Fas'ta Liman ve Otoyol Projeleri İçin Mobil Kırma Eleme Tesisi

Fas'ta bir liman genişletmesi ile bir otoyol kesimi aynı ocaktan beslendiğinde kırma eleme tesisinden tek bir ürün değil, birbirine bağlı birkaç akış istenir: dalgakıran çekirdeği ve dolgu için iri, kademeli malzeme; filtre tabakaları için tanımlı aralıkta kırmataş; yol gövdesi için alt temel; kaplama ve beton için temiz, kübik mıcır. 200-300 t/s bandında çalışacak bir mobil tesis seçerken asıl soru, bu akışların hangisinin tonajı belirlediği ve hangisinin şekil kalitesi istediğidir. Bu yazıda General Makina'nın bu banda giren gerçek modellerini rakamlarıyla karşılaştırıyor, Fas sahasına özgü sevkiyat ve işletme konularını mühendis gözüyle ele alıyoruz.
Baştan bir not: Kazablanka, Tanca, Nador ya da başka bir kıyıdaki liman işlerinin ve otoyol ihalelerinin malzeme şartnameleri, hacimleri ve takvimleri