Konkasör CE Uygunluğu ve Makine Emniyet Dosyası

CE işareti neyi beyan eder

Bir makine gövdesindeki CE etiketi sıkça bir kalite derecesi sanılır. Oysa konkasör CE uygunluğu ve makine emniyet dosyası bambaşka bir şeyi anlatır: imalatçı, makinenin Avrupa Birliği mevzuatının kendisine uygulanan gerekliliklerini karşıladığını beyan eder ve bu beyanın arkasındaki kanıtı bir dosyada tutar. Etiket sonuçtur, dosya sebeptir. Etiket varken dosya yoksa beyan dayanaksız kalır.

Makinelerde bugünkü çerçeve 2006/42/EC makine emniyeti direktifidir. Bunun yerini alacak yeni düzenleme, (AB) 2023/1230 makine tüzüğüdür ve 20 Ocak 2027 tarihinden itibaren uygulanır. İki metin arasındaki geçiş, kırma ve eleme tesisi satın alan bir işletme için pratik bir soru doğurur: teslim tarihinde hangi çerçeveye göre belgelendirme yapıldığı sözleşmede yazılı olmalıdır.

Dosyanın dört ayağı

Emniyet dosyası tek bir kağıt değildir. Risk değerlendirmesi, makinenin öngörülen kullanımı ve öngörülebilir hatalı kullanımı için tehlikeleri listeler, her tehlike için alınan önlemi ve kalan riski gösterir. Teknik dosya, makinenin tasarımını, imalatını ve çalışmasını uygunluğu kanıtlayacak ölçüde belgeler: genel resim, devre şemaları, hesaplar, uygulanan standartlar, deney raporları. Uygunluk beyanı, imalatçının adını, makinenin tanımını ve dayanılan mevzuatı taşıyan imzalı belgedir. Kullanma kılavuzu ise makinenin kullanılacağı ülkenin dilinde verilir.

Saklama süresi bir formalite değildir. Teknik dosya ve uygunluk beyanı, makine piyasaya arz edildikten sonra en az on yıl boyunca piyasa gözetim otoritelerinin talebine hazır tutulur. Yeni tüzük belgelerin dijital biçimde sunulmasına da izin verir; dijital sunumda belgeler makinenin beklenen ömrü boyunca ve en az on yıl çevrimiçi erişilebilir kalmalıdır.

Konkasör CE uygunluğu ve makine emniyet dosyası: kırma ve eleme makinelerinin kendi standardı

Mineral işleme makineleri için ayrı bir uyumlaştırılmış standart serisi vardır: EN 1009. Serinin birinci bölümü makineler ve tesisler için ortak gereklilikleri verir. İkinci bölüm besleme ve sürekli taşıma ekipmanına, üçüncü bölüm kırma ve öğütme makinelerine, dördüncü bölüm eleme makinelerine, beşinci bölüm ise temizleme, su geri kazanımı, elek dışı ayırma ve çamur işleme makinelerine ayrılmıştır.

Bu bölümler C tipi standartlardır; kapsadıkları makineler için genel ve jenerik standartların önüne geçerler. Bir standart Avrupa Birliği Resmî Gazetesi'nde atıf aldığında, ona uygun tasarlanan ve imal edilen makine ilgili temel sağlık ve güvenlik gerekliliklerine uygunluk karinesinden yararlanır. Makineye özgü bölüm ile ortak bölüm arasında bir çelişki varsa makineye özgü bölüm üstün gelir.

Mobil tesiste eksik kalan yer

Serinin ilk beş bölümü esas olarak sabit tesisler için düşünülmüştür. Mobil ve yarı mobil makinelerin frenleme ve karayolu taşınması gibi kendine özgü tehlikeleri bu bölümlerde tam karşılanmaz; bu konu için hazırlık aşamasında bir altıncı bölüm bulunmaktadır. Paletli ya da römorklu bir tesis satın alan işletme bu boşluğu risk değerlendirmesinde kapatmak durumundadır.

Standardın kapsamadığı alanlar da açıkça bellidir. Karayolu trafik kuralları, patlayıcı ortamlar, elektromanyetik uyumluluk ve patlayıcı madde işlenmesi EN 1009 serisinin dışındadır. Bunlar başka mevzuat ve standartların konusu olup ayrı ayrı ele alınır.

Satın alırken ne istenir

Teklif aşamasında üç somut talep, sonradan yaşanacak çoğu tartışmayı ortadan kaldırır. Birincisi imzalı uygunluk beyanının bir örneği; ikincisi kullanıcının dilinde tam kullanma kılavuzu; üçüncüsü kalan risklerin ve zorunlu koruyucu donanımın listesi. Bu üçü ihale şartnamesine yazıldığında teslim sonrası eksik belge sorunu doğmaz.

Kapsam sorusu da baştan netleşmelidir: sipariş tek bir makineyi mi, birbirine bağlı üniteler bütününü mü içeriyor? Tesis olarak kurulan bir hat, bileşenlerin ayrı beyanlarının toplamı değildir; birleşik hattın kendi risk değerlendirmesi gerekir. Kapsamı berraklaştırmak için ürün seçim sihirbazı üzerinden ünite listesini çıkarmak pratik bir başlangıçtır.

Etiket ile belgeyi eşleştirmek

Teslim sırasında yapılacak en basit kontrol, makine üzerindeki tanıtım etiketini elinizdeki uygunluk beyanıyla karşılaştırmaktır. Etiketteki model adı, seri numarası ve imal yılı beyanda yazılanlarla birebir aynı olmalıdır. Farklı bir seri numarası, belgenin başka bir makineye ait olduğunu ya da geç kalmış bir güncellemeyi gösterir; her iki durumda da düzeltme teslim öncesinde istenir.

Aynı karşılaştırma kılavuz için de geçerlidir. Kılavuzun kapağındaki model, sahadaki makinenin modeliyle uyuşmuyorsa yağlama aralıkları ve sıkma torkları da farklı olabilir. Belgelerin bir kopyası bakım ofisinde, bir kopyası da elektrik panosu yanındaki kutuda tutulduğunda vardiya ekibi aradığında bulur.

Sahada yaşayan dosya

Dosya raf ömrü olan bir evrak yığını değildir. Bir üniteyi hattın başka bir yerine taşımak, besleme yüksekliğini değiştirmek ya da koruyucu bir kapağı kalıcı olarak kaldırmak risk tablosunu değiştirir; bu durumda risk değerlendirmesinin güncellenmesi gerekir. Aynı şey ikinci el makine alımında da geçerlidir: makineyle birlikte gelmeyen bir kılavuz ve beyan, satın alma sonrası tamamlanması gereken bir eksiktir.

Sahadaki uygulamanın diğer başlıklarını, kilitleme etiketleme düzeninden koruyucu tasarımına kadar, iş güvenliği bölümünde ele alıyoruz. Tesisinizin ünite listesini paylaşırsanız hangi belgenin hangi ünite için istenmesi gerektiğini birlikte çıkarabiliriz.