Katar'da Kırma Kum İçin Mobil VSI Kum Makinası

Katar'da hazır beton, prefabrik ve asfalt üreticisinin elinde kum konusunda iki zayıf seçenek vardır. Birincisi, rüzgârın yuvarlattığı ve tane boyu dar bir aralığa sıkışmış kumul kumudur. İkincisi, kıyıya yakın sahalardan gelen ve klorür taşıma riski olan malzemedir. Buna karşılık ocaklarda ve kırma tesislerinin altında her gün aynı yığın büyür: 0-5 mm kırıcı tozu, elek üstünde kalan 5-20 mm mıcır ve gabbro ile kireçtaşı kırıntısı. Dik milli darbeli kırıcı (VSI) bu yığını kübik, köşeleri kırılmış ve partiden partiye aynı eğriyle gelen kırma kuma çevirir. Bu yazıda Katar sahasında saatte 90-180 ton kum hedefleyen bir yatırımcı için lastikli GNR-MVSI 900 tesisinin içinde ne olduğunu, hangi taşta nasıl ayarlandığını, tuz ve ince madde nedeniyle kuru ya da yıkamalı hattan hangisinin seçileceğini ve sıcak, nemli, tozlu kıyı ikliminde makineyi çalışır tutan ayrıntıları anlatıyoruz.
Metindeki kapasite, besleme, güç ve ağırlık değerleri ürün sayfalarımızdaki model verileridir. Projenin kum şartnamesini (Katar'da genellikle QCS atfı yapılır) ve ocak izinlerini ilgili idareden ve proje dokümanından teyit etmeniz gerekir.
Katar şantiyesinde kumdan beklenen üç şey: klorür, tane şekli ve ince madde
Körfez'de betonarme yapının ömrünü en çok kısaltan etkenlerden biri donatı korozyonudur ve bunun kaynağı çoğu zaman agregayla betona giren klorür ve sülfattır. Bu nedenle Katar'daki proje şartnameleri kum için kimyasal sınırları ayrıca tanımlar. Kırma kumun burada doğal bir avantajı vardır: kaynağı belli bir ocak aynasıdır, kıyı çökeltisi değildir. Yine de taşın kendisinde ya da ocak tabanındaki sabkha zonlarında tuz bulunabilir. Laboratuvar bunu ölçmeden makine seçimine geçmek, sonradan yıkama ünitesi eklemek zorunda kalmak demektir.
İkinci ölçüt tane şeklidir. Kumul kumu yuvarlaktır ve çok dar bir boy aralığında toplanır, karışımda boşlukları dolduramaz. Kırma kumun köşeli ve yassı olması ise işlenebilirliği bozar, su ihtiyacını artırır. VSI rotoru taneyi yüksek hızla fırlatıp kayaya ya da örse çarptırdığı için yassı ve sivri parçalar kırılır, kübik tane kalır. Bu, beton santralinin su-çimento oranını tutmasını kolaylaştırır.
Üçüncüsü 75 mikron altı ince maddedir. Kireçtaşından kırma kum üretildiğinde ince madde hızla artar. Bu ince kısmın taş unu mu yoksa kil mi olduğu sonucu değiştirir: taş unu belli bir oranda kabul edilir, kil kabul edilmez. Metilen mavisi deneyi bu ayrımı yapar. Sonuç, hattın kuru kalıp kalamayacağını belirler.
Kireçtaşı, dolomit ve gabbro kırıntısı: rotor modunu taş belirler
Katar yarımadasının yüzeyi büyük ölçüde kireçtaşı ve dolomit katmanlarından oluşur. Bu taşların çoğu düşük silisli ve kırılgandır. Öte yandan Katar'daki beton üretiminde komşu ülkelerden gelen gabbro iri agrega olarak yaygın biçimde kullanılır ve bu agreganın elenmesinden ince kırıntı ile toz artar. Bir kum hattı bu iki malzemeyi de görebilir, ama aynı ayarla değil.
Gabbro sert ve aşındırıcıdır. Bu malzemede VSI rock-on-rock (otojen) modda çalıştırılır: rotorun fırlattığı tane metal örse değil, kırıcı içinde biriken kendi kaya yatağına çarpar. Metal aşınması en aza iner, aşınan parça olarak öncelikle rotor uçları ve aşınma plakaları kalır. Silis oranı yüksek taşta seramik ya da tungsten karbür takviyeli uçlar seçilebilir.
Temiz kireçtaşında durum farklıdır. Taş yumuşak olduğu için örs modu daha yüksek kırma etkisi verir ve kum oranını artırır. Çörtlü ya da silisleşmiş bantlar içeren bir aynada ise örs plakaları beklenenden hızlı aşınır. Bu yüzden numunenin yalnız ortalamasına değil, aynadaki sert bantlara da bakılmalıdır. Düşük ve orta aşındırıcı kireçtaşında GNR serisi tersiyer darbeli kırıcı da kırma kum üretebilir; silisli malzemede ise VSI daha ekonomik ve daha kübik sonuç verir.
