Nacala Koridoru Projelerinde Mozambik İçin Anroşman ve Mıcır

Nacala koridorunda çalışan bir yüklenici ocaktan çoğu zaman birbirine zıt iki ürün ister. Liman dolgusu, şev koruması, menfez çıkışları ve dere geçişleri için yüzlerce kilogramlık, köşeli ve sağlam anroşman blokları gerekir. Aynı ocaktan asfalt, beton ve yol üst tabakası için 0-5, 5-12, 12-19 ve 19-40 mm gibi fraksiyonlarda mıcır da çıkmalıdır. Birinci ürün kırıcıya hiç girmemesi gereken taştır, ikincisi ise kırıcıdan iki kademe geçmiş taştır. 200-300 t/s bandında bir hat planlarken asıl iş, patlatma yığınını bu iki akışa doğru noktada ayırmaktır. Bu yazı kuzey Mozambik kayacına, Nacala limanı üzerinden sevkiyata ve sahadaki enerji koşullarına göre gerçek modellerle kurulabilecek düzenleri anlatıyor. Koridordaki belirli bir işin hacmi, takvimi ve blok sınıfları için ilgili idarenin şartnamesi esas alınmalıdır.
Nacala hattında aynı ocaktan blok ve mıcır almak
Nacala, Hint Okyanusu kıyısında derin bir koyda yer alan liman kentidir. Koridor, limanı iç bölgeye bağlayan demiryolu ve karayolu hattından oluşur. Bu hat boyunca yapılan işlerde agrega talebi tek tip değildir. Kıyıda dalgakıran ve rıhtım dolgusu ağır blok ister, iç bölgedeki yol kesimleri ise ağırlıklı olarak mıcır ve temel malzemesi tüketir. Bir ocak her iki talebe birden cevap verecekse makine seçimi kapasiteden önce şu soruyla başlar: patlatılan taşın ne kadarı blok olarak ayrılacak, ne kadarı kırılacak?
Bu oran sabit değildir. Patlatma deseni sıklaştıkça iri blok azalır, mıcır hattına giden tonaj artar. Delik aralığı açıldıkça daha çok anroşman çıkar, ancak kırıcı ağzını aşan ve ikinci kez kırılması gereken parça sayısı da yükselir. Bu yüzden kırma tesisinin kapasitesi, ocağın toplam üretiminden değil, bloklar ayrıldıktan sonra kalan tonajdan hesaplanmalıdır.
Kuzey Mozambik kayacı ve laboratuvar sırası
Granit ve gnays tepeleri
Nampula ve Nacala çevresinin manzarasına düzlükten yükselen granit ve gnays tepeleri hâkimdir. Bu kayalar genelde sağlam ve iri blok verebilecek yapıdadır, bu da anroşman için olumludur. Öte yandan kuvars içerikleri yüksek olabilir, bu durumda kırıcı aşınma parçaları hızlı tükenir. Gnaysta görülen yapraklanma, mıcırda yassı tane oranını artırabilir. Asfalt şartnameleri yassılık sınırı koyduğu için bu konu sekonder kırıcı tipini doğrudan etkiler.
Ayrışmış üst zon
Tropikal iklimde kayanın üst kısmı ayrışır ve killi, gevşek bir örtü oluşturur. Bu katman ne anroşman olur ne de temiz mıcır. Dekapaj iyi yapılmazsa toprak kırıcıya girer, eleği tıkar ve ince fraksiyonu kirletir. Hattın başına ızgaralı bir besleyici koymak bu kirliliğin bir kısmını kırıcıya ulaşmadan ayırır.
Numune sırası şöyle olmalıdır: önce Los Angeles aşınma ve su emme deneyi (blok dayanımı için), ardından aşındırıcılık indeksi ve kuvars oranı (kırıcı tipi için), son olarak deneme kırması yapılmış numunede yassılık. Ocağı açmadan bu üç sonucu almak, yanlış sekonder seçiminin önüne geçer.
Anroşman bloğu kırıcıdan değil, patlatmadan çıkar
Anroşman üretimi için ayrı bir kırıcı yoktur. Blok, patlatma yığınında ya da besleme noktasında ayıklanır. Ocakta yaygın düzen şudur: ekskavatör, kepçe ya da tutucu ataşmanla şartnamedeki ağırlık sınıfına uyan bloklar yığından seçilip ayrı stoka çekilir. Kalan malzeme kamyonla besleme bunkerine gider.
