Mobil Konkasör ile Yıkıntı Atığından Geri Dönüşüm Agregası

Bir yıkım müteahhidi için moloz yığını iki türlü hesaplanır: ya kamyon, yakıt ve döküm sahası bedeli ödenerek uzaklaştırılan bir yük ya da kırılıp elendikten sonra dolgu, alt temel ve drenaj malzemesi olarak sahaya geri dönen bir hammadde. Aradaki farkı yaratan, yığının başına kurulan mobil kırma eleme hattıdır. Bu yazıda saatte 80-150 ton yıkıntı atığı işleyecek bir hattı, katalogdaki gerçek modellerin değerleriyle, girdi analizinden ürün sınıflarına kadar adım adım kuruyoruz. Orta Doğu, Kuzey Afrika, Balkanlar ve Türk cumhuriyetlerinde kent yenileme işleri yapan alıcıların bize en sık sorduğu sorular bu akışın içinde cevap buluyor.
Geri dönüşüm agregasının hangi işte kullanılabileceğine, hangi deneylerden geçeceğine ve atık kabul izinlerine her ülkede yerel idare ya da ilgili bakanlık karar verir. Hat tasarımına başlamadan önce işin şartnamesini yetkili kurumdan teyit edin.
Yığını kırıcıdan önce okumak: girdi analizi
Aynı tonajda iki moloz yığını, kırıcıda bambaşka davranır. Betonarme karkas bir binanın yıkıntısı yoğun, homojen ve darbeye iyi tepki veren bir malzemedir. Yığma tuğla duvarlı eski bir yapının molozu ise daha hafif, daha kırılgan ve içinde sıva, kireç harcı ve toprak oranı yüksektir. Teklif aşamasında bu yüzden ilk istediğimiz bilgi tonaj değil, yığının bileşimidir.
Beton, tuğla ve toprak oranı
Sahada basit bir yöntem işe yarar: yığının farklı noktalarından birkaç kepçe alıp ayrı ayrı serin ve gözle sınıflandırın. Beton parçaları, tuğla ve briket, asfalt kazıntısı, toprak ve ince malzeme ayrı ayrı tartılırsa kaba bir yüzde tablosu çıkar. Toprak ve ince oranı yüksekse kırıcıdan önce ön eleme şarttır, aksi halde çamurlu malzeme hem kapasiteyi düşürür hem de son ürünü kirletir. Beton oranı yüksekse ürünün alt temel ve dolguda değerlendirilme şansı artar. Kesin karar için numune alıp laboratuvarda dane dağılımı ve kirlilik deneyi yaptırmanızı öneriyoruz.
Demir, ahşap ve hafif atık
Moloz kırmayı taş ocağından ayıran asıl konu yabancı maddedir. Kolon ve döşeme parçalarından çıkan nervürlü demir kırıcıdan geçer ama konveyör bandını yırtabilir. Ahşap kasa, plastik boru, kablo ve yalıtım levhaları ise son ürünün değerini düşürür. Bu yüzden ekskavatöre takılan kırıcı kova ya da hidrolik makasla yerinde ön küçültme yapmak, iri donatıyı yığında kesmek ve kırıcı çıkışındaki banda projeye göre seçilebilecek bir bant üstü mıknatıs eklemek konuşulması gereken önlemlerdir. Hafif malzemeyi elle toplamak için çıkış bandının yanına ayıklama platformu planlamak da sık başvurulan bir yoldur.
80-150 t/s bandına oturan model eşleştirmesi
Başlıktaki tonaj aralığı hedeftir; makaleyi okuyan alıcının yığınına göre üç farklı kurgu bu aralığı karşılar. Tablodaki bütün rakamlar ürün sayfalarımızdaki değerlerdir. Bilinmeyen ya da o model için geçerli olmayan hücreler boş bırakıldı.
