İçeriğe geç

Mobil Kırıcılarda Tıkanma ve Aşırı Yüklenme Nasıl Önlenir?

· Yayınlanma: · Güncellenme:
Mobil Kırıcılarda Tıkanma ve Aşırı Yüklenme Nasıl Önlenir?

Mobil bir kırıcıda duruşların çoğu iki başlıkta raporlanır: "ağız tıkandı" ve "motor attı". Sahada bu ikisi ayrı arızalar gibi kaydedilir, oysa çoğu zaman aynı dengesizliğin iki ucudur: kırıcıya giren malzemenin boyutu, nemi ve ritmi, kırıcının o anki ayarı ve altındaki tahliyenin hızıyla uyuşmuyordur. Bu yazı, belirtiden kök nedene giden bir teşhis sırası kuruyor ve mobil ünitelerde hangi donanımın hangi sorunu gerçekten çözdüğünü model verileriyle gösteriyor.

Önce teşhis: tıkanma mı, aşırı yük mü?

Müdahaleyi doğru seçmek için olayı dört tipten birine yerleştirin. Her tipin belirtisi, nedeni ve kalıcı çözümü farklıdır; birini diğerinin ilacıyla tedavi etmek duruşu sadece erteler.

Köprüleşme

İki-üç iri blok çene ağzında kemer kurar, altından malzeme akmaz, motor boşta döner. Akım düşüktür. Sorun kırıcıda değil, beslenen blok boyutundadır.

Paketlenme

Nemli ince malzeme ve kil kırma odasında sıkışıp keke dönüşür. Akım hızla yükselir, kırıcı yavaşlar ve durur. Burada sorun boyut değil, kırıcıya girmemesi gereken ince fraksiyondur.

Ani aşırı yük

Kepçe bunkere tek seferde boşaltır, besleyici bu dalgayı olduğu gibi ağza iter. Akım kısa süre zirve yapar; sık tekrarlanırsa koruma devreye girer.

Tahliye kaynaklı dolma

Kırıcı altındaki bant yavaşlar, kayar ya da durur. Kırılmış ürün çıkamaz, oda alttan dolar ve kırıcı "tıkanmış" görünür. Kök neden kırıcıdan sonradır.

Belirti → neden → kalıcı çözüm karar matrisi
GözlemMotor akımıOlası kök nedenKalıcı çözüm
Ağızda kemer kurmuş iri bloklarDüşükBesleme boyutu ünitenin kabulünü aşıyorOcakta blok kontrolü, doğru primer ünite
Odada sıkışmış çamurlu kekYükselip duruyorİnce, toprak ve nem kırıcıya giriyorIzgaralı by-pass; killi malzemede wobbler
Kısa, tekrarlayan akım zirveleriDalgalıKesikli, düzensiz beslemeBunker seviyesi + besleyici hız kontrolü
Oda alttan dolu, bant ağırYüksekTahliye bandı veya elek darboğazıKilitlemeli sıralı çalıştırma, bant kontrolü

İri blok ve köprüleşme: ünitenin kabul ettiği boyutla çalışmak

Köprüleşmenin ilacı kırıcıyı zorlamak değil, kırıcıya gönderilen bloğu sınırlamaktır. Her mobil ünitenin bir besleme kabulü vardır ve bu değer bir "en fazla" sınırıdır, hedef değil. Ağız ölçüsüne yakın bloklar sürekli geldiğinde kemer kurulması kaçınılmazdır; ayna patlatması ve yükleyici operatörünün iri bloğu ayırması bu yüzden kırıcı verimliliğinin parçasıdır.

Seri bağlı ünitelerde aynı mantık kademeler arasında da geçerlidir. Örneğin GNR serisi mobil primer çeneli kırıcı 0-1100 mm besleme kabul eder ve 0-250 mm ürün verir; M-DMK serisi mobil sekonder darbeli kırıcı ise 0-350 mm besleme kabul eder. Primerin çıkışı sekonderin girişine sığar, zincir dengededir. Tüvenanı primeri atlayıp doğrudan sekondere vermek ise köprüleşmenin ve darbe aşınmasının en kısa yoludur. Kademe dizilimini kurarken mobil seyyar kırıcılar ailesindeki her ünitenin giriş ve çıkış aralığını yan yana yazın.