Burada GNR serisi titreşimli ızgaralı besleyici devreye girer. GNR 110 modeli 1100×4750 mm teknesi ve 2x7,5 kW tahrikiyle 200-300 t/s besler ve 1500 mm'ye kadar malzeme kabul eder. Izgaralı bölümden düşen ince ve topraklı kısım kırıcıya girmeden ayrılır. Ayrılan bu malzeme çoğu zaman dolgu ya da alt temel olarak işe yarar, dolayısıyla tamamen atık sayılmaz.
Blok kalitesinin kontrolü sahada yapılır: çatlaksız yüzey, köşeli form, en uzun ve en kısa kenar arasındaki oran. Bu ölçütlerin sınır değerleri koridordaki her iş için şartnamede ayrıca tanımlanır. Değerleri tahmin etmek yerine idareden yazılı olarak isteyin.
Mıcır hattı: 200-300 t/s için gerçek konfigürasyonlar
Bloklar ayrıldıktan sonra kırılacak malzeme için üç farklı yol vardır. Seçim, laboratuvardan çıkan aşındırıcılık değerine ve ocağın kaç yıl aynı yerde çalışacağına bağlıdır.
Tek set: GNR-MC110
GNR-MC110başlıktaki 200-300 t/s bandını tek tesisle karşılayan modelimizdir. GPJ 110 çeneli primer ve DMK03 darbeli sekonder iki ayrı lastikli şasede taşınır. Besleme boyutu 900 mm, elek 2000×6000 mm ve 4 katlıdır, jeneratör 750 kVA'dır. Dört fraksiyon (0-5, 5-12, 12-19, 19-40 mm) aynı anda stoklanır. Primer şase tek başına da çalışabildiği için ocak açılışında yalnız çeneli grupla kaba malzeme ve dolgu üretip sekonderi sonra devreye almak mümkündür.
Sert ve kuvarslı granit için iki General 944
Laboratuvar yüksek aşındırıcılık gösterirse darbeli sekonderin blow bar maliyeti mıcır tonunu pahalılaştırır. Bu durumda General 944 daha mantıklıdır: GPJ 90 çeneli primer ve GM430 konik sekonder, 120-180 t/s. İki ünite yan yana kurulduğunda toplam bant 240-360 t/s olur. Bir ünite bakımdayken diğeri üretime devam eder; uzun koridor işlerinde bu fark önem kazanır.
Sabit hat
Ocak yıllarca aynı noktada kalacaksa GNR 110 besleyici, GNRK 110 çeneli kırıcı (1100×850 mm ağız, 200-350 t/s) ve DMK03 sekonderden oluşan bir sabit taş kırma eleme hattı kurulabilir. Elek katı sayısı ve stok bantları bu düzende şase sınırına takılmaz.

| Konfigürasyon | Kapasite (t/s) | Maks. besleme (mm) | Sekonder | Elek | Jeneratör |
|---|---|---|---|---|---|
| GNR-MC110 (çift şase) | 200-300 | 900 | DMK03 darbeli | 2000×6000 mm, 4 katlı | 750 kVA |
| 2 × General 944 | 2 × 120-180 | 800 | GM430 konik | 1600×5000 mm, 3 katlı (her biri) | 2 × 550 kVA |
| Sabit hat: GNR 110 + GNRK 110 + DMK03 | 200-300 (besleyici ve DMK03 bandı) | GNRK 110 ağzı 1100×850 | DMK03 darbeli (rotor 1100×1500 mm, 250 kW) | — | — |
Lastikli seçeneklerin tamamı lastikli mobil kırma eleme tesisleri sayfasında yer alır.
Darbeli sekonderin sınırı ve aşınma takibi
GNR DMK serisi kübik ve iyi gradasyonlu mıcır verir; DMK03 rotor ölçüsü 1100×1500 mm, besleme 800 mm, kapasitesi 250-300 t/s ve motoru 250 kW'tır. Tipik redüksiyon 10:1 civarındadır. Ancak katalogda açıkça yazdığı gibi yüksek silikalı granit ve bazaltta konik kırıcı tercih edilir. Nacala çevresindeki gnays orta aşındırıcılıktaysa DMK03 iş görür. Kuvars oranı yükseldikçe konik sekonderli hatta geçmek gerekir.
