Ürdün'de Fosfat Sahaları İçin Ağır Hizmet Konkasör

Ürdün'ün fosfat yatakları ülkenin orta ve güney kesimindeki çöl platosuna yayılır. Al-Hasa ve Al-Abiad çevresindeki eski işletmelerden Eshidiya havzasına kadar uzanan bu kuşakta cevher, açık ocaktan sökülüp kamyonla kırma tesisine taşınır. Saatte 250-450 ton kırıp eleyecek bir hat seçerken ilk bakılacak yer kırıcının kendisi değil, bunkere düşen malzemenin karışımıdır: yumuşak fosforit, sert çört yumruları, kireçtaşı kapakları ve yer yer marn. Bu yazı o karışıma göre hattın girişini, primer kırıcıyı, eleme kademesini ve çöl şartlarındaki işletmeyi ürün sayfalarımızdaki gerçek değerlerle anlatır. Hedef tane boyu, proses akış şeması ve saha kuralları ise maden işletmecisinin teknik şartnamesinden ve ilgili idareden teyit edilmelidir.
Ürdün fosfatının kırıcı önündeki davranışı
Ürdün fosforitleri tortul kökenlidir. Cevherli seviyeler çoğu sahada çört, kireçtaşı ve marn katmanlarıyla ardalanır. Fosfat tanesi kolay dağılır, ama aynı ekskavatör kepçesinde çakmaktaşı sertliğinde silisli bloklar da gelir. Kırıcıyı yoran ve aşınma maliyetini yazan bu ikinci gruptur.
Çört yumruları ve kireçtaşı kapakları
Çört neredeyse saf silistir. Bond aşındırma indeksi yüksek çıkar ve darbeyle çalışan makinelerde parça ömrünü belirgin biçimde kısaltır. Örtü kazısında ya da cevher seviyesinin üstünde bulunan sert kireçtaşı tabakaları ise iri levhalar halinde kopar. Bu levhalar besleyici ızgarasında köprü kurabilir ve primer kırıcının ağız ölçüsünü doğrudan etkiler.
Marn, ince toz ve topraklı kısım
Çöl iklimi malzemeyi çoğu zaman kuru tutar, fakat marnlı ara seviyelerden gelen ince kısım hem toz hem de yapışma kaynağıdır. İnce fraksiyon kırıcıya hiç girmeden ayrılırsa kırıcı boşa yüklenmez ve astarlar daha yavaş aşınır. Bu yüzden teklif öncesi birkaç farklı cepheden alınmış numunelerde nem, kil oranı, serbest silis ve aşındırma indeksi ölçtürmenizi öneririz. Tek numuneye bakarak hat boyutlandırmak sahanın kötü günlerini hesaba katmamak demektir.
Hat girişini kurmak: bunker, besleyici ve ızgara
250-450 t/s bandında bir fosfat hattının verimi büyük ölçüde bunkerin altında belirlenir. Kamyonlar düzensiz gelir, cevher karışımı vardiya içinde değişir. Besleyici bu dalgalanmayı emmeli ve kırıcı ağzını sürekli dolu tutmalıdır.

GNR serisi titreşimli ızgaralı kaya besleyici 1500 mm'ye kadar tüvenan kabul eder ve tüm modellerde 15-100 m³ bunker hacmiyle kurulur. Bu kapasite bandı için iki model öne çıkar: GNR 110 (1100 × 4750 mm, 200-300 t/s, 2 × 7,5 kW) ve GNR 140 (1400 × 5000 mm, 350-600 t/s, 2 × 9,2 kW). 400 t/s üzerindeki hedeflerde GNR 140 doğal seçimdir. 250-300 t/s'de kalacak bir hatta ise GNR 110 yeterlidir ve kırıcı ağzıyla daha dengeli eşleşir.
Titreşimli grizzly mi, wobbler mı
Kuru ve aşındırıcı beslemede titreşimli grizzly besleyici doğru araçtır: by-pass ızgarası ince ve topraklı kısmı kırıcıdan önce ayırır. Marn oranı yüksek, yağışlı dönemlerde nemlenen cephelerde ise ızgara aralıkları tıkanabilir. Böyle bir sahada eliptik disk milli wobbler besleyici GWB1136 (1100 × 3600 mm, 18,5 kW, 75-600 t/s) kendi kendini temizleyen yapısıyla devreye girer. Ürdün'ün çoğu fosfat cephesinde kuru besleme beklenir; yine de karar numune sonucuna göre verilmelidir.
