İçeriğe geç

Moritanya'da Demir Cevheri Ön Kırma İçin Çeneli Konkasör Tesisi

· Yayınlanma: · Güncellenme:
Moritanya'da Demir Cevheri Ön Kırma İçin Çeneli Konkasör Tesisi

Moritanya'nın kuzeyindeki demir cevheri sahalarında, özellikle Zouérat çevresinde, ön kırma hattı madenin geri kalanının temposunu belirler: patlatılmış iri blok çeneden geçemezse ne bant dolar ne de stok sahası büyür. 250-450 t/s aralığında bir ön kırma hattı planlayan yükleniciler ve maden işletmeleri için bu yazı, GNRK çeneli kırıcı ailesinden ve GNR grizzly besleyicilerden kurulabilecek gerçek konfigürasyonları model rakamlarıyla yan yana koyuyor.

Yazıdaki her teknik değer ürün kataloğumuzdan alınmıştır. Belirli bir maden ruhsatı, ihale ya da şartname hakkında bilgi vermiyoruz; projenizin teknik şartnamesini işletmeci kurumdan veya ihale dokümanından teyit etmenizi öneririz. Burada seçim mantığını ve sahada karşılaşılacak somut sorunları anlatıyoruz.

Demir cevherinde ön kırıcı olarak neden çene?

Moritanya'daki demir cevherleri genel olarak hematit ve manyetit içerir ve çoğu zaman kuvarslı bantlarla birlikte bulunur. Kırıcı açısından bunun iki sonucu vardır. Birincisi, serbest silis aşındırıcıdır ve darbe ile çalışan bir ön kırıcının metal parçalarını hızla tüketir. İkincisi, cevherin birim hacim ağırlığı kireçtaşı ya da granitten belirgin biçimde yüksektir; aynı hacimde malzeme kırıcıya daha fazla kütle ve daha yüksek yük getirir.

GNRK serisi çeneli kırıcı malzemeyi sabit çene ile eksantrik milden hareket alan oynak çene arasında sıkıştırarak kırar. Sıkıştırma prensibinde metal aşınması darbeli kırıcılara göre çok daha yavaş ilerler; katalog verimizde silis oranı %10'un ya da Bond aşınma indeksi 0,15'in üzerindeki malzemeler için çene önerilmesinin nedeni budur. Demir cevherinde başka bir ön kırıcı tipini tartışmak ancak cevher killi, yumuşak ve düşük silisli olduğunda anlamlıdır; bunu da tahmin değil, numune analizi söyler.

Üçüncü bir pratik neden daha var: patlatma sonrası yığında zaman zaman matkap ucu, kova dişi veya çelik parça bulunur. Ostenitik manganez çene plakaları bu tür beklenmedik metal temasını gevrek alaşımlı parçalardan daha iyi tolere eder. Yine de hattın ilk bandına manyetik ayırıcı eklemek, projeye göre değerlendirilmesi gereken bir önlemdir.

250-450 t/s: tek aralık değil, iki eşik

Başlıktaki aralık tek bir makineyle karşılanmaz. GNRK ailesinde bu bandın altını GNRK 110, üstünü GNRK 130 karşılar; ikisinin arasında 350 ile 400 t/s arasında bir boşluk kalır. Bu boşluk, hedefi kesinleştirmeden model seçilmemesi gerektiğini gösterir. Hedef için kullanılacak formül basittir: gerekli saatlik kapasite = günlük ton hedefi ÷ net kırma saati. Varsayımsal bir örnek: günde 6.000 ton cevher kırması gereken bir hat net 16 saat çalışıyorsa 375 t/s gerekir ve tam boşluğa düşer; aynı hedef net 20 saate yayılırsa 300 t/s yeter ve GNRK 110 sınıfı işi görür.