Mobil ünitelerde besleme kabulü, kapasite ve ön ayırma mekanizması (ürün tablolarından)
Ünite / modelBesleme (mm)Ürün (mm)Kapasite (t/s)Tıkanmaya karşı mekanizma
Mobil primer çeneli GNR 60 / GNR 90 / GNR 1100-11000-25020-80 / 70-180 / 180-300Zırhlı besleyici, frekans kontrollü vibromotor
Wobbler besleyicili mobil çeneli ünite——250-450Kendini temizleyen wobbler ön ayırma
Mobil sekonder darbeli M-DMK 01 / 02 / 030-3500-50120-180 / 150-250 / 175-300Besleyici tablasında elek + by-pass konveyörü
Mobil ön elekli DMK0-1000-3040-300Entegre titreşimli ön elek

İnce malzeme, toprak ve nem: paketlenmenin asıl kaynağı

Aşırı yüklenme şikâyetlerinin önemli bir kısmında kırıcı, zaten istenen boyutun altında olan malzemeyi tekrar kırmaya çalışır. Toprak ve ince taneler kırma odasında yastık gibi davranır, iri taşın kırılmasını zorlaştırır ve nemle birleşince kek bağlar. Çözüm, bu fraksiyonu kırıcıya hiç sokmamaktır.

Izgaralı (grizzly) besleyicilerde tekne sonundaki ızgara bölümü bu işi yapar: ince ve topraklı kısım çubuklar arasından düşüp kırıcıyı atlar, iri kaya ağza gider. Ürün sayfasındaki seçim kuralı nettir: kuru ve aşındırıcı malzemede ızgaralı besleyici yeterlidir. Ancak yüksek nemli, yapışkan ve killi malzemede sabit ızgara körleşir; çubuk araları dolar, by-pass çalışmaz ve bütün yük yeniden kırıcıya biner. Bu noktada çözüm ızgara aralığını büyütmek değil, ayırma prensibini değiştirmektir.

Wobbler besleyici titreşim yerine senkron dönen eliptik diskli millerle çalışır. Diskler sürekli döndüğü için aralar kendini temizler; çamurlu ince kısım aşağı elenirken iri taş kırıcıya taşınır. GWB1136 modelinde genişlik 1100 mm, uzunluk 3600 mm ve motor gücü 18,5 kW'tır; tahrik motor-redüktör-zincir düzenindedir. Mobil tarafta wobbler besleyicili çeneli ünite 250-450 t/s kapasite aralığında, killi ocaklarda primer kademe olarak kullanılır. Besleyici tiplerinin tamamını besleyiciler kategorisinde karşılaştırabilirsiniz.

Sekonder kademede aynı ilke daha küçük ölçekte uygulanır. M-DMK serisinde besleyici tablasındaki elek topraklı ince malzemeyi ayırıp by-pass konveyörüyle stoka gönderir; mobil ön elekli DMK'da ise entegre titreşimli ön elek hazır boyuttaki malzemeyi kırıcıdan geçirmez.

General 950 Mobil Çeneli + Darbeli Kırma Eleme Tesisi, çekici üzerinde sevkiyata hazır
General 01 Mobil Kırma Eleme Tesisi, sevkiyat için yüklenirken

Besleme ritmi ve otomasyon: aşırı yükü olmadan önce yakalamak

Çeneli kırıcı, ağzı sürekli dolu tutan düzenli bir beslemeyi (choke feed) sever; bu rejim kırıcı verimini ve tane şeklini iyileştirir. Sorun, yükleyicinin döngüsüyle gelen kesikli beslemedir: bunker boşalır, ardından tek kepçe dolusu malzeme ağza dalga hâlinde iner. Bunkeri belirli bir seviyenin altına düşürmemek ve besleyici hızını kırıcının yüküne göre ayarlamak bu dalgayı sönümler. GNR serisi mobil primer çeneli ünitede frekans kontrollü vibromotor standarttır; yani besleme hızı sabit değil, ayarlanabilir bir parametredir.

