Konkasör Besleme Boyutu ve Ön Kırma Planlaması

Bir kırma tesisinde kapasite kaybının çoğu kırıcının içinde değil, kırıcıya gelen taşın boyutunda başlar. Saatte 150-300 ton hedefleyen bir agrega hattında patlatmadan çıkan en iri blok, bunker ağzı, besleyici genişliği, ön eleme ızgarasının aralığı ve primer kırıcının ağzı birbirine bağlı bir zincir oluşturur. Bu halkalardan biri dar kalırsa hat, kâğıt üzerindeki tonajın altında çalışır: kırıcı ağzında köprü kuran bloklar, ızgaraya takılan iri taşlar, ikinci kademeye sığmayan parçalar. Bu yazı, besleme boyutunu ocak yüzünden ikinci kademe girişine kadar adım adım planlamak ve ön kırma kademesini bu plana göre seçmek isteyen yatırımcı ve işletme mühendisleri için hazırlandı.
Besleme boyutu zinciri: ocak yüzünden ikinci kademeye
Tesis tasarımında sık yapılan hata, primer kırıcıyı yalnız saatlik tonaja göre seçmektir. Oysa her makine iki ayrı sınırla çalışır: taşıyabildiği tonaj ve kabul edebildiği en iri tane. Bir hattın gerçek kapasitesi, bu iki sınırdan hangisi önce dolarsa onunla belirlenir.
Zinciri sırayla yazmak işi netleştirir. Patlatma, tüvenanın boyut dağılımını üretir. Kamyon ya da kepçe bu malzemeyi bunkere döker; bunker ağzı ve besleyici teknesi en iri bloğun dönmeden ilerleyebileceği genişlikte olmalıdır. Izgaralı bölüm ince ve topraklı kısmı ayırır, iri taş primer kırıcıya gider. Primer kırıcının çıkışı da ikinci kademenin kabul ettiği en büyük boyutun altında kalmalıdır. Her halka bir sonrakinin girişini tanımlar; tek bir halkayı büyütmek, diğerleri aynı kalırsa sorunu yalnız bir adım ileri taşır.
Patlatma ve iri blok yönetimi
Besleme boyutunu belirleyen ilk kişi tesis mühendisi değil, ocakta delik delen ve patlatmayı tasarlayan ekiptir. Delik aralığı, dilim kalınlığı ve şarj miktarı tüvenanın iri kuyruğunu doğrudan etkiler. Aynı ocakta iki farklı patlatma düzeni, primer kırıcıya bambaşka bir yük getirebilir.
Tüvenan dağılımını ölçmek
Planlamanın sağlam başlangıcı, birkaç patlatmadan sonra yığından alınan fotoğraf ve ölçülerle en iri blokların boyutunu kayda geçirmektir. Kesin bir eğri için yığın üzerinde ölçüm ya da görüntü analizi yaptırılabilir. Kayacın sertliği ve aşındırıcılığı için de laboratuvarda numune testi gerekir. Bu veriler olmadan seçilen her kırıcı bir tahmine dayanır.
Ağza sığmayan bloklar
Hiçbir patlatma iri bloğu tamamen ortadan kaldırmaz. Primer kırıcının ağzından büyük blokların ocakta ayrılıp hidrolik kırıcı ile parçalanması ya da yeniden patlatılması gerekir. Bu blokları bunkere göndermek, kırıcı ağzında köprü kurulmasına ve hattın durmasına yol açar. Tıkanma anında yapılacak müdahaleler ve önleyici ayarlar için kırıcılarda tıkanma ve aşırı yüklenmeyi önleme yazımız ayrıntılı bir rehber sunar.
Bunker ve besleyici genişliği
Bunker, kamyonun döküş hızı ile kırıcının sürekli çekişi arasındaki farkı dengeler. General Makina besleyicileri 15-100 m³ bunker hacmiyle kurulabilir ve tüm modeller en fazla 1500 mm besleme boyutu kabul eder. Bu 1500 mm değeri besleyicinin sınırıdır; primer kırıcının ağzı genellikle daha önce dolar. Bu yüzden besleyici, kırıcının kabul edeceği en iri taşa göre seçilir, ama teknenin genişliği bu taşın yan yatarak takılmadan yürümesine izin vermelidir.