Ayrı ızgaralı elek ne zaman gerekir
Besleyicinin by-pass alanı ince oranı yüksek beslemede yetmeyebilir. O durumda besleyici ile primer arasına G tipi ızgaralı elek konur. ELKG-1930 modeli 1200 × 3000 mm elek alanı, 11,5 kW tahrik ve 6500 kg ağırlığa sahiptir. Izgaralar yüksek manganlı ostenitik çelik döküm olup aralıkları ayarlanabilir; böylece by-pass boyutu cevherin gerçek tane dağılımına göre değiştirilebilir. Izgaralı elek serisi 100-400 t/s aralığında çalışır, bu yüzden 450 t/s hedefinde by-pass'ı tek ünitede değil, besleyici ızgarası ile birlikte paylaştırmak gerekir. Primer sonrası ince kısmı sekonderden uzak tutmak için M tipi ELKM-1640 (1600 × 4000 mm, 15 kW) kullanılabilir.
Primer kırıcıda karar: çene mi, yatay milli darbeli mi
Fosforitin kendisi yumuşaktır ve darbeli kırıcı onu tek kademede yüksek oranda küçültür. Sorun çörttür. GNR PDK serisinin ürün sayfası silis oranı %10'u ya da Bond Ai değeri 0,15'i aşan malzemenin blow bar'ları hızla tükettiğini açıkça belirtir. Çört payı düşük, temiz bir cevher seviyesinde GNR PDK01 (1400 × 1500 mm rotor, 1000 mm besleme, 250-500 t/s, 315 kW) mantıklı bir primer olur. Çört yumruları belirgin olan bir sahada ise sıkıştırarak kıran GNRK serisi çeneli kırıcı metal aşınmasını düşük tutar.
Çeneli seçeneklerde GNRK 110 (1100 × 850 mm ağız, 110/132 kW, 200-350 t/s) ve GNRK 130 (1300 × 1000 mm ağız, 160 kW, 400-500 t/s) bu aralığı karşılar. Maksimum besleme boyutu ağız genişliğinin yaklaşık 0,8-0,9 katı olduğu için kireçtaşı kapaklarından kopan iri levhalar GNRK 130'un ağzına daha rahat girer. Silisli beslemede çene plakalarında standart Mn13 yerine Mn18 ya da Mn22 alaşım tercih edilir; aşınma parçası maliyeti ton başına hesaplanmalıdır.
250-450 t/s için önerilen dizilimler
Aşağıdaki tablo hedef aralığı karşılayan dizilimleri ürün sayfalarındaki değerlerle karşılaştırır. Bilinmeyen değerler boş bırakılmıştır.
| Dizilim | Besleyici | Primer kırıcı | Primer kapasite (t/s) | Besleme / ağız (mm) | Primer motor | Uygun cevher |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sabit A | GNR 110 | GNRK 110 çeneli | 200-350 | 1100 × 850 | 110/132 kW | Çörtlü, aşındırıcı |
| Sabit B | GNR 140 | GNRK 130 çeneli | 400-500 | 1300 × 1000 | 160 kW | Çörtlü, iri levhalı |
| Sabit C | GNR 140 | GNR PDK01 darbeli | 250-500 | 1000 | 315 kW | Temiz, düşük silisli |
| Mobil | Bunker + titreşimli besleyici | General 03 (GPS 1415 darbeli) | 250-375 | 900 | — | Yumuşak, geçici cephe |
Sabit B dizilimi 450 t/s hedefine tek hatta ulaşan seçenektir ve sabit konkasör tesisleri grubunda beton temel üzerine kurulur. Mobil seçenekte General 03, 2400 × 5000 mm dört katlı elek ve 750 kVA güç ünitesiyle tek şasede 250-375 t/s verir. Cephe sık değişiyorsa ya da madenin ilk yıllarında sabit yatırım ertelenecekse bu yol düşünülebilir, fakat darbeli primer olduğu için çört payı yine belirleyicidir.

Eleme kademesi ve ürün ayrımı
Fosfat hattında elek çoğu zaman bir sonraki zenginleştirme adımına giden boyutu ayırır. Bu boyutu işletmenin proses akış şeması belirler. 350-450 t/s'yi tek elekte boğmadan ayırmak için dairesel titreşimli GNR 2460 (2400 × 6000 mm, 22 kW) ya da yüksek tonajlı sabit tesisler için ikiz elek kullanılabilir. Model seçimi için titreşimli elekler sayfasındaki tabloları kat sayısı ve elek ölçüsüyle karşılaştırın. Darbeli kırıcı altındaki bantlarda EP 125, dört katlı bant lastiği önerilir.