250-450 t/s demir cevheri ön kırma için GNRK ve GNR konfigürasyonları (katalog değerleri)
KonfigürasyonAğız (mm)Çıkış ayarı (mm)Kapasite (t/s)Kırıcı motoru (kW)Ağırlık (kg)Besleyici
Sabit, GNRK 1101100×850150-225200-350110/13233.000 (kırıcı)GNR 110 (200-300 t/s) ya da GNR 140
Sabit, GNRK 1301300×1000125-250400-50016042.500 (kırıcı)GNR 140 (350-600 t/s)
Sabit, GNRK 140 (genişleme payı)1400×1100135-300500-60020047.000 (kırıcı)GNR 140 (350-600 t/s)
Seyyar GNR 110 ünitesi (GNRK 110 çene)1100×850—180-300—55.000 (ünite)Şasi üzerinde 1100×4750 mm
İki seyyar GNR 110 paralel2 × 1100×850—360-600 (toplam)—2 × 55.000Her ünitede kendi besleyicisi

250-350 t/s: GNRK 110 ve doğru besleyici

GNRK 110, 1100×850 mm ağzı ve 110/132 kW motoruyla 200-350 t/s üretir. Çeneye girebilecek en büyük blok ağız genişliğinin yaklaşık 0,8-0,9 katıdır; bu da 880-990 mm civarına denk gelir. Patlatma tasarımı bu boyutun üzerinde blok bırakıyorsa sorun kırıcıda değil, ocak aynasındadır. Besleyici tarafında 300 t/s'ye kadar GNR 110 (1100×4750 mm, 2×7,5 kW) yeterlidir; hedef 300-350 t/s ise besleyiciyi GNR 140'a büyütmek, çeneyi sürekli dolu tutmanın en güvenilir yoludur.

400-450 t/s: GNRK 130 ile GNR 140

GNRK 130'un 1300×1000 mm ağzı yaklaşık 1040-1170 mm'lik bloğu kabul eder ve 160 kW motorla 400-500 t/s verir. 450 t/s hedefi bu modelin aralığının ortasında kalır; cevherin sertliği ya da nemi değiştiğinde hattın hâlâ hedefte kalabilmesi bu pay sayesindedir. GNR 140 besleyici 1400×5000 mm ölçüsü ve 350-600 t/s kapasitesiyle bu kırıcının doğal eşidir. GNRK 140 ise ancak ilerideki genişleme planı netse masaya gelmelidir; çıkış ayarı 300 mm'ye kadar açıldığı için ardından gelen bantların boyutlandırması da değişir.

Kademeli büyüme: seyyar GNR 110 primer çeneli ünite

Ocak aynası ilerledikçe kırıcının da yer değiştirmesi gereken sahalarda, besleyici bunkeri ve GNRK 110 çenesini tek şasi üzerinde taşıyan seyyar GNR 110 primer çeneli ünite farklı bir yol açar. Tek ünite 180-300 t/s verir, 0-1100 mm besleme kabul eder ve hidrolik ayaklar üzerinde temelsiz kurulur. İki ünite paralel çalıştırıldığında toplam 360-600 t/s'lik bir aralık elde edilir; 350-400 t/s boşluğunu kapatmanın en esnek yolu budur. Bir ünite bakımdayken diğerinin üretime devam etmesi, uzak bir madende somut bir avantajdır. Tek şasili diğer seçenekler seyyar kırıcılar sayfasında listelenir.

Patlatma yığınından banda: besleme ve ön eleme

Ön kırma hattında kapasite kaybının büyük kısmı kırıcının içinde değil, önündeki besleme düzeninde oluşur. GNR grizzly besleyici malzemeyi helezon yaylara oturan titreşimli tekneyle ileri taşır; teknenin sonundaki ızgara bölümü ince malzemeyi ve toprağı çeneye uğratmadan alttan geçirir. Demir cevheri madenlerinde örtü tabakasından gelen kum ve toz bu yolla ayrıldığında çene plakaları gereksiz yükten kurtulur.