150-300 t/s aralığında iki model öne çıkar. GNR 90 besleyici 1000×3750 mm tekneyle 140-210 t/s, GNR 110 ise 1100×4750 mm tekneyle 200-300 t/s taşır. Hattın üst ucunu 300 t/s olarak planlıyorsanız GNR 110, tonajda ve taşın tekne üzerinde dağılmasında daha geniş pay bırakır. Ayrıntılar titreşimli grizzly besleyici sayfasındadır; diğer seçenekler besleyiciler ve bunkerler kategorisinde toplanmıştır.

Yapışkan, killi tüvenan ayrı bir durumdur. Sabit ızgara aralıkları bu malzemede tıkanır ve ön eleme çalışmaz. Böyle ocaklarda kendini temizleyen diskli millere sahip GWB1136 wobbler besleyici (1100 mm genişlik, 3600 mm uzunluk, 18,5 kW) değerlendirilir.
Ön eleme ızgarası: aralık neye göre açılır
Izgara aralığı, primer kırıcının zaten üreteceği boyuttaki malzemeyi kırıcının yanından geçirmek için ayarlanır. Kırıcının çıkış ayarına yakın bir aralık, kırılmasına gerek olmayan taşı by-pass ettirir; kırıcıya yalnız gerçekten küçülmesi gereken taş girer. Aralık çok dar kalırsa kırıcı ince malzemeyle dolar, tonaj düşer ve astarlar boşuna aşınır. Çok geniş açılırsa by-pass bandına iri taş kaçar ve ikinci kademe ya da elek zorlanır.
By-pass edilen malzemenin içinde toprak varsa onu agregadan ayrı yönetmek gerekir. Ayrı bir bant ile döküm yerine almak ya da ayrı bir elek ile temiz kısmı ayırmak sık uygulanan iki çözümdür. Besleyicideki ızgaralı bölüm yetmezse primer öncesine G tipi ızgaralı elek konabilir. ELKG-1930 modeli 1200×3000 mm elek ölçüsü ve 11,5 kW motorla çalışır; ızgaralar mangan ostenitik döküm olup aralıkları ayarlanabilir.
Primer kırıcı seçimi ve ikinci kademeye giden en iri tane
Primer kademede iki yol vardır. Granit, bazalt ve kuvarsit gibi aşındırıcı kayada basma prensibiyle çalışan çeneli kırıcı doğru seçimdir. Kireçtaşı ve dolomit gibi aşındırıcılığı düşük malzemede ise darbeli kırıcı tek gövdede daha yüksek küçültme verir. Aşağıdaki tablo, 150-300 t/s hedefine uyan modelleri bir araya getirir.
| Kademe | Model | Ağız veya ölçü (mm) | Maks. besleme (mm) | Kapasite (t/s) | Motor (kW) |
|---|---|---|---|---|---|
| Besleyici | GNR 90 | 1000×3750 | 1500 | 140-210 | 2×4 |
| Besleyici | GNR 110 | 1100×4750 | 1500 | 200-300 | 2×7,5 |
| Çeneli primer | GNRK 90 | 900×650 | — | 60-225 | 75/90 |
| Çeneli primer | GNRK 110 | 1100×850 | — | 200-350 | 110/132 |
| Darbeli primer+sekonder | GPS-1413 | Rotor 1400×1250 | 800 | 125-320 | 250 |
| Kübitzer sekonder | GNR MK110 | Rotor 1550×1800 | 350 | 160-250 | 200 |
| Konik sekonder | General konik | — | 250 (300'e kadar) | Projeye özel | — |
Sert kayada çeneli hat
GNRK 110, 1100×850 mm ağız ve 200-350 t/s kapasitesiyle aralığın tamamını tek makinede karşılar. Çıkış ayarı 150-225 mm arasında değişir. Burada dikkat edilecek nokta, çeneli kırıcının ürününde ayardan büyük bir iri kuyruk bulunmasıdır. Konik kırıcı en fazla 250 mm (koşula göre 300 mm) besleme kabul ettiği için, primer çıkışının elek analizi bu sınırla karşılaştırılmalıdır. Analiz iri taneleri sınırın üstünde gösteriyorsa çözüm, ayarı aralığın alt ucuna çekmek ya da primer ile sekonder arasına iri taneyi ayıran bir elek koymaktır. Model ayrıntıları için çeneli kırıcı ve konik kırıcı sayfalarına bakabilirsiniz.
GNRK 90 (900×650 mm, 60-225 t/s) aralığın alt yarısında yeterlidir, ama 300 t/s hedefinde tek başına kalmaz. Çıkış ayarının 70-180 mm arasında olması, ikinci kademeye daha ince bir besleme göndermeyi kolaylaştırır. Bu yüzden 150-200 t/s ile başlayıp ileride büyüme planı olmayan ocaklarda dengeli bir seçenektir.
Kireçtaşında tek gövdede iki kademe
GPS-1413 darbeli kırıcı 800 mm besleme alır ve 125-320 t/s aralığında çalışır. Primer ve sekonder işi aynı gövdede yaptığı için kireçtaşı hattında ayrı bir ikinci kırıcı ihtiyacını azaltır. Yüksek silikalı granit ve bazaltta ise darbe parçaları hızla tükenir; orada bu makine önerilmez. Bazalt hattında kübik tane gerekiyorsa sekonder olarak GNR MK110 (350 mm besleme, 160-250 t/s) kullanılabilir. Ancak bu durumda primer çıkışının 350 mm altında kalması şarttır.

Devreye almadan önce besleme kontrol listesi
Teklif aşamasında aşağıdaki bilgileri hazırlamak, hem doğru model önerisini hızlandırır hem de devreye almada sürprizleri azaltır:
- Son birkaç patlatmanın en iri blok ölçüleri ve yığın fotoğrafları.
- Kayaç türü, laboratuvar sertlik ve aşındırıcılık sonuçları.
- Tüvenandaki toprak ve kil oranı, mevsime göre nem değişimi.
- Kamyon kasası hacmi ve saatteki sefer sayısı (bunker hacmini belirler).
- Hedef ürün fraksiyonları ve her birinin günlük ihtiyacı.
- İkinci kademede düşünülen kırıcı tipi ve kabul ettiği en büyük boyut.
- Ocakta hidrolik kırıcı ya da ikincil patlatma imkânı.
Uzun ömürlü bir ocak için hattın tamamını sabit kurmak, daha büyük besleme ağzı ve daha fazla elek katı kullanmayı mümkün kılar; seçenekler sabit konkasör tesisleri sayfasında yer alır.
Sık sorulan sorular
Besleyicinin 1500 mm kabul etmesi, primer kırıcının da bu boyutu alacağı anlamına gelir mi?
Hayır. 1500 mm besleyicinin taşıyabildiği sınırdır. Kırıcıya girebilecek en iri taşı, kırıcının ağız ölçüsü belirler. Bu nedenle plan her zaman kırıcı ağzından geriye doğru yapılır.
Izgara aralığını ne zaman değiştirmeliyim?
Primer kırıcının çıkış ayarını değiştirdiğinizde ve tüvenandaki ince oranı belirgin biçimde arttığında. By-pass bandındaki malzemeden düzenli numune almak, aralığın doğru olup olmadığını gösterir.
150 t/s ile başlayıp ileride 300 t/s'ye çıkabilir miyim?
Evet, ama besleyici ve primer kırıcı bu büyümeye göre ilk günden seçilmelidir. GNR 110 besleyici ile GNRK 110 kırıcı üst sınırı karşılar; büyüme aşamasında ikinci kademe ve elek eklenerek hat genişletilir.
Killi tüvenanda ızgaralı besleyici kullanılabilir mi?
Kil oranı düşük ve malzeme kuruysa kullanılabilir. Nemli ve yapışkan malzemede ızgara aralıkları tıkanır; bu durumda wobbler besleyici ya da yıkamalı bir ön eleme düşünülmelidir.
Plandan teklife
Besleme boyutu planı, kırıcı ağzından başlayıp ocak yüzüne ve ikinci kademeye doğru iki yönde yapılır. En iri blok, bunker ve besleyici genişliği, ızgara aralığı ve primer çıkışı birbirine uyduğunda hat, kataloğundaki tonaja yaklaşır. Tüvenan ölçülerinizi, kayaç test sonuçlarınızı ve hedef fraksiyonlarınızı bize gönderin; 150-300 t/s hattınız için besleyici, primer ve sekonder kombinasyonunu birlikte belirleyelim. Teklif için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