Çöl platosunda işletme: toz, ısı ve enerji
Eshidiya ve Ma'an çevresi sıcak, kuru ve rüzgârlıdır. Fosfat tozu ince ve hafiftir; kırıcı çıkışında, elek üstünde ve aktarma noktalarında hızla yayılır. Projeye göre seçilebilecek önlemler şunlardır: aktarma noktalarında su püskürtmeli toz bastırma, kapalı bant örtüleri, motor ve jeneratör hava girişlerinde ağır hizmet filtreleri, elektrik panolarında iklimlendirme. Bu donanımlar standart kapsamın parçası sayılmaz; şartnamede tek tek yazılmalıdır.
Şebekeden uzak bir sahada güç ihtiyacı jeneratörle karşılanır. General 03'te 750 kVA güç ünitesi seri donanımdır. Sabit bir hatta ise kurulu güç; besleyici, primer, elek ve bant motorlarının toplamına göre proje aşamasında hesaplanır. PLC tabanlı otomasyon sistemi sıralı kalkışı ve aşırı yük durdurmalarını yönetir. Toz içinde çalışan bir hatta operatörün kabinden ya da uzaktan izleme yapabilmesi bakım ekibinin de işini kolaylaştırır.
Akabe limanından sahaya sevkiyat ve teklif dosyası
Ürdün'e deniz yoluyla gelen ekipman genellikle Akabe limanında indirilir ve karayoluyla güneydeki ya da orta kesimdeki sahalara taşınır. Sabit tesis modüllerinin ölçüleri bu karayolu taşımasına göre planlanır; ağır parçalar için ayrı nakliye izinleri gerekebilir. Bu izinlerin süresi ve şartları yerel idareden öğrenilmelidir.
Teklif isterken şu bilgileri birlikte göndermeniz doğru dizilimi ilk turda belirlememizi sağlar:
- Saatlik hedef tonaj ve günlük çalışma süresi
- En büyük blok boyutu ve kireçtaşı kapaklarının kalınlığı
- Farklı cephelerden numune analizi: nem, kil, serbest silis, Bond Ai
- İstenen ürün boyutları ve zenginleştirme tesisine giden fraksiyon
- Sahada şebeke elektriği olup olmadığı
- Toz ve çevre şartlarına dair işletme kuralları
- Kurulum yeri: beton temelli sabit hat mı, cepheyi izleyen mobil ünite mi
Besleyici ve bunker seçeneklerinin tamamı besleyiciler grubunda listelenmiştir.
Sık sorulan sorular
Fosfat çok yumuşak, neden çeneli primer öneriyorsunuz?
Yumuşak olan fosfat tanesidir. Aynı beslemede gelen çört silis bakımından zengindir ve darbeli kırıcının blow bar'larını kısa sürede tüketir. Çört payı düşükse GNR PDK01 tercih edilebilir; numune sonucu bu kararı verir.
450 t/s için tek hat yeterli mi?
Evet. GNR 140 besleyici ile GNRK 130 çeneli kırıcı eşleşmesi primer tarafta 400-500 t/s aralığına girer. Elek tarafında yüzey alanı yeterli seçilmelidir; tek elek yetmiyorsa ikiz elek düşünülür.
Garanti ve belgeler nelerdir?
Makinelerimiz ISO 9001 ve CE belgelidir. Aşınma parçaları dışında 1 yıl garanti verilir. Firmamız 1976'dan beri İzmir'de üretim yapıyor ve Orta Doğu bu ihracat bölgelerimizden biridir.
Fiyat ve teslim süresini ne belirler?
Fiyatı dizilim, sabit ya da mobil kurulum, eleme kat sayısı, toz önlemleri, güç kaynağı ve sevkiyat kapsamı belirler. Bu bilgilerle hazırlanan teklif proje özeldir, sitede fiyat listesi yoktur.
Son söz
Ürdün fosfat sahasında 250-450 t/s'lik bir hat, çört payı ve ince kısım doğru okunduğunda sorunsuz kurulur: girişte uygun besleyici ve ızgara, primerde cevhere uyan kırıcı, sonunda yeterli elek yüzeyi. Numune sonuçlarınızı ve hedef tonajınızı iletişim sayfamızdan iletin; mühendislerimiz size özel dizilimi ve teklifi hazırlasın.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