Ayarı her seferinde elle yapmak yerine bu döngüyü otomasyona bırakmak en güvenilir yoldur. Otomasyon ve kontrol sistemi ürün açıklamasında üç işlev doğrudan tıkanma ve aşırı yükle ilgilidir:

  • Akıma bağlı besleme: Kırıcı akımı eşiğe yaklaştığında besleyici hızı otomatik düşer, akım normale dönünce besleme yeniden artar. Kırıcı durmaz, sadece nefes alır.
  • Sıralı çalıştırma: Ekipmanlar malzeme akışının tersine, stok sahasından besleyiciye doğru devreye girer. Böylece kırıcı, altındaki bant dönmeden yük almaz.
  • Kilitleme: Bir ekipman durduğunda üstündeki tüm kademeler otomatik durur; dolu bant üzerinde kalkış ve konveyör tıkanması önlenir.

Bir de kayıt tarafı var: alarm geçmişi ve duruş süreleri saklandığında "motor attı" kayıtlarının hangi saatte, hangi yükleyici döngüsünde ve hangi malzeme partisinde yoğunlaştığı görülür. Kök neden analizi tahminden veriye geçer.

Kırıcıdan sonrası: tahliye, elek ve ayar

Kırıcının "tıkandığı" olayların bir bölümünde kırıcı masumdur. Altındaki bant gergin değilse, rulo kilitlenmişse veya bant üzerinde malzeme birikmişse ürün çıkamaz ve oda alttan dolar. Vardiya başında tahliye bandının boşta ve yükte dönüşünü görmek, kırıcı ayarına dokunmadan önce yapılacak ilk kontroldür.

Sabit veya karma hatlarda sekonder kırıcının önüne konan ızgaralı elek de aynı yükü hafifletir. Izgaralı elek iki tiptir: G tipi besleyici ile primer arasına konur, M tipi sekonder öncesinde primer ürünündeki inceyi by-pass eder. Örneğin ELKG-1230 modelinde elek ölçüsü 1200×3000 mm ve motor gücü 10,2 kW, ELKM-1435 modelinde 1400×3500 mm ve 15 kW'tır. Izgaralar mangan ostenitik döküm olup aralığı ayarlanabilir; bu da by-pass boyutunu malzemeye göre seçmeyi sağlar.

Ayar konusunda tek kural: aşınma ayarı kaydırır. Çene plakası veya darbe paleti aşındıkça kırıcı kâğıt üzerindeki ayarla çalışmaz; oda içindeki kalış süresi ve ürün dağılımı değişir. Ayarı ölçüm defterine yazın ve aşınma parçası değişimini duruş beklemeden planlayın. Bu konuyu M-DMK sekonder darbeli kırıcı gibi palet değişimi sık olan ünitelerde ayrıca takip edin.

General 03 Mobil Darbeli Kırma Eleme Tesisi, yakın görünüm
General 01 Mobil Kırma Eleme Tesisi, şase üzerinde

Vardiya kontrol listesi: tıkanmayı başlamadan durdurmak

  1. Tahliye bandını boşta ve yükte dönerken izleyin; kayma, rulo sesi ve bant üzerinde birikme var mı?
  2. Kırıcı ayarını ölçün ve deftere yazın; bir önceki vardiyayla farkı not edin.
  3. Izgara veya ön elek aralarında kil birikmesi ve çubuk arası dolma olup olmadığına bakın.
  4. Besleme malzemesinin nemini gözle değerlendirin; yağmur sonrası ilk saatlerde besleyici hızını düşük başlatın.
  5. Bunker seviyesini sabit tutacak yükleyici döngüsünü operatörle konuşun; tek seferde boşaltmayı yasaklayın.
  6. Ağız ölçüsüne yakın iri blokları ocakta ayırtın; kemer kurmuş bloğu kırıcı çalışırken elle müdahaleyle çıkarmaya çalışmayın.
  7. Otomasyon alarm kaydını vardiya sonunda okuyun; aynı alarm tekrarlıyorsa kök nedeni kayda geçirin.