Ara bir çözüm de vardır. Mobil Ön Elekli DMK0-100 mm beslemeyi alıp 0-30 mm ürün verir ve 40-300 t/s aralığında çalışır. Ön elek hazır boydaki ince malzemeyi kırıcıdan geçirmediği için aynı tonajda daha az blow bar tüketilir. İki kırma odası ve çift taraflı kullanılabilen manganlı paletler, parça değişim aralığını uzatır. Hidrolik açılan gövde sayesinde astar kontrolü vardiya arasında yapılabilir.
Sahada aşınma takibi için basit bir defter yeterlidir: her blow bar setinin takıldığı tarih, o tarihten bu yana kırılan ton ve sökümdeki kalan profil. Birim aşınma maliyeti şu formülle izlenir: parça seti bedeli bölü set başına kırılan ton. Bu sayı birkaç set boyunca yükseliyorsa malzeme sekonder tipine uygun değildir.

Nacala limanından ocağa: sevkiyat, enerji ve yağmur mevsimi
Makineler İzmir'den deniz yoluyla gelir ve Nacala limanında boşaltılır. GNR-MC110'un primer şasesi 3000×13500 mm ve 55.000 kg, sekonder şasesi 4200×18300 mm ve 55.000 kg'dır. General 944 ise 4130×20350×4500 mm ölçüde ve 70.000 kg'dır. Limandan ocağa kadar köprü taşıma sınırları ve virajlar önceden yerel nakliyeciyle kontrol edilmelidir; şase ölçüleri bu kontrol için gereken bilginin tamamını verir.
Koridordaki ocakların çoğu şebekeden uzaktır, bu yüzden lastikli tesislerin kendi jeneratörü belirleyici olur. Sıcak ve tozlu dönemde jeneratör hava filtresi ve radyatör petekleri sık temizlenmeli, kabin ve pano için toz contası kontrol edilmelidir. Yağışlı mevsimde ise sorun nemdir: ızgara aralıkları killi malzemeyle tıkanır, ince elek katları körleşir. Bu dönemde ızgara aralığını açmak ve bantlara sıyırıcı bakımını sıklaştırmak üretimi korur.
Sipariş öncesi hazırlanacak dosya:
- Patlatma yığınının tahmini boyut dağılımı ve anroşman olarak ayrılacak payın hedefi
- Los Angeles, su emme, aşındırıcılık ve yassılık sonuçları
- Şartnamedeki mıcır fraksiyonları ve anroşman ağırlık sınıfları
- Ocağın aynı yerde çalışacağı süre (mobil ya da sabit kararı için)
- Şebeke erişimi var mı, yoksa tüm güç jeneratörden mi gelecek
- Limandan ocağa güzergâhtaki köprü ve yol kısıtları
Sık sorulan sorular
Anroşman için ayrı bir makine almak gerekir mi?
Genelde hayır. Bloklar ekskavatörle yığından ayıklanır, ızgaralı besleyici ise inceyi ayırır. Ek yatırım çoğu zaman ataşman ve stok sahasıyla sınırlıdır.
GNR-MC110 sert granitte kullanılabilir mi?
Primer çeneli grup granitle sorunsuz çalışır. Sekonderdeki DMK03 için karar aşındırıcılık testine bağlıdır. Değer yüksekse iki General 944 ile konik sekonderli düzen daha düşük parça maliyeti verir.
Garanti ve belgeler nelerdir?
Makinelerimiz ISO 9001 ve CE belgelidir. Garanti 1 yıldır, aşınma parçaları kapsam dışındadır.
Fiyat neye göre belirlenir?
Konfigürasyon (tek set, çift ünite ya da sabit hat), sekonder tipi, elek katı, jeneratör ve sevkiyat kapsamı fiyatı belirler. Rakam, ocak verileri netleşince teklifle verilir.
Karar için kısa not
Nacala koridorunda anroşman ve mıcırı aynı ocaktan almak, blokları patlatma yığınında ayırıp kalan tonajı doğru sekonderle kırmaya dayanır. Orta aşındırıcılıkta GNR-MC110 tek setle 200-300 t/s verir, kuvarslı granitte iki General 944 daha az parça tüketir, uzun ömürlü ocakta sabit hat öne çıkar. Laboratuvar sonuçlarınızı, şartnamedeki fraksiyonları ve güzergâh bilgisini iletişim sayfamızdan gönderin; ocağınıza uygun düzeni ve teklifi hazırlayalım.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