Bunker hacmi 15-100 m³ aralığında seçilebilir. Damperle beslenen bir hatta bunker, iki kamyon arasındaki boşlukta çeneyi aç bırakmayacak büyüklükte olmalıdır. Kaba bir kontrol için şu ilişki kullanılabilir: bunker hacmi ≥ (kamyonlar arası ortalama bekleme süresi × hat kapasitesi) ÷ cevherin yığın yoğunluğu. Yoğun bir cevherde aynı tonaj daha az hacim kaplar; bu nedenle hesabı genel bir taş değeriyle değil, kendi cevherinizin yoğunluğuyla yapın.

Çene çıkışından sonra malzeme bantla taşınır. Bant konveyörlerimiz 500-1200 mm genişliklerde üretilir ve 0-250 mm malzeme taşıyacak şekilde tasarlanır. GNRK 110 ve GNRK 130'un çıkış ayarları bu sınırın içinde kalır; GNRK 140'ın en açık ayarı ise 250 mm'yi aşar ve ilk bandın, aktarma şutunun yeniden ele alınmasını gerektirir. İri ve yoğun cevherde bant hızı ile eğim birlikte hesaplanmalı, yükleme noktasında darbe makaraları kullanılmalıdır.

Sahra koşullarında toz, kum ve enerji

Moritanya'nın iç kesimleri sıcak, kuru ve rüzgârla taşınan kumun bol olduğu bir iklime sahiptir. Bu üç etken ön kırma hattında üç ayrı noktada maliyet çıkarır: motorların hava emişi, rulman yağlaması ve operatörün görüşü. Aşağıdaki önlemler standart donanım olarak değil, projeye göre seçilebilecek seçenekler olarak değerlendirilmelidir: aktarma noktalarında su püskürtmeli toz bastırma, kırıcı çıkışı ile ilk bant arasında kapalı şut ve bant örtüsü, jeneratör ve elektrik panosu için ağır hizmet hava filtresi ile kumdan korunan kabin, rulman muhafazalarında toz keçeleri.

Uzak madenlerde enerji çoğunlukla jeneratörden gelir. Jeneratör gücü, hatta kurulu motorların toplamına göre boyutlandırılır: GNRK 110 sınıfı bir hatta 110/132 kW kırıcı motoru, 2×7,5 kW besleyici ve bant motorları; GNRK 130 sınıfında 160 kW kırıcı ile 2×9,2 kW besleyici başlangıç noktasıdır. Çeneli kırıcının yük altında kalkış akımı ve sıcak havada jeneratör veriminin düşmesi de hesaba eklenmelidir. Jeneratörü motor listesi kesinleştikten sonra seçin.

Otomasyon tarafında en yararlı fonksiyon, besleyici hızını kırıcı akımına bağlamaktır. Kırıcı akımı sınıra yaklaştığında besleyici yavaşlar, akım normale dönünce yeniden hızlanır. Jeneratörle çalışan bir hatta bu düzen hem çeneyi tıkanmaya karşı korur hem de jeneratörü ani yük sıçramalarından uzak tutar.

General Makina fabrika sahasında iki çekiciyle sevkiyata hazırlanan General 950 mobil kırma eleme hattı
Fabrika sahasında lowbed dorselere yüklenmiş General 950 hattı; tek şasili üniteler uzak maden sahalarına bu biçimde karayoluyla ulaştırılır.

Limandan madene: sevkiyat ve kurulum

Türkiye'den deniz yoluyla gönderilen ekipman için Moritanya'da iki doğal giriş noktası vardır: başkentin limanı Nouakchott ve kuzeydeki Nouadhibou. Kuzey madenlerine yakınlığı Nouadhibou'yu öne çıkarsa da hangi limanın kullanılacağı, madene giden yol ve gerekli izinlerle birlikte nakliyecinizle planlanmalıdır. Planlamanın temeli ağırlıklardır: GNRK 110 kırıcı 33.000 kg, GNRK 130 kırıcı 42.500 kg, seyyar GNR 110 ünitesi ise 55.000 kg'dır.

