İçeriğe geç

Angola'da Elmas Sahaları İçin Ağır Hizmet Tipi Konkasör

· Yayınlanma: · Güncellenme:
Angola'da Elmas Sahaları İçin Ağır Hizmet Tipi Konkasör

Angola'nın kuzeydoğusunda, Lunda Norte ve Lunda Sul illerini kapsayan elmas kuşağında bir kırıcı alacak işletmeci, bir taş ocağından farklı bir soruyla karşı karşıyadır: makine kayayı yeterince küçültecek mi, yoksa içindeki değerli taneyi de kırıp değerini düşürecek mi? Agrega ocağında ürün ne kadar ince ve kübik olursa o kadar iyidir; kimberlit cevherinde ise gereğinden fazla kırma doğrudan para kaybıdır. Saatte 250-450 ton işleyecek ağır hizmet tipi bir konkasör hattını bu yüzden yalnız tonaja göre değil, kırma prensibine, kapalı ayara ve kile karşı davranışına göre seçmek gerekir. Bu yazıda kimberlit ve yan kayaç beslemesi için hangi kırıcıların uygun olduğunu, ürün sayfalarımızdaki gerçek değerlerle hangi modellerin bu aralığa oturduğunu ve uzak bir maden sahasında hattın nasıl ayakta tutulacağını anlatıyoruz.

Belirli bir ruhsat alanı, işletmeci ya da cevher değerlendirme raporu hakkında bilgi vermiyoruz. Hedeflenen tane boyu, kapalı ayar sınırı ve saha güvenlik kuralları maden işletmecisinin ve ilgili idarenin teknik şartnamesinden teyit edilmelidir; aşağıdaki öneriler kırma-eleme ekipmanı seçimine yöneliktir. Yoğun ortam ayırma ve son kazanım (recovery) üniteleri bu yazının kapsamı dışındadır.

Kimberlitte konkasörün görevi: kayayı açmak, taneyi korumak

Elmas çok serttir ama kırılgandır; dilinim düzlemleri boyunca ani bir darbeyle çatlayabilir. Bu nedenle elmaslı cevher hattında hedef, taneyi çevreleyen kayayı serbestleştirecek kadar kırmak ve bunun ötesine geçmemektir. Pratikte bu iki kurala dönüşür. Birincisi, kırıcının kapalı ayarı (CSS) işletmenin kazanmak istediği en iri tane boyunun üzerinde tutulur; bu sınır makine üreticisinin değil, cevher değerlendirmesinin verdiği bir sayıdır. İkincisi, malzemeyi sıkıştırarak kıran makineler, yüksek hızla fırlatarak kıranlara tercih edilir. Çeneli ve konik kırıcı bu yüzden ana hattın doğal parçasıdır; rotorlu darbeli kırıcılar ise cevher hattından uzak tutulur.

Kırma oranını da kademelere yaymak gerekir. Tek bir kırıcıdan çok yüksek redüksiyon istemek, taneyi sıkışma bölgesinde uzun süre tutar. İki kademeli, her kademede ölçülü küçültme yapan bir dizilim hem taneyi korur hem de çene ve konik astarlarının ömrünü dengeler.

Lunda kuşağında besleme neden her vardiya değişir?

Kimberlit bacaları yüzeye yakın kısımda yoğun biçimde ayrışmıştır. Derine inildikçe kaya tazeleşir, sertleşir ve kırma davranışı değişir. Bacanın çevresindeki yan kayaç ise bambaşka bir malzemedir. Ekskavatör bu zonları her zaman ayıramadığından kırıcıya gelen yığın gün içinde birkaç kez karakter değiştirir.

Ayrışmış üst zon: killi, nemli, yapışkan

Madencilerin "sarı toprak" dediği ayrışmış kimberlit büyük oranda kile dönüşmüştür. Bölgede yağışlı mevsim uzun sürer; bu dönemde malzeme topaklaşır, sabit çubuklu ızgaranın aralıklarına yapışır ve çenenin boşluğunda tabaka oluşturur. Bu zon için asıl karar kırıcıdan önce besleyicide verilir: dönen eliptik diskli miller kili ve inceyi alttan ayırırken kendi kendini temizler, ızgaralı besleyicinin körleştiği yerde akışı sürdürür.