GNR-MVSI 900: tek lastikli şasede kum hattı
GNR-MVSI 900bir primer ve sekonder tesisin arkasına eklenen şekillendirme kademesidir. Ürün sayfasındaki değerlere göre 90-180 t/s kapasitede çalışır, en çok 50 mm besleme alır ve 0-20 mm ürün verir. Ağırlığı 42.000 kg, yükleme ölçüsü 4100 × 16200 × 4500 mm'dir. Gücünü 850 kVA jeneratörden alır; bu, mobil grubumuzdaki en yüksek güç ünitesidir. Doha çevresinde şebekeye bağlanamayan bir ocakta ya da şantiye içinde geçici kurulan bir kum noktasında bu ünite tek başına enerji sorununu çözer.
Bunker, kum besleyici ve VSI 900
Malzeme önce titreşimli kum besleyicili bir bunkere dökülür. Besleyici akışı düzenler, VSI 900 kırıcıya sabit miktarda malzeme verir. Rotor dolu ve dengeli beslendiğinde kaya yatağı düzgün oluşur, tane şekli tutarlı çıkar. Düzensiz besleme VSI'ın en sık görülen verim kaybıdır: rotor bir boş bir dolu çalışınca hem kum oranı düşer hem de uçlar düzensiz aşınır. Bu nedenle bunkere malzemeyi yükleyen kepçe operatörünün ritmi, makinenin ayarı kadar sonuç belirler.
1600×5000 mm 3 katlı elek ve fraksiyonlar
Kırıcıdan çıkan malzeme aynı şasedeki 1600×5000 mm, 3 katlı yatay elekte 0-3, 3-5 ve 5-12 mm gruplarına ayrılır. Konveyörler bu grupları ayrı stoklara taşır. Katar'daki bir beton santrali 0-3 ve 3-5 mm kumu ayrı ayrı alıp kendi eğrisini harmanlayabilir; asfalt tesisi ise 5-12 mm grubunu ince mıcır olarak kullanır. Elek üstü fazla gelirse bir bant ile tekrar VSI'a döndürülerek kapalı devre kurulabilir.

90-180 t/s kum için hangi kurgu seçilir
Başlıktaki aralığı tek bir lastikli ünite karşılar, ama Katar'daki işletmenin durumu her zaman tek ünite için uygun olmayabilir. Mevcut sabit bir hatta kum kademesi eklenecekse, elektrik altyapısı hazırsa ya da malzeme yumuşak kireçtaşıysa başka modeller de gündeme gelir. Aşağıdaki tablo ürün sayfalarımızdaki değerlerle hazırlandı; bilinmeyen hücreler boş bırakıldı.
| Model | Tip | Kapasite (t/s) | Maks. besleme (mm) | Güç | Çıkış |
|---|---|---|---|---|---|
| GNR-MVSI 900 | Lastikli VSI + 3 katlı elek | 90-180 | 50 | 850 kVA jeneratör | 0-3 / 3-5 / 5-12 mm |
| Mobil VSI tersiyer ünite | Tek şaseli VSI kum makinası | 60-250 | 0-200 | — | 0-10 mm |
| GNR 900 VSI (sabit) | Dik milli kırıcı, 900 mm rotor | 80-210 | 50-55 | 2×200 kW | — |
| GNR 800 VSI (sabit) | Dik milli kırıcı, 800 mm rotor | 55-160 | 40-50 | 132-160 kW | — |
| GNR 100 tersiyer | Darbeli tersiyer kırıcı | 90-160 | 150 | 160 kW | 0-5 mm kum ağırlıklı |
Şasesinde elek ve jeneratör bulunan tek model GNR-MVSI 900'dür. Şantiyeden şantiyeye taşınacak, şebekesi olmayan ya da kurulum süresinin kısa tutulması gereken bir Katar projesinde ilk aday budur. Mobil VSI tersiyer ünite ise mevcut bir mobil konkasörün elek üstü iri ürününü kuma çevirmek için tasarlandı; kendi eleği yoktur, eldeki tesisin elek düzenine bağlanır.
Uzun vadeli bir ocakta, elektrik bağlantısı hazırsa ve hat yeri değişmeyecekse sabit GNR serisi dik milli kırıcı daha uygun olabilir. GNR 900'ün 80-210 t/s aralığı başlıktaki bandın üstünü de kapsar, ama ayrı bir elek, bunker ve çelik konstrüksiyon gerektirir. Temiz, çörtsüz kireçtaşında GNR serisi tersiyer kırıcı düşünülebilir; 150 mm besleme kabul ettiği için önündeki kırma kademesi daha basit tutulabilir. Gabbro kırıntısı da işlenecekse bu seçenek aşınma parçası tüketimini yükseltir.

Kuru hat ya da yıkamalı hat: tuz ve toz kararı
Suyun pahalı ve çoğu sahada tankerle geldiği Katar'da ilk tercih kuru hattır. Kuru hatta kumun ince madde oranı elek ayarı ve besleme hazırlığıyla kontrol edilir: VSI'a girmeden önce 0-3 mm tozun bir kısmı ön elekte ayrılırsa rotor gereksiz malzeme taşımaz ve çıkıştaki ince madde azalır. Metilen mavisi sonucu iyi, klorür değeri sınır içindeyse bu yol yeterlidir.
Laboratuvar killi ince madde ya da yüksek tuz gösterirse yıkama kaçınılmaz olur. Bu durumda VSI'ın arkasına bir kum yıkama helezonu ve maden yıkayıcı ünitesi eklenir. Su ihtiyacını azaltmak için çöktürme havuzu ya da geri kazanım düzeni projeye göre planlanır. Yıkama kararı makine sayısını, saha alanını ve enerji ihtiyacını değiştirdiği için teklif aşamasında netleşmelidir.
Laboratuvara gönderilecek numune için şu kontrol listesi kullanılabilir:
- Aynadan ve kırıcı altı toz yığınından ayrı ayrı alınmış en az iki temsilî numune
- Elek analizi ve 75 mikron altı oran
- Metilen mavisi deneyi (kil mi, taş unu mu)
- Suda çözünür klorür ve sülfat değerleri
- Gabbro ve kireçtaşı karışık işlenecekse karışım oranı
- Los Angeles aşınma değeri ya da benzeri bir sertlik göstergesi
Sıcak, nemli ve tozlu kıyıda VSI'ı çalışır tutmak
Katar'da yaz aylarında sıcağa, kıyıya yakın sahalarda yüksek nem ve tuzlu hava eklenir. Bu koşulda en çok yorulan ekipman jeneratör ve elektrik panosudur. 850 kVA jeneratörün hava girişine ek ön filtre ve sık kontrol edilen kartuşlar, panoda toz contaları ve klima ya da fanlı soğutma, projeye göre seçilebilecek önlemlerdir. Jeneratörün güneş alan tarafına gölgelik kurmak basit ama etkili bir saha uygulamasıdır.
Toz, VSI hattında iki yerden çıkar: kırıcının boşaltma noktası ve eleğin üstü. Kapalı bant geçişleri, eleğe toz örtüsü ve boşaltma noktalarında su püskürtmeli toz bastırma, hem işçi sağlığı hem de çevredeki tesislerle ilişkiler için planlanmalıdır. Kuru hatta su püskürtmenin dozu düşük tutulur; fazla nem 0-3 mm kumun elekte topaklanmasına yol açar.
Rotor uçlarının ve aşınma plakalarının kontrolü vardiya düzenine bağlanmalıdır. Gece vardiyasında çalışan bir hatta bakım genellikle sabahın serin saatlerine alınır. Yedek uç ve plakaların sahada stokta bulunması, uzun bir duruşu birkaç saatlik bir değişime indirir. Aşınma parçaları 1 yıllık garantinin dışındadır; bu yüzden ilk sipariş listesine bir set yedek eklemek mantıklıdır. Hamad Limanı üzerinden gelecek sevkiyatta 4100 × 16200 × 4500 mm ölçüsünün liman ile saha arasındaki güzergâha uygunluğu da önceden kontrol edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Kumul kumunu VSI'dan geçirerek beton kumu yapabilir miyim?
Genellikle hayır. Kumul kumunun taneleri zaten ince ve tek boyutludur; VSI bu tanelerden yeni ince fraksiyon üretemez. Kumul kumu kırma kumla belli oranda harmanlanarak kullanılabilir, harman oranını laboratuvar belirler.
GNR-MVSI 900'e ocaktan gelen iri taşı doğrudan verebilir miyim?
Hayır. Makine en çok 50 mm besleme alır. Önüne bir primer ve sekonder kırma tesisi gerekir. Katar'da mevcut bir kireçtaşı tesisi varsa, onun elek altı ve elek üstü ürünü bu ünitenin beslemesi olabilir. Öndeki kademeler için lastikli mobil kırma eleme tesisleri sayfasına bakabilirsiniz.
Rock-on-rock ile örs modu arasında sonradan geçiş yapılabilir mi?
VSI'larda çalışma modu kırıcı içindeki düzenle belirlenir. Hangi modun hangi taşta kullanılacağı ve geçişin nasıl yapılacağı sipariş öncesinde numuneye göre netleştirilir.
Garanti ve belgeler nelerdir?
Makinelerimiz ISO 9001 ve CE kapsamında üretilir ve 1 yıl garantilidir; aşınma parçaları garanti dışıdır. Fiyat ve teslim planı, numune sonucu ve istenen kurguya göre teklifte verilir.
Sonuç ve teklif dosyası
Katar'da 90-180 t/s kırma kum için GNR-MVSI 900, kırıcıyı, eleği ve jeneratörü tek şasede taşıdığı için çoğu sahada ilk adaydır. Temiz kireçtaşında tersiyer darbeli kırıcı, uzun ömürlü ve elektrikli bir ocakta sabit GNR 900 VSI düşünülebilir. Kararı makine kataloğu değil, numune sonucu verir. Teklif hazırlayabilmemiz için kayaç türünü ve laboratuvar sonuçlarını, hedef fraksiyonları, besleme kaynağını, saha enerji durumunu ve yıkama gereksinimini iletişim sayfamızdan bize iletin; 1976'dan bu yana İzmir'de ürettiğimiz kırma kum hatları için mühendislerimiz projenize özel konfigürasyon hazırlasın.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