Sabit hat seçildiğinde kırıcı, besleyici, şaseler ve bantlar ayrı kalemler halinde sevk edilir; sahada beton temel ve çelik konstrüksiyon montajı gerekir. Bu düzenin seçenekleri sabit kırma eleme hatları sayfasında yer alır. Seyyar ünite ise tek çekiciyle taşınır ve hidrolik ayaklar üzerinde kurulur. Ocak aynası yıllar içinde belirgin biçimde ilerleyecekse seyyar çözümün yer değiştirme kolaylığı, sabit hattın kalıcı ve oturmuş yerleşimiyle tartılmalıdır.

Fotoğraflardaki General 950, tek şasi üzerinde GPJ 90 çene ile DMK01 darbeli kırıcıyı birleştiren 120-180 t/s'lik bir hattır ve katalogda işleyebileceği malzemeler arasında demir cevheri de yer alır. 250-450 t/s ön kırma hedefinin yerini tutmaz; ancak madende ayrı ve küçük bir ürün hattı ya da pilot üretim gerektiğinde, 800 mm besleme kabul eden ve 600 kVA jeneratörle çalışan bu model değerlendirilebilir.

Kırmızı çekici üzerinde sevkiyata hazır General 950 çeneli ve darbeli mobil kırma eleme tesisi
General 950, fabrika önünde tek çekiciye bağlı; sabit bir ön kırma hattının parçaları ise ayrı yükler halinde limana gider.

Aşınma planı ve ilk hafta kontrolleri

Demir cevherinde çene plakaları en sık yenilenen kalemdir. Ostenitik manganez çelik plakalar darbe altında yüzeyden sertleşir; silis oranı yüksek cevherde Mn18 ya da Mn22 alaşım tercih edilmelidir. Doğru ölçü parça fiyatı değil, kırılan ton başına maliyettir: parça fiyatı, değişim sıklığı ve duruş süresi birlikte değerlendirilir. Uzak bir madende duruş saati pahalıya patladığından, bir takım yedek çene plakasını sahada bulundurmak çoğu zaman en akılcı önlemdir. Alaşım seçenekleri aşınma ve yedek parçalar sayfasında açıklanır.

Besleyicinin ızgara çubukları ve gövde aşınma plakaları da cıvatalı ve değiştirilebilirdir; onları da aynı stok listesine ekleyin. Hattı devreye aldığınız ilk hafta şu kontrolleri vardiya başında yapın:

  • Çıkış ayarını (CSS) ölçün ve hedef ürün boyutuyla karşılaştırın; ayardaki sapma hem kapasiteyi hem ilk bandın yükünü değiştirir.
  • Çenenin dolu çalışıp çalışmadığını izleyin; ağız yarı boşsa besleyici hızını, sürekli taşıyorsa bunker boşaltımını ayarlayın.
  • Izgara açıklığını kontrol edin: çok dar açıklık ince malzemeyi çeneye gönderir, çok geniş açıklık iri parçayı doğrudan banda kaçırır.
  • Kırıcı ve besleyici rulman sıcaklıklarını öğle saatlerinde yeniden ölçün; sıcak iklimde gün içi fark belirgin olur.
  • Jeneratör ve pano hava filtrelerini vardiya sonunda kontrol edin, kum birikimini kayda geçirin.
  • Çene plakalarının alt bölgesindeki aşınma profilini fotoğraflayın; değişim zamanını öngörmenin en pratik yolu budur.

Sık sorulan sorular

Cevherime uygun modeli nasıl kesinleştiririm?

