkü aynı sonucu farklı akışlarla veren teklifler ancak bu şekilde yan yana konabilir ve ton başına maliyetle değerlendirilebilir.

Birinci madde: malzemenin tarifi

Bir kırıcının ömrünü de enerji tüketimini de belirleyen şey makinenin markası değil, içine giren taştır. Şartnamenin ilk bölümü malzemeyi ölçülebilir büyüklüklerle tanımlamalıdır.

Tedarikçiye verilmesi gereken malzeme verileri

• Kayaç türü ve yerinde yığın yoğunluğu.
• Kırılma direnci: Bond iş indeksi (kWh/t), malzemeyi verilen bir besleme boyutundan istenen ürün boyutuna indirmek için gereken net enerjiyi tahmin etmekte kullanılır.
• Aşındırıcılık: Bond aşınma indeksi, gücü değil çene plakası, manto ve darbe çubuğu gibi aşınma parçalarının tüketim hızını öngörmeye yarar.
• Los Angeles parçalanma direnci (EN 1097-2) ve gerekiyorsa yassılık indeksi (EN 933-3); bunlar ürünün nihai kullanımına uygunluğunu belgeleyen değerlerdir.
• Nem oranı, kil ve toprak içeriği; ıslak ve yapışkan besleme, kuru besleme için hesaplanmış bir akışı çalışmaz hale getirir.

Bu değerlerin hepsi elinizde yoksa şartnameye tahmin yazmak yerine "numune analizi tedarikçi tarafından yapılacaktır" maddesini koymak daha güvenlidir. Yanlış bir sayı, boşluktan daha pahalıya mal olur.

Konkasör tesisi teknik şartname hazırlama: kapasite ve fraksiyon maddesi

Kapasite tek bir sayı değildir. Şartnamede saatlik debi, günlük çalışma süresi ve hedeflenen kullanılabilirlik ayrı ayrı yer almalıdır; 100 t/s yazan bir madde, günde 10 saat mi yoksa 20 saat mi çalışacağı belirtilmedikçe yatırım büyüklüğünü belirlemez. Fraksiyonlar da yüzde payıyla istenmelidir, çünkü aynı toplam debi farklı elek kombinasyonlarıyla sağlanabilir.

Primer kırıcı seçiminde iki sağlama kuralı şartnameye doğrudan yazılabilir: besleme malzemesinin en büyük parçası kırıcının besleme ağzı genişliğinin yaklaşık yüzde sekseninden büyük olmamalıdır ve tek kademede beklenen küçültme oranı çeneli kırıcılarda genellikle 6:1 mertebesinde tutulur. Bu oranın çok üstünde bir indirgeme isteniyorsa akış tek kademeyle değil, sekonder ve tersiyer kademelerle kurulur.

Tablodaki değerler hazır bir seri üzerinden şartname maddelerinin nasıl sayısallaştığını gösterir; ayrıntılı kapasite seçimi karşılaştırması ayrı bir rehberde ele alınmıştır.

Mekanik, elektrik ve otomasyon maddeleri

Bu bölümde ölçülebilir olan her şey yazılır: ana tahrik motorlarının gücü ve koruma sınıfı, şase çeliği ve kaynak kalite seviyesi, aşınma parçalarının malzeme cinsi ve nominal kalınlığı, yağlama tipi, toz bastırma bağlantı noktaları, pano gerilimi ve besleme şekli. Otomasyon tarafında en az iki madde bulunmalıdır: kademeli durdurma-başlatma kilitlemesi ve tesisin tamamını kapsayan acil durdurma zinciri.

Kabul kriterleri: şartnamenin en çok atlanan bölümü

Bir maddenin sözleşmeye bağlanabilmesi için nasıl ölçüleceğinin de yazılması gerekir. Kabul bölümünde şu üç soru cevaplanmalıdır: hangi test yapılacak, hangi koşulda yapılacak, sonuç hangi sınırın içindeyse kabul sayılacak. Kapasite testinin hangi malzemeyle ve kaç saat sürdürüleceği, elek analizinin hangi noktadan alınacak numuneyle yapılacağı, boşta çalıştırma ve yüklü çalıştırma sürelerinin ayrı ayrı belirtilmesi bu bölüme aittir. Gecikme ve performans eksikliği için uygulanacak yaptırım da yüzde olarak burada tanımlanır.

Teslim kapsamı ve belgeler

Son bölüm neyin fiyata dahil olduğunu ayıklar: yükleme şekli, montaj ve devreye alma, operatör eğitimi, ilk yıl için önerilen yedek parça seti, garanti süresi ve garanti kapsamı dışındaki kalemler. Belgeler listesi de aynı yerde durur: montaj çizimleri, elektrik şemaları, aşınma parçası kodları, bakım kılavuzu ve uygunluk beyanı.

Sık sorulan sorular

Şartname çok ayrıntılı olursa teklif sayısı azalır mı?

Sonuç odaklı yazıldığında azalmaz. Sayıyı azaltan şey, tek bir üreticinin ürün kodlarını kopyalayan çözüm odaklı maddelerdir.

Malzeme analizi yaptırmadan şartname yazılabilir mi?

Yazılabilir, ancak kapasite garantisi istenemez. Analiz yoksa kabul testinin sahadan alınacak gerçek numuneyle yapılacağı maddesi eklenmelidir.

Yedek parça fiyatları ilk teklifte istenmeli mi?

Evet. Aşınma parçalarının birim fiyatı ve tahmini ömrü olmadan iki teklifin işletme maliyeti karşılaştırılamaz.

Şartnamenin taslağını çıkardıktan sonra maddeleri gerçek makine verileriyle sınamak en hızlı doğrulama yöntemidir; satın alma ve tedarik başlığı altındaki diğer yazılar teklif değerlendirme ve sözleşme aşamasını ele alıyor.