Taze kimberlit ve yan kayaç: sert bloklar, iri levhalar

Derin seviyelerdeki "mavi toprak" daha serttir; patlatmayla gelen iri bloklar çene ağzının boyutunu belirler. Bacayı kesen dolerit daykları ve çevredeki gnays-granit temel kayası daha da sert ve aşındırıcıdır. Bu malzemenin bir kısmı cevher olarak değil, dekapaj ya da yol malzemesi olarak işlenir. Ağır hizmet tanımı burada somutlaşır: mangan çene plakaları, iri bloğu kavrayacak ağız açıklığı ve araya karışan delici ucu, kova dişi gibi metal parçalara karşı koruma.

Cuango ve Chicapa vadilerindeki alüvyon yatakları ise farklı bir durumdur. Orada çakıl zaten serbesttir; ihtiyaç kırmaktan çok kili parçalamak ve sınıflandırmaktır. Bu yatağın ana ekipmanı konkasör değil yıkayıcı ve elektir; iri çakıl yalnız gerekirse çeneden geçirilir.

250-450 t/s için kırıcı ve besleyici eşleştirmesi

Başlıktaki aralık, sahadaki kil oranına göre iki farklı yoldan karşılanır. Killi besleme baskınsa tek şaseli, wobbler beslemeli mobil çeneli ünite öne çıkar: ürün sayfamızda wobbler besleyicili mobil çeneli kırma ünitesi için 250-450 t/s kapasite verilir ve aralığın tamamını tek makinede kapsayan çeneli primer seçenek budur. Sert blok baskınsa ve aynı ocakta uzun yıllar çalışılacaksa GNRK serisi çeneli kırıcı ile kurulan sabit bir primer istasyon daha mantıklıdır.

Angola elmas sahaları için 250-450 t/s kırma seçenekleri (ürün sayfası değerleri)
Model / konfigürasyonKapasite (t/s)Ağız / maks. beslemeÇıkış (mm)GüçHattaki yeri
Wobbler besleyicili mobil çeneli ünite250-450———Killi üst zon, tek şasede primer + ön eleme
GNRK 110 çeneli kırıcı200-3501100×850 mm150-225110/132 kWAralığın alt yarısı, sabit primer
GNRK 130 çeneli kırıcı400-5001300×1000 mm125-250160 kW400 t/s üzeri, iri taze kimberlit bloğu
GNR 140 ızgaralı besleyici350-6001500 mm—2×9,2 kWKuru dönemde GNRK 130 önünde
GWB1136 wobbler besleyici75-6001500 mm—18,5 kWSabit hatta killi besleme önünde
General 950 (yan kayaç agregası)120-180800 mm0-100600 kVA jeneratörCevher dışı hat: saha yolu ve beton agregası

GNRK 110 ile GNRK 130 arasındaki boşluk, 350-400 t/s hedefinde karar gerektirir. Büyük model seçilip besleme hızı ve ayarla daha düşük tonajda çalıştırılabilir; bu, cevher hattında tercih edilen yoldur çünkü geniş ağız iri bloğu köprü kurmadan alır ve kırıcı zorlanmadan çalışır. Diğer yol tonajı iki paralel primere bölmektir; bir hat bakımdayken diğerinin üretmeye devam etmesi uzak sahada ciddi bir avantajdır.

Kayalık bir ocak sahasında çalışan, bunkeri, çeneli kırıcısı ve turuncu elek grubu görünen lastikli mobil kırma eleme tesisi
Ocakta üretimdeki lastikli bir General 640: bunker, çeneli kırıcı ve elek aynı şasede. Elmas sahasında aynı yerleşim mantığı daha büyük tonajlı ünitelerle kurulur.

İki saha tipi, iki hat dizilimi

Killi açık ocak: wobbler beslemeli mobil primer ve yıkama

Ayrışmış zonun ağır bastığı bir ocakta dizilim şöyle kurulabilir: kamyonla beslenen wobbler beslemeli mobil çeneli ünite, ardından kili mekanik olarak parçalayan kütüklü yıkayıcı ve sınıflandırma eleği. Kütüklü yıkayıcı 0-200 mm beslemeyi kabul eder ve 50-250 t/s kapasitede çalışır; 450 t/s hedefinde iki ünite paralel planlanmalıdır. Mobil primerin avantajı, kazı cephesi ilerledikçe hattın da cepheye yaklaştırılabilmesidir; bu, kamyon mesafesini ve yağışlı dönemde bozulan saha yollarının yükünü azaltır.