Cevherden temsilî numune, hedef günlük tonaj, çalışma saatleri, patlatma sonrası en büyük blok boyutu ve istenen çıkış ürünü bilgilerini paylaşmanız gerekir. Kırılabilirlik ve aşındırıcılık testleri yapılmışsa sonuçlar seçimi doğrudan netleştirir; yapılmamışsa bir laboratuvarda test yaptırmanızı öneririz.

Hedefim 380 t/s; GNRK 110 mu, GNRK 130 mu?

GNRK 110'un üst sınırı 350 t/s olduğundan 380 t/s'de sürekli zorlanır. GNRK 130 aralığının alt ucunda rahat çalışır ve ileride artışa yer bırakır. Esnek bir alternatif, iki seyyar GNR 110 ünitesinin paralel kurulmasıdır.

Çeneli kırıcıdan sonra hangi kademeler gelir?

Bu yazı yalnız ön kırmayı ele alıyor. Çene ürünü; sekonder kırıcıya, eleklere ve gerekiyorsa zenginleştirme tesisine gidecek boyutu belirler. Bu kademeler cevher işleme akış şemanıza göre ayrıca tasarlanır ve ön kırıcının çıkış ayarı bu tasarımla birlikte kesinleşir.

Fiyatı neler belirler?

Model büyüklüğü, sabit ya da seyyar oluşu, besleyici ve bunker seçimi, bant uzunlukları, toz ve filtre önlemleri, jeneratör ihtiyacı, yedek parça paketi ve sevkiyat şekli fiyatı belirler. Garanti süresi 1 yıldır, aşınma parçaları kapsam dışındadır. Net rakam bu bilgilerle hazırlanan teklifte verilir.

Karar özeti

Moritanya'da demir cevheri ön kırma için 250-350 t/s bandında GNRK 110, 400-450 t/s bandında GNRK 130 doğru başlangıç noktalarıdır; arada kalan hedeflerde ve ilerleyen ocak aynasında iki seyyar GNR 110 ünitesi esneklik sağlar. 1976'dan beri İzmir'de üretim yapan, ISO 9001 ve CE belgeli bir üretici olarak Kuzey Afrika'daki projeniz için teklifi cevher verinizden başlayarak hazırlarız. Numune bilgilerinizi ve tonaj hedefinizi iletişim sayfamız üzerinden gönderin.

Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü

Yazar
Murat Aydın
Kırma-eleme tesisleri ve model seçimi · General Makina

İlgili İçerik

Zambiya'da Bakır Cevheri Ön Kırma İçin Çeneli Konkasör
MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Zambiya'da Bakır Cevheri Ön Kırma İçin Çeneli Konkasör

Zambiya'da 250-450 t/s bakır cevheri ön kırmasında 250-300 t/s için GNRK 110, 400-450 t/s için GNRK 130, arada paralel iki GNRK 110…

Fildişi Sahili'nde Altın Cevheri Kırma İçin Kompakt Konkasör
MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Fildişi Sahili'nde Altın Cevheri Kırma İçin Kompakt Konkasör

Fildişi Sahili'nde saatte 60-100 ton altın cevheri kıracak küçük ve orta ölçekli bir işletme için en sade çözüm, GPJ 60 çene ve GNR…

Mali'de Altın Madeni Sahaları İçin Mobil Primer Çeneli Konkasör
MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Mali'de Altın Madeni Sahaları İçin Mobil Primer Çeneli Konkasör

Mali'deki bir altın sahasında saatte 150-250 tonluk primer kırma için GNR 110 mobil çeneli ünitesi tek başına, GNR-MC110 ise sekond…

Sert Kayalar ve Madenler İçin En Etkili Kırma Tesisleri: Çeneli ve Darbeli Konkasör Karşılaştırması
MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Sert Kayalar ve Madenler İçin En Etkili Kırma Tesisleri: Çeneli ve Darbeli Konkasör Karşılaştırması

Bazalt, granit ve cevher gibi aşındırıcı malzemede çeneli primer + konik sekonder metal tüketimini kontrol altında tutar; kireçtaşı…