| Model | Hattaki görevi | Kapasite (t/s) | Maks. besleme (mm) | Kırıcı | Elek | Güç | Ağırlık (kg) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| General 800 | Tek şasede kırma ve eleme | 80-150 | 600 | PDK 1280 primer darbeli | 1300×4000 mm, 3 katlı | 450 kVA jeneratör | 35.000 |
| General 01 | Tek şasede kırma ve eleme | 120-180 | 700 | GPS 1210 darbeli | 1600×5000 mm, 4 katlı | 550 kVA jeneratör | 55.000 |
| GNR 90 mobil primer çeneli | İri parçalarda ön kırma | 70-180 | 1100 | GNRK 90 çeneli | — | — | 25.000 |
| M-DMK 01 | İkinci kademe darbeli kırma | 120-180 | 350 | Sekonder darbeli | Besleyicide by-pass elek | 160 kW motor | 32.000 |
General 800: aralığın tam karşılığı
Kapasitesi 80-150 t/s olan General 800PDK 1280 primer darbeli kırıcıyı ve 1300×4000 mm 3 katlı eleği tek şase üzerinde taşır. Kapalı devre çalıştığı için hedef boyutun üstünde kalan parça rotora geri döner. 600 mm besleme sınırı, yıkım sahasında ön küçültmenin disiplinli yapılmasını gerektirir: döşeme parçaları ekskavatörle bu boyutun altına indirilirse ünite, beton ağırlıklı molozda en dengeli sonucu verir. Katlanır hidrolik bantları ve sabitleme ayakları sayesinde beton temel istemez, bu da kısa süreli yıkım işlerinde sahadan sahaya geçişi kolaylaştırır.
GNR 90 çeneli ünite ile M-DMK 01 ikilisi
Yığında 600 mm'yi aşan, donatısı tam temizlenmemiş kalın döşeme ve temel parçaları çoksa iki kademeli kurgu daha güvenlidir. 0-1100 mm besleme kabul eden GNR 90 mobil primer çeneli ünite (70-180 t/s), malzemeyi sıkıştırarak 0-250 mm'ye indirir. Bu çıktı, 0-350 mm besleme alan M-DMK 01 mobil sekonder darbeli kırıcının kabul aralığına rahatça girer ve ikinci kademede 0-50 mm ürün çıkar. M-DMK 01'in besleyicisindeki by-pass elek, topraklı inceyi kırıcıya sokmadan ayırır. Bu kurguda tam gradasyon için ayrı bir mobil elek gerekir. Seçenekleri mobil seyyar kırıcılar sayfasında ünite ünite görebilirsiniz.
Üst sınırda pay isteyen ve karışık besleme bekleyen alıcı için General 01 (120-180 t/s) üçüncü yoldur. By-pass ızgaralı besleyicisi inceyi baştan ayırır, 4 katlı eleği ise bir fraksiyon daha fazla ayırma imkânı verir. Tüm lastikli tesisleri lastikli mobil kırma eleme tesisleri kategorisinde karşılaştırabilirsiniz.

Darbeli kırıcının moloz karşısındaki davranışı ve sınırı
Beton, darbe ile kırılmaya yatkın bir malzemedir. Rotordaki çarpma çubukları parçayı kırma plakalarına fırlattığında çimento hamuru ile agrega arasındaki bağ çözülür, donatı betondan ayrılır ve ürün kübik forma yaklaşır. Kireçtaşı ve geri dönüşüm betonu gibi az aşındırıcı malzemede primer darbeli kırıcı tek geçişte yüksek küçültme verir; M-DMK serisinde tipik redüksiyon yaklaşık 10:1'dir. Bu yüzden 80-150 t/s bandındaki geri dönüşüm hatlarının çoğu darbeli kırıcıyla kurulur.
Sınır da yine yığının içindedir. Kırıcıya kaçan bir kalın demir parçası ya da bir iş makinesi dişi, gevrek bir çarpma çubuğunu çatlatabilir. Bu riske karşı temiz taşta tercih edilen yüksek kromlu alaşım yerine, molozda tok yapılı mangan ya da martensitik çarpma çubuğu seçilir. Yığında granit ya da bazalt kökenli iri agrega oranı yüksekse aşınma hızlanır; aşınma parçalarının ömrünü ve değişim sıklığını aşınma parçası ömrü rehberimizde ayrıntılı anlattık. Ön küçültmeyi çeneli üniteye bırakan iki kademeli kurgu, darbeli kırıcının çubuklarını bu yükten korur.
Geri dönüşüm agregasından çıkan fraksiyonlar ve kullanım yerleri
General 800 ve General 01, ürünü 0-5, 5-12, 12-19 ve 19-40 mm olarak ayırır; çıkış ayarı 0-100 mm aralığında yapılabilir. Elek gözü ölçüleri ve son gradasyon, beslenen malzemeye göre sipariş aşamasında netleştirilir. Yıkıntı kökenli agregada her fraksiyonun pazarı farklıdır ve bu ayrım, hattın gelirini doğrudan belirler.
0-5 mm ince kısım, sıva ve tuğla tozu nedeniyle en çok kirlenen bölümdür; çoğu projede boru yatağı ya da hendek dolgusu olarak değerlendirilir. 5-12 ve 12-19 mm, temiz beton kaynaklıysa drenaj ve kaplama altı tabakalarda talep görebilir. 19-40 mm ve elek üstü kaba malzeme, alt temel ve yol dolgusu için en kolay yer bulan üründür. Geri kazanılmış agreganın yeni betonda kullanılması ise ayrı bir onay konusudur; bu konuda yerel şartname ve laboratuvar sonuçları belirleyicidir. Beton atığına özel komple makine dizilimini beton geri dönüşüm tesisi sayfamızda bulabilirsiniz.

Kent içi yıkım sahasında akış ve hazırlık listesi
Yıkım sahaları ocaklardan dardır, çevresinde konut ve trafik vardır. Hat yerleşimi bu yüzden kamyon giriş çıkışından başlar: ham moloz kabulü, ön küçültme alanı, kırma eleme hattı ve ürün stokları tek yönlü bir akışla dizilmelidir. Jeneratörlü üniteler şebeke bağlantısı beklemeden çalışır; General 800 için 450 kVA, General 01 için 550 kVA güç tanımlıdır. Toz ve gürültü ise kent içinde iş durduracak kadar önemlidir: kırıcı girişine ve bant aktarma noktalarına su püskürtme, kapalı bant örtüsü ve rüzgâr yönüne göre stok yerleşimi projeye göre seçilebilecek önlemlerdir.
Hattı sahaya getirmeden önce şu listeyi tamamlamanızı öneriyoruz:
- Yığının bileşimi için numune ve kaba yüzde tablosu çıkarıldı mı?
- En iri parça boyutu ölçüldü mü, 600 mm sınırı ön küçültmeyle tutturulabiliyor mu?
- Donatı kesimi ve demir ayıklama için ekipman ve personel belli mi?
- Hedef ürünler ve her fraksiyonun alıcısı ya da kullanım yeri tanımlandı mı?
- Su kaynağı, jeneratör yakıt lojistiği ve toz bastırma düzeni planlandı mı?
- Atık kabul ve geri dönüşüm agregası kullanımı için idari izinler teyit edildi mi?
Sık sorulan sorular
Asfalt kazıntısı ile yıkım betonu aynı hatta kırılabilir mi?
Kırılabilir, ancak karıştırılmadan ayrı partiler halinde işlenmesi daha doğrudur. Asfalt kazıntısı sıcak havada yapışkanlaşabilir ve beton agregasının değerini düşürür. İki akışı ayrı stoklamak, iki farklı ürün satma imkânı verir.
Tek bir ünite saatte 150 ton molozu güvenle işler mi?
General 800'ün tanımlı aralığı 80-150 t/s'dir ve üst sınır, iyi ön küçültülmüş, toprak oranı düşük beslemede elde edilir. Yığında toprak ve iri parça fazlaysa General 01 ya da çeneli ön kırmalı iki kademeli kurgu daha rahat çalışır.
Demir donatı kırıcıya zarar verir mi?
İnce donatı darbeli kırıcıdan geçer ve betondan ayrılır. Kalın ve uzun parçalar ise bandı ve çarpma çubuğunu zorlar. Yığında kesim, tok alaşımlı çarpma çubuğu ve çıkış bandında mıknatıs bu riski yönetir.
Makineler hangi belge ve garantiyle gelir?
Makinelerimiz CE ve ISO 9001 belgelidir; aşınma parçaları hariç 1 yıl garanti verilir. Firmamız 1976'dan beri İzmir'de üretim yapıyor.
Teklif için hangi bilgiler gerekir
Geri dönüşüm hattında doğru model, yığının bileşimi ve hedef ürün listesiyle belirlenir. Bize günlük işlenecek moloz miktarını, en iri parça boyutunu, beton ile tuğla ve toprak oranını, istediğiniz fraksiyonları ve sahanın enerji durumunu iletin; hattınızı bu bilgilere göre kurgulayalım. Teknik görüşme ve teklif için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