Köprüleşmiş bir bloğa müdahale gerekiyorsa enerji kesilmeli ve etiketle-kilitle uygulaması yapılmalıdır; otomasyon sisteminde acil durdurma ve güvenlik devresi, komutlardan bağımsız olarak ekipmanı durdurur.

Sık sorulan sorular

Killi malzemede ızgara aralığını büyütmek tıkanmayı çözer mi?

Geçici olarak rahatlatır ama sorunu taşır: daha büyük taneler by-pass'a kaçar ve kil yine çubuklara yapışır. Kalıcı çözüm, kendini temizleyen dönen millerle çalışan wobbler besleyicidir.

Aşırı yüklenmeyi önlemek için kırıcı ayarını açmak doğru mu?

Ayarı açmak akımı düşürür ama ürün boyutunu büyütür ve yükü sonraki kademeye kaydırır. Önce ince malzemeyi by-pass etmek ve beslemeyi düzenlemek gerekir; ayar ürün hedefine göre seçilir.

Mobil sekonder kırıcıya tüvenan beslenebilir mi?

Hayır. M-DMK serisi 0-350 mm besleme kabul eder; tüvenan bu sınırı aşar. Önce GNR serisi gibi bir primer ünite malzemeyi 0-250 mm'ye indirmelidir.

Mevcut mobil hatta otomasyon eklenebilir mi?

Kapsam, hattaki motor kontrol düzenine ve sensörlere bağlıdır. Hattın listesini paylaşırsanız hangi kilitleme ve besleme kontrolünün uygulanabileceği proje bazında değerlendirilir.

Sonuç

Tıkanma ve aşırı yüklenme, kırıcıyı zorlayarak değil, kırıcıya giden ve kırıcıdan çıkan akışı düzenleyerek önlenir: iri bloğu ocakta durdurun, ince ve killi kısmı by-pass edin, beslemeyi akıma bağlayın ve tahliyeyi kırıcıdan önce kontrol edin. Malzemenizin nemi, kil oranı ve hedef ürün boyutuna göre doğru besleyici ve kademe dizilimini birlikte belirlemek için bizimle iletişime geçin ve teklif isteyin.

Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü

Yazar
Selin Yıldız
Saha uygulamaları, bakım ve makine kontrolü · General Makina

İlgili İçerik

Mobil Kırma Eleme Tesisinde Elek Katı Sayısı Nasıl Seçilir?
TESİS VERİMLİLİĞİ

Mobil Kırma Eleme Tesisinde Elek Katı Sayısı Nasıl Seçilir?

Elek kat sayısı satılacak ürün listesinden geriye doğru hesaplanır: kapalı devre tesiste 3 kat 3 ürün, 4 kat 4 ürün verir. 100-250 …

Şehir içi şantiyede mobil kırıcı çalışma planı
ŞANTİYE VE MOBİL TESİS

Şehir içi şantiyede mobil kırıcı çalışma planı

Kentsel dönüşüm sahasında kırıcıyı kısıtlayan şey teknik kapasite değil; manevra alanı, çalışma saati penceresi ve komşuluk ilişkis…

Saatlik 100-300 Ton Kapasiteli Mobil Konkasör Seçimi Nasıl Yapılır?
ŞANTİYE VE MOBİL TESİS

Saatlik 100-300 Ton Kapasiteli Mobil Konkasör Seçimi Nasıl Yapılır?

Doğru mobil konkasör kademesi, günlük hedefin net çalışma saatine bölünmesi ve kapalı devre geri dönüşün eklenmesiyle bulunur; çıka…

Satılık Mobil Kırma Eleme Tesisleri: Projenize En Uygun Modeli Nasıl Seçersiniz?
SATIN ALMA VE TEDARİK

Satılık Mobil Kırma Eleme Tesisleri: Projenize En Uygun Modeli Nasıl Seçersiniz?

Malzeme, hedef t/s, besleme boyutu, istenen fraksiyonlar ve taşıma sıklığı sırayla kullanıldığında on mobil modelden birkaç aday ka…