Taze kimberlit ve 400 t/s üzeri: sabit primer istasyon

Derin seviyeye inmiş, ömrü uzun bir ocakta GNRK 130 çeneli kırıcının beton temel üzerine kurulduğu bir istasyon düşünülmelidir. Kuru dönemde önüne GNR 140 ızgaralı besleyici, kil oranı yükseldiğinde GWB1136 wobbler besleyici konur. İkinci kademede konik kırıcı geniş ayarda çalıştırılır; sıkıştırma prensibi sayesinde taneyi gereksiz darbeye maruz bırakmadan küçültür. Konik kırıcının model bazlı kapasite ve CSS değerleri projeye özel verildiğinden, bu kademe cevher numunesine göre teklif aşamasında boyutlandırılır. Tüm sabit hat seçeneklerini sabit kırma eleme hatları sayfasında görebilirsiniz.

Darbeli kırıcı nerede kullanılır, nerede kullanılmaz?

Darbeli kırıcının yüksek redüksiyonu ve kübik ürünü agrega için değerlidir; kimberlit cevher hattında ise tanenin kırılma riskini artırır. Bu yüzden önerimiz, rotorlu kırıcıyı yalnız cevher içermeyen malzemede kullanmaktır. Elmas sahalarında bu iş azımsanacak bir iş değildir: dekapajdan çıkan sert yan kayaç, saha yolları, kamp ve tesis temelleri için agregaya dönüştürülebilir.

Bu yan hat için General 950 uygun bir adaydır: GPJ 90 çeneli primer ve DMK01 darbeli sekonderi tek şasede taşır, 800 mm besleme alır ve 120-180 t/s üretir. Yan kayaç tonajı yüksekse iki ünite birlikte planlanabilir. Cevher hattıyla aynı sahada çalışacağı için iki hattın stoklarının, bantlarının ve kamyon güzergâhlarının birbirine karışmayacak şekilde ayrılması gerekir.

Açık bir sahada hidrolik ayaklar üzerinde kurulu, yanında iri kaya yığını bulunan mobil çeneli ve darbeli kırma eleme tesisi
Hidrolik ayaklarla temelsiz kurulmuş bir General 640 ve önündeki iri taş yığını: yan kayaçtan yol agregası üretiminde mobil hattın tipik görünümü.

Uzak maden sahasında hattı ayakta tutmak

Lunda illerindeki sahalar Luanda ve Lobito limanlarından uzun bir karayolu nakliyesiyle ulaşılan yerlerdir. Ekipman limana deniz yoluyla gelir, oradan ağır yük araçlarıyla taşınır. Bu yüzden makine ölçüsü ve ağırlığı sipariş öncesinde güzergâha göre kontrol edilmelidir. Şebekeden uzak sahalarda enerji jeneratörden gelir; kuru mevsimin tozu, hava filtreleri ve soğutma için sık kontrol gerektirir. Elmas sahalarında erişim kuralları sıkıdır; montaj ve devreye alma ekibinin saha girişleri işletmeyle önceden planlanmalıdır.

Siparişten önce sahadan toplanması gereken bilgiler:

  • Cevher değerlendirmesinin verdiği kazanılacak en iri tane boyu ve buna göre izin verilen en küçük kapalı ayar
  • Ayrışmış ve taze kimberlitin ocaktaki oranı, yağışlı mevsimde kil ve nem durumu
  • Patlatma sonrası en iri blok boyutu (birkaç haftalık ölçüm kaydı)
  • Yan kayaç ve dolerit için laboratuvar aşınma ve basınç testi sonuçları
  • Saatlik ve yıllık hedef tonaj, vardiya düzeni ve yedekli çalışma ihtiyacı
  • Enerji kaynağı, su durumu ve yıkama suyunun geri kazanım şartları
  • Limandan sahaya güzergâhtaki köprü, viraj ve yükseklik sınırları

Aşınma parçaları uzak sahada planlı stoklanmalıdır: çene plakaları, konik astarları, ızgara çubukları ve yıkayıcı kürekleri için ilk sevkiyatla birlikte yedek takım düşünülmesini öneririz. Makinelerimiz ISO 9001 ve CE belgelidir; garanti süresi aşınma parçaları hariç 1 yıldır. Primer seçenekleri ve seyyar üniteleri mobil seyyar kırıcılar kategorisinde karşılaştırabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kimberlit için neden darbeli değil de çeneli primer?

Çeneli kırıcı malzemeyi iki çene arasında sıkıştırarak kırar ve kapalı ayar sınırını korur. Darbeli kırıcı ise malzemeyi yüksek hızla fırlatır; bu hem tanenin kırılma riskini hem de ince malzeme oranını artırır. Cevher hattında çeneli ve konik, cevher dışı agregada darbeli kırıcı kullanmak daha doğru bir ayrımdır.

Yağışlı mevsimde ayrışmış kimberlit hattı durdurur mu?

Izgaralı besleyiciyle çalışan bir hatta kapasite düşüşü ve tıkanma beklenir. Wobbler besleyici, kili ve inceyi dönen millerle ayırdığı için bu dönemde akışı sürdürür; ardından gelen kütüklü yıkayıcı topakları parçalar. Kil oranı yüksek ocaklarda bu ikisini baştan planlamak gerekir.

450 t/s için tek ünite yeterli mi?

Wobbler besleyicili mobil çeneli ünite 250-450 t/s aralığını tek şasede kapsar; GNRK 130 ise 400-500 t/s verir. Uzak sahada bir arıza tüm üretimi durdurmasın isteniyorsa tonajın iki paralel primere bölünmesi değerlendirilmelidir.

Fiyatı ve teslim kapsamını neler belirler?

Primer ve sekonder kırıcı seçimi, besleyici tipi, yıkama ihtiyacı, jeneratör, bant uzunlukları, yedek aşınma takımı ve nakliye güzergâhı fiyatı belirler. Teklif, sahadan gelen numune ve yukarıdaki listedeki verilere göre hazırlanır.

Sonuç

Angola'nın elmas sahalarında doğru konkasör, en çok kıran değil, kayayı yeterince açıp taneyi koruyan makinedir. Killi üst zonda wobbler beslemeli mobil çeneli ünite ve kütüklü yıkayıcı, taze kimberlitte GNRK 130 ve geniş ayarlı konik kırıcı, yan kayaçta ise ayrı bir General 950 hattı mantıklı bir çerçeve oluşturur. Saha verilerinizi paylaşın, size uygun dizilimi birlikte netleştirelim: teklif ve teknik görüşme için iletişime geçin.

Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü

Yazar
Murat Aydın
Kırma-eleme tesisleri ve model seçimi · General Makina

İlgili İçerik

Gine'de Boksit Sahaları İçin Ağır Hizmet Tipi Çeneli Konkasör
MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Gine'de Boksit Sahaları İçin Ağır Hizmet Tipi Çeneli Konkasör

Gine boksitinde sert demirli kabuk ile yağmurda yapışan killi zon aynı bunkere geldiği için 250-450 t/s hat, kırıcıdan önce besleyi…

Fas'ta Fosfat Sahalarında Kullanılan Ağır Hizmet Tipi Konkasör
MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Fas'ta Fosfat Sahalarında Kullanılan Ağır Hizmet Tipi Konkasör

Fas fosfat sahalarında 250-450 t/s'lik hat; killi ara seviyeler, çakmaktaşı bantları ve sahanın sabit ya da hareketli olmasına göre…

Mermer ve Maden Ocakları İçin Ağır Hizmet Tipi Mobil Konkasörler
MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Mermer ve Maden Ocakları İçin Ağır Hizmet Tipi Mobil Konkasörler

Mermer ve maden ocağında kırıcı seçimi kamyon çevrimi ve blok artığının geometrisiyle başlar; seyyar primer üniteler aynaya yaklaşt…

Ürdün'de Fosfat Sahaları İçin Ağır Hizmet Konkasör
MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Ürdün'de Fosfat Sahaları İçin Ağır Hizmet Konkasör

Ürdün fosfat sahalarında 250-450 t/s hattın seçimi, cevherle gelen çört ve ince kısma göre yapılır. Bu yazı besleyici, ızgaralı ele…