Şantiyeden Şantiyeye Mobil Konkasör Nakliyesi ve Lojistik Planlama

Bir mobil kırma-eleme tesisini yeni sahaya götürmek, çekiciyi kapıya yanaştırıp yola çıkmaktan ibaret değildir. Eski sahadaki son kamyonun yüklendiği an ile yeni sahadaki ilk kamyonun dolduğu an arasındaki her gün, müteahhit için üretilmeyen agrega ve bekleyen ekip demektir. Bu yazı şantiyeden şantiyeye geçişi küçük bir proje olarak ele alıyor: hangi makine yapısının kaç nakliye birimi doğurduğunu, eski sahadan nasıl çıkılacağını, konvoyun hangi sırayla yola çıkacağını, yeni sahada neyin önceden hazır olması gerektiğini ve taşınmanın maliyetinin nasıl hesaplanacağını adım adım anlatıyor. Ölçü ve ağırlık değerleri ürün sayfalarındaki teknik tablolardan alınmıştır. Yasal ölçü, dingil yükü ve izin kuralları ülkeden ülkeye değiştiği için bunları güzergâhtaki yerel trafik ve karayolu otoritesinden teyit etmeniz gerekir.
Taşınmayı dört evreli bir iş olarak planlayın
Yer değiştirme takvimi tek bir "nakliye günü" olarak yazıldığında hemen her zaman kayar. Doğru yöntem, işi sorumlusu ve bitiş ölçütü belli dört evreye bölmektir:
- Söküm (demobilizasyon): Tesisin durdurulması, hattın boşaltılması, bantların ve platformların taşıma konumuna alınması. Bitiş ölçütü: her ünite çekiciye bağlanmaya hazır.
- Yol: Yükleme, güzergâh, izin ve boşaltma. Bitiş ölçütü: son araç yeni sahada boşaltıldı.
- Kurulum (mobilizasyon): Konumlandırma, terazileme, enerji ve ara bant bağlantıları. Bitiş ölçütü: tesis yüksüz olarak sorunsuz döndü.
- Ayar ve ilk üretim: Çıkış ayarı, elek teli kontrolü, numune ve ilk stok. Bitiş ölçütü: şartnameye uygun ilk fraksiyon stokta.
Her evrenin bir sorumlusu olmalıdır: söküm ve kurulum işletme ekibinin, yol nakliyecinin, ayar ise üretim şefinin işidir. Sorumluluğun belirsiz kaldığı yer genellikle evrelerin birleştiği noktadır. Araç sahaya geldiğinde vinç ya da yükleyici hazır değilse ve bekleme bedelini kimin ödeyeceği sözleşmede yazmıyorsa, tartışma sahada başlar. Bu yüzden evre geçişlerini (araç teslim saati, boşaltma ekipmanı, kabul imzası) nakliye sözleşmesine madde olarak yazın.
Nakliye birimi sayısını makinenin mimarisi belirler
Lojistik planın ilk satırı "kaç araç?" sorusudur ve bu sorunun cevabı aslında satın alma aşamasında verilir. Tüm kırma ve eleme donanımını tek şasede toplayan bir tesis tek çekiciyle yola çıkar. Primer, sekonder ve eleme ünitelerini ayrı şaselere bölen modüler bir hat ise her yer değişiminde birden fazla araç, birden fazla yükleme ve sahada ara bant bağlantısı demektir. Bunun karşılığında modüler hat, her ünitenin ayrı işletilebilmesi ve hatta kademe eklenip çıkarılabilmesi esnekliğini verir.
Aşağıdaki tablo, sık saha değiştiren işletmelerin karşılaştırdığı birkaç yapıyı nakliye gözüyle yan yana koyuyor. Değerler ilgili ürün sayfalarının teknik tablolarından alınmıştır; yayımlanmamış hücreler "—" ile gösterilmiştir ve teklif aşamasında yazılı olarak istenmelidir.
