Taş Ocağı Açmak İçin Hangi Konkasör Tesisi Gerekir?

Ruhsatı alınmış, yolu açılmış bir taş ocağında ilk büyük harcama kırma eleme hattıdır ve bu karar ocağın sonraki on yılını belirler. Küçük seçilen tesis, satış ekibinin bulduğu siparişi karşılayamaz. Gereğinden büyük seçilen tesis ise yarı yükte çalışır, jeneratörü boşa yakıt tüketir ve yatırım uzun süre kendini ödemez. Bu yazıda saatte 100 ile 300 ton arasında üretim planlayan bir yatırımcının hangi bilgilerle yola çıkması gerektiğini, kayaca göre kırıcı dizilimini ve bu aralığı karşılayan gerçek modellerimizi sırasıyla anlatıyoruz.
Okuyacağınız her rakam ürün sayfalarımızdaki teknik verilerden alınmıştır. Kapasite aralıkları kayacın sertliğine, nemine ve istenen ürün boyutuna göre değişir; bu yüzden kesin seçim, ocağınızdan alınan numunenin test sonucuyla yapılır.
Rezerv, pazar ve kayaç: tesis büyüklüğünü belirleyen üç girdi
Ocak sahibiyle yaptığımız ilk görüşmede makine konuşmayız. Önce üç soruyu netleştiririz. Birincisi rezervdir: ruhsat alanında işletilebilir kaya miktarı, tesisin sahada kaç yıl kalacağını gösterir. Rezerv birkaç yıllıksa mobil hat mantıklıdır, onlarca yıllıksa beton temelli sabit hat masaya gelir. İkincisi pazardır: ocaktan çıkan mıcırı kim alacak, hangi fraksiyonda ve yılda ne kadar? Hazır beton firmaları 0-5 kum ile 5-12 ve 12-19 mm mıcırı ister, yol yüklenicileri daha iri malzeme ve plentmiks için temel tabakası arar. Üçüncüsü kayaçtır: bazalt ile kalker aynı kırıcıyla verimli işlenmez.
Teklif istemeden önce aşağıdaki bilgileri bir sayfada toplamanız, bize ve diğer üreticilere aynı soruyu sormanızı sağlar. Böylece teklifleri yan yana koyup karşılaştırabilirsiniz.
- Kayaç cinsi ve laboratuvar sonuçları: basınç dayanımı, Los Angeles aşınma kaybı, silis oranı.
- Patlatma sonrası en iri blok boyutu, yani kırıcı ağzına girecek malzemenin ölçüsü.
- Satılacak ürünler ve her birinin tahmini yıllık miktarı.
- Sahada şebeke elektriği olup olmadığı, yoksa jeneratörle çalışma planı.
- Rezervin kaç yıl yeteceği ve tesisin başka sahaya taşınıp taşınmayacağı.
- Günlük çalışma saati, vardiya sayısı ve yıllık çalışma günü.
Yıllık hedeften saatlik kapasiteye geçiş
Yatırımcı genellikle yıllık ton ile konuşur, makine üreticisi saatlik tonla. Arayı kapatan hesap basittir ama içine giren kullanılabilirlik oranı çoğu zaman iyimser tutulur. Bakım duruşları, elek teli değişimi, patlatma sırasında bekleme ve hava koşulları, kâğıt üzerindeki saatin bir kısmını alır.
Hesap yöntemi
Gerekli saatlik kapasite = yıllık hedef ton / (yıllık çalışma günü × günlük net çalışma saati × kullanılabilirlik oranı). Kullanılabilirlik oranını yeni bir hat için 0,70 ile 0,80 arasında almak gerçekçidir. Bulduğunuz değer, seçeceğiniz modelin kapasite aralığının ortasına düşmelidir; üst sınırına değil.
Varsayımsal örnek
Varsayımsal bir ocak düşünelim: yılda 250 gün, günde 9 saat net çalışma, kullanılabilirlik 0,75. Yıllık 300.000 ton hedef için 300.000 / (250 × 9 × 0,75) yaklaşık 178 t/s eder. Aynı varsayımla yıllık 500.000 ton hedefleyen bir işletmenin ihtiyacı yaklaşık 296 t/s olur. İlk durumda 120-180 t/s sınıfı bir hat sınırda çalışır; ileride satışın artacağı biliniyorsa 200-300 t/s sınıfı daha rahat bir başlangıçtır. Bu rakamlar örnektir, kendi takviminiz ve pazar tahmininizle hesabı yeniden yapın.
Kayaç cinsine göre kırıcı dizilimi
Aynı tonajı veren iki tesis, farklı kayaçta çok farklı aşınma gideri çıkarır. Bu yüzden önce kırıcı tipine, sonra kapasiteye bakarız.
Bazalt, granit ve kuvarslı kayaçlar
Silis oranı yüksek, sert kayaçta primer kademe çeneli kırıcıdır. İkinci kademede konik kırıcı, basma prensibiyle çalıştığı için aşındırıcı taşta metal parçaları daha uzun ömürlüdür. Kübik tane ve yüksek küçültme oranı öncelikliyse, ikinci kademeye darbeli kırıcı konan çeneli + darbeli dizilim seçilir; bu durumda darbeli rotorun aşınma parçaları daha sık takip edilmelidir.
Kalker ve az aşındırıcı kayaçlar
Kalker, dolomit gibi yumuşak ve az aşındırıcı taşta primer darbeli kırıcı tek kademede yüksek küçültme yapar ve kübik mıcır verir. Bu dizilimde ilk yatırım genellikle daha sadedir. Aynı makineyi bazalt ocağında çalıştırmaya kalkmak ise çekiç ve plakaları kısa sürede tüketir. Ocağınızda farklı damarlar varsa en sert damarın test sonucuna göre karar verin.
100-300 t/s aralığını karşılayan modeller
Lastikli mobil kırma eleme tesisleri grubumuzda bu aralığa düşen dört model aşağıdadır. Tablodaki bütün değerler ürün sayfalarındaki teknik verilerdir.
| Model | Kapasite | Ürün fraksiyonları | Kırıcı dizilimi | Besleme | Jeneratör |
|---|---|---|---|---|---|
| General 944 | 120-180 t/s | 0-5 / 5-12 / 12-19 mm | GPJ 90 çeneli + GM430 konik | 800 mm | 550 kVA |
| General 950 | 120-180 t/s | 0-5 / 5-12 / 12-19 mm | GPJ 90 çeneli + DMK01 darbeli | 800 mm | 600 kVA |
| General 02 | 250-300 t/s | 0-5 / 5-12 / 12-19 / 19-40 mm | GPS 1413 primer darbeli | 1000 mm | 660 kVA |
| GNR-MC110 | 200-300 t/s | 0-5 / 5-12 / 12-19 / 19-40 mm | GPJ 110 çeneli + DMK03 darbeli, çift şase | 900 mm | 750 kVA |
Hedefiniz 120-180 t/s ve kayacınız sert ise General 944 ilk bakılacak modeldir. 0-5, 5-12 ve 12-19 mm olmak üzere üç fraksiyon verir, tek şase üzerinde taşınır. Aynı ölçüdeki General 950, ikinci kademede darbeli kırıcı kullandığı için küçültme oranı daha yüksektir.
200-300 t/s bandında sert kayaç için GNR-MC110 öne çıkar. Primer grup ve sekonder grup iki ayrı şase üzerindedir ve primer şase tek başına çalışabilir. Bu, yeni ocak için pratik bir yol açar: dekapaj ve ilk patlatma döneminde yalnız primer grupla dolgu ya da iri malzeme üretip satışa başlamak, sekonder şaseyi pazar oturduğunda devreye almak. Elek dört katlı olduğu için 19-40 mm dahil dört ürün çıkar. Kalker ocağında aynı bant için General 02 düşünülür; 1000 mm besleme ağzı iri blokları ön kırma gerektirmeden alır.
Mobil başlangıç ile sabit hat arasında seçim
Mobil tesis beton temel ve bina beklemeden üretime geçer; ocak ilerledikçe ayna önüne taşınır, kamyon mesafesi kısalır. Sabit hat ise uzun ömürlü rezervde daha büyük besleme ağzı, daha fazla elek katı ve sekiz ya da daha fazla ürün çeşidi imkânı verir, çünkü şase taşıma sınırı yoktur. Sabit kırma eleme hatlarında sert kayaç için çeneli + konik, kalker için darbeli dizilim kurulur ve hat, beslemeyi düzenleyen ızgaralı besleyiciyle başlar.
Bu banttaki sabit hat örneği olarak Antalya'daki 200-300 t/s sabit taş kırma eleme tesisi projemize bakabilirsiniz. Rezervi uzun, ürün listesi geniş ve şebeke elektriğine yakın bir ocakta sabit hat mantıklıdır. Rezervi belirsiz ya da birden fazla ruhsat alanı olan yatırımcıya ise mobil başlangıç önerilir.
Hangisini seçerseniz seçin, tesis gelmeden önce sahada şu işler bitmiş olmalıdır:
- Tesis alanının tesviyesi ve zeminin taşıma gücünün kontrolü; mobil şasenin ayakları sağlam zemine basmalıdır.
- Besleme rampasının, kamyon ya da loderin bunkere güvenle döküm yapacağı yükseklikte yapılması.
- Stok sahalarının ürün sayısına göre ayrılması ve stok bantlarının boşaltma noktalarının işaretlenmesi.
- Jeneratör ve yakıt tankının yeri, şebeke varsa trafo bağlantısının hazırlanması.
- Toz bastırma için su kaynağının ve hattının planlanması.
- Operatör ve bakım personelinin devreye alma sırasında sahada hazır bulunması.
Elek üstü iri malzemeden kırma kum
Yeni ocakların çoğu ilk yıl aynı sorunla karşılaşır: 19-40 mm ve üzeri malzeme stokta birikir, satılmaz. Bu malzemeyi kuma çevirmek, ocağa ikinci bir gelir kalemi ekler. Mobil tersiyer kırıcı (kum makinası) 0-200 mm besleme alır, 0-10 mm kırma kum verir ve 60-250 t/s aralığında çalışır. Dik milli darbe prensibiyle taşı taşa çarptırdığı için aşındırıcı granit ve bazaltta metal aşınması düşük kalır.

Kum makinasını ilk günden almak gerekmez. Ana hattın elek planını, ileride üçüncü kademe eklenecek şekilde kurgulamak yeterlidir: geri dönüş bandı ve stok noktası buna göre bırakılır. Kumda kil oranı yüksekse yıkama ünitesi de hesaba katılmalıdır.
Ocak yanında beton santrali: agregayı sahada değerlendirmek
Ocak ile şantiye arasındaki mesafe kısaysa, agregayı satmak yerine betona dönüştürmek bazı yatırımcılar için daha kârlıdır. Mıcır ve kum ocaktan doğrudan santral bunkerine gider, nakliye kalemi küçülür. Mobil beton santrallerimiz 30-150 m³/h aralığındadır. Örneğin M-Titan 100 saatte 100 m³ üretir, 2×45 kW çift milli mikser ve 4×15 m³ agrega bunkeri ile çalışır. Dört gözlü bunker, kırma tesisinin 0-5, 5-12 ve 12-19 mm ürünlerini ayrı ayrı alacak şekilde düzenlenebilir.

Kırma hattı ile santrali aynı üreticiden almak, ürün fraksiyonlarının santral bunkerine uygun planlanmasını ve yedek parça tedarikinin tek kaynaktan yürümesini kolaylaştırır. Santrali ikinci aşama olarak planlıyorsanız, stok sahasında ona yer ayırmayı ilk projede düşünün.
Sık sorulan sorular
Yeni bir ocak için en küçük mantıklı kapasite nedir?
Bu, satış hedefinize bağlıdır. Yukarıdaki formülle yıllık hedefinizi saatlik değere çevirin. 100-180 t/s arası bir ihtiyaç için General 944 ya da General 950 gibi 120-180 t/s sınıfı tesisler, 200 t/s üzeri için GNR-MC110 ya da General 02 değerlendirilir.
Ocakta elektrik yoksa tesis nasıl çalışır?
Mobil tesislerimiz jeneratörle çalışır; tablodaki modellerde jeneratör gücü 550 ile 750 kVA arasındadır. Şebeke bağlantısı sonradan gelirse sistem şebekeye uyarlanabilir; bunu sipariş aşamasında belirtin.
Fiyatı hangi unsurlar belirler?
Kırıcı dizilimi, elek kat sayısı, jeneratör, ek bantlar, kum makinası gibi ilave üniteler ve sevkiyat şekli fiyatı belirler. Rakam vermek için kayaç bilginizi ve ürün listenizi görmemiz gerekir; teklif bu bilgilerle hazırlanır.
Garanti ve belge durumu nedir?
Makinelerimiz 1 yıl garantilidir, aşınma parçaları garanti kapsamı dışındadır. Üretimimiz ISO 9001 ve CE belgelidir. 1976'dan beri İzmir'de üretim yapıyoruz.
Taş ocağı açarken doğru tesis, kayacınızın test sonucu, gerçekçi bir yıllık tonaj hesabı ve satılacak ürün listesiyle seçilir. Bu üç bilgiyi bize gönderin, kayacınıza ve kapasite hedefinize uygun dizilimi teknik gerekçesiyle önerelim. Teklif için iletişim sayfamızdan ya da WhatsApp hattımızdan bize ulaşabilirsiniz.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