| Model / yapı | Nakliye birimi | Ağırlık | Yükleme ölçüsü | Enerji / tahrik | Kapasite |
|---|---|---|---|---|---|
| General 950 (çeneli + darbeli, tek şase) | 1 | 70.000 kg | 4130 × 20350 × 4500 mm | 600 kVA jeneratör | 120-180 t/s |
| Mobil 90 (kırma + yıkama-eleme, tek şase, 3 dingil) | 1 | 45.000 kg | 3600 × 15700 × 4500 mm | 350 kVA jeneratör | 90-150 t/s |
| GNR-MC110 (çift şase) | 2 | 55.000 kg + 55.000 kg | 3000 × 13500 mm / 4200 × 18300 mm | 750 kVA jeneratör | 200-300 t/s |
| GNR 90 seyyar primer çeneli ünite | 1 | 25.000 kg | — | — | 70-180 t/s |
| M-DMK 01 seyyar sekonder darbeli ünite | 1 | 32.000 kg | — | 160 kW motor | 120-180 t/s |
| GNR ME1650 mobil kuru eleme | 1 | 18.000 kg | 3800 × 10800 × 4500 mm | Jeneratör veya şebeke | 120-180 t/s |
| GNR YM1650 mobil yıkama-eleme | 1 | 21.000 kg | 4200 × 13600 × 4500 mm | Şebeke veya jeneratör | 120-180 t/s |
Tablodan iki planlama sonucu çıkar. Birincisi, ağırlık tek araçta toplandıkça araç sınıfı ağırlaşır. 70.000 kg'lık General 950 tek seferde gider, ancak ağır yüke uygun dorse ve çekici ister ve büyük olasılıkla özel yük iznine tabidir; 18.000 kg'lık GNR ME1650 ise çok daha geniş bir araç havuzundan taşınabilir. İkincisi, modüler bir hat toplamda benzer tonaj üretse de araç sayısını artırır. GNR 90 primer, M-DMK 01 sekonder ve GNR ME1650 eleme ünitesinden kurulan bir hat, üç ayrı ünite ve ara bantlar demektir; her biri ayrı yüklenir, ayrı boşaltılır ve sahada birbirine hizalanır. Hangi aracın, hangi dingil düzeninin ve hangi izin sınıfının gerektiğine ise güzergâhtaki trafik otoritesi karar verir; tablodaki değerlerle nakliyeci ve ilgili kurumla birlikte çalışın.
Bu farkın değeri, yılda kaç kez taşınacağınıza bağlıdır. Ayda bir saha değiştiren bir yol müteahhidi için tek şaseli mobil konkasör tesisleri tekrarlanan araç ve kurulum yükünü azaltır. Aynı sahada uzun süre kalıp zaman zaman kademe ekleyen bir işletme için seyyar kırıcı üniteleri nakliyede daha fazla araç gerektirse de hat kurgusunu esnek tutar. GNR-MC110 ikisinin arasında durur: iki şaseye bölünür, fakat primer şase tek başına çalışabildiği için ikinci araç gelmeden kaba kırmaya başlanabilir.

Eski sahadan çıkış: söküm kontrol listesi
Söküm günü yapılan hataların bedeli yeni sahada, ilk gün ödenir. Aşağıdaki listeyi işletme şefi tesis durmadan önce imzalı bir form olarak doldurmalıdır:
- Bunker, besleyici, kırıcı odası ve bantlar tamamen boşaltıldı mı? İçeride kalan malzeme hem taşıma ağırlığını hem de ağırlık merkezini değiştirir.
- Elek yüzeyleri ve şase üstündeki yapışmış malzeme temizlendi mi? Kuruyan kil yolda dökülür, yeni sahada da ayar sırasında sorun çıkarır.
- Aşınma parçaları (çene plakaları, darbe çubukları, elek telleri) ölçüldü mü? Değişim sınırına yakın parçaları yeni sahada kurulumla birlikte değiştirmek, iki ayrı duruşu bire indirir; yeni parçaları aynı konvoyla gönderin.
- Katlanır bantlar, platform korkulukları ve hidrolik ayaklar taşıma konumunda kilitlendi mi? Pimler ve emniyet zincirleri tek tek kontrol edildi mi?
- Elektrik panosu kablo bağlantıları, uzaktan kumanda ve sökülebilir küçük parçalar etiketlenip ayrı sandığa kondu mu?
- Jeneratörde yağ ve yakıt kaçağı var mı? Taşıma sırasında yakıt seviyesi için nakliyecinin şartı nedir?
- Şasenin lastikleri, frenleri ve aydınlatması yola uygun mu? Bu kontrolü kimin yapacağını nakliyeciyle önceden netleştirin.
- Eski sahada kalan stok yığınları, teslim tutanakları ve saha iade koşulları kapatıldı mı?
Konvoy sırası, yükleme ve yol planı
Birden fazla ünite taşınıyorsa sevkiyat sırası, yeni sahadaki kurulum sırasıyla aynı olmalıdır. Kural basittir: sahaya ilk inecek olan, malzeme akışında en başta duran ünitedir. Önce primer, sonra sekonder, ardından eleme ünitesi ve stok bantları gelir. Böylece her araç geldiğinde önündeki ünite yerindedir ve hizalama tek seferde yapılır. Ters sıra, gelen üniteyi kenara indirip ikinci kez kaldırmak demektir.
Yol planı için üç belge birlikte hazırlanır: her ünitenin taşıma ölçüsünü ve ağırlığını gösteren yükleme listesi, güzergâh etüdü ve izin dosyası. Yükseklik, genişlik, dingil yükü ve toplam ağırlık sınırları ile özel yük izninin gerekip gerekmediği ülkeye ve yol sınıfına göre değişir. Sayısal sınırları bu yazıdan ya da başka bir ülkenin uygulamasından almayın; güzergâhtaki yerel trafik ve karayolu otoritesinden teyit edin. Sınır ötesi taşımada her ülke ayrı ayrı sorgulanır ve gümrük evrakı makinenin seri numarası ile birlikte hazırlanır.
Konvoyda ana makinelerle birlikte gitmesi gereken yardımcı ekipman sık unutulur: yükleyici ya da ekskavatör, gerekiyorsa vinç, ara bantlar, kablo makaraları, yedek aşınma parçaları, yağ ve gres. Bunlardan biri geç gelirse ana makine sahada hazır olduğu halde üretim başlamaz. Paletli makinelerde taşıyıcı dorse de konvoy planına eklenmelidir; paletli kırıcı sahalar arasında kendi yürüyüşüyle değil, dorse üzerinde gider.

Yeni sahada mobilizasyon: araç gelmeden hazır olması gerekenler
Yeni sahadaki en pahalı kalem, yüklü aracın beklemesidir. Bu yüzden mobilizasyon ilk araç yola çıkmadan başlar. Sahaya önceden gönderilen bir ekip şu dört konuyu kapatmalıdır:
- Yerleşim krokisi: Her ünitenin konumu, besleme yönü ve stok yığınlarının yeri işaretlenir. Çekicinin tesisi geri geri yanaştırabileceği dönüş alanı ayrıca gösterilir.
- Çalışma platformu: Ünitelerin oturacağı alan düzlenmiş, sıkıştırılmış ve suyu uzaklaştıracak biçimde hazırlanmış olmalıdır.
- Enerji: Tesisin şasede jeneratörü mü var, şebekeye mi bağlanacak, harici jeneratör mü gelecek? General 950 tablosunda 600 kVA, Mobil 90 tablosunda 350 kVA jeneratör yer alır; GNR ME1650 ve GNR YM1650 şebeke ya da jeneratörle çalışabilir. Şebeke seçildiyse bağlantı başvurusu ve pano kurulumu takvimin en uzun kalemi olabilir.
- Su: Yıkamalı bir tesis taşınıyorsa (Mobil 90 veya GNR YM1650 gibi) su kaynağı, çöktürme havuzu ve atık su düzeni kurulumdan önce hazır olmalıdır. Kuru eleme yapan GNR ME1650'de bu kalem yoktur.
Malzeme değişiyorsa ayar da değişir. Eski sahada kireçtaşı kırılırken yeni sahada killi tüvenan ya da dere malzemesi bekleniyorsa, elek teli açıklıklarını ve yıkama ihtiyacını taşınmadan önce gözden geçirin. Killi malzemeye kuru eleme hattıyla girmek, elek tıkanması ve şartname dışı ürün demektir; bu durumda mobil yıkama-eleme tesisleri plan aşamasında değerlendirilmelidir.
Üretim boşluğunu ve taşınma maliyetini hesaplayın
Taşınma süresince tesis üretmez, ama müşteri teslimatı çoğu zaman durmaz. Bu boşluk tampon stokla kapatılır:
Tampon stok = günlük sevkiyat × (söküm + yol + kurulum + ayar günleri)
Varsayımsal örnek, gerçek değer değildir: Günlük sevkiyatı 600 ton olan bir işletme taşınmanın toplam 5 gün süreceğini öngörüyorsa, yola çıkmadan önce en az 3000 ton satılabilir ürünü stokta bulundurmalıdır. Stok, fraksiyonlara göre ayrı ayrı hesaplanır; toplam tonaj yeterli olsa bile tek bir fraksiyonun bitmesi teslimatı durdurur.
Taşınmanın maliyeti de kalemlere ayrıldığında farklı makine yapıları arasında kıyaslanabilir hale gelir:
Taşınma maliyeti = (araç sayısı × sefer bedeli) + (vinç ve yükleyici saati × saat bedeli) + refakat ve izin giderleri + (ekip gün sayısı × günlük ekip gideri) + (üretimsiz gün × günlük brüt katkı kaybı)
Son kalem çoğu zaman en büyüğüdür ve makine mimarisinden doğrudan etkilenir. Tek şaseli bir tesis araç sayısını ve ara bant bağlantılarını azaltarak hem ilk hem de son kalemi küçültür; modüler bir hat daha fazla araç ve daha uzun kurulum karşılığında esneklik verir. Yılda birkaç kez taşınacaksanız formülü yıllık taşınma sayısıyla çarpın ve makine seçimini bu toplamla birlikte yapın. Enerji ve aşınma kalemlerinin ton başına etkisini ayrıca görmek için işletme maliyeti hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Taşınma için hangi izinler gerekir?
Bu, yükün ölçüsüne, ağırlığına ve geçilecek ülkelere bağlıdır. Taşıma ölçüsü ve ağırlık değerlerini teklif belgesinden alıp nakliyecinize verin; özel yük izni, refakat aracı ve geçiş saati kısıtlarını güzergâhtaki yerel trafik ve karayolu otoritesinden teyit edin. Başvuru süresi kuruma göre değiştiğinden izin işini takvimin en başına koyun.
Tek şaseli tesis mi, ayrı ünitelerden kurulan hat mı daha kolay taşınır?
Araç sayısı ve kurulum işçiliği bakımından tek şaseli tesis daha az kalem doğurur. Ayrı üniteler ise tek tek daha hafiftir; GNR 90 primer çeneli ünite 25.000 kg, GNR ME1650 eleme tesisi 18.000 kg ağırlığındadır. Doğru tercih, yılda kaç kez taşındığınıza ve hat kurgusunu ne sıklıkla değiştirdiğinize bağlıdır.
Paletli kırıcı sahalar arasında kendi yürüyebilir mi?
Paletli yürüyüş saha içindeki konum değişikliği içindir. Sahalar arasında paletli makine de dorseye yüklenerek taşınır; bu nedenle konvoy planına taşıyıcı araç eklenmelidir.
Taşınma ne kadar sürer ve neye mal olur?
Mesafe, araç sayısı, izin süresi ve yeni sahanın hazırlık durumu her projede farklı olduğu için tek bir süre ya da tutar vermek doğru olmaz. Yukarıdaki formüle kendi kalemlerinizi girin ve makine seçimi sırasında sevk ölçüsü ile ağırlığı teklif belgesinde yazılı olarak isteyin.
Sonuç
Şantiyeden şantiyeye taşınma, makine seçiminde başlayıp tampon stokla biten bir lojistik zinciridir. Nakliye birimi sayısını, enerji kaynağını ve kurulum sırasını baştan bilen işletme, yer değiştirmeyi takvimde öngörülebilir bir kaleme dönüştürür. General Makina 1976'dan beri İzmir'de kırma-eleme tesisleri üretiyor; taşınma sıklığınıza ve malzemenize uygun yapıyı birlikte belirlemek için iletişim sayfamızdan teklif isteyin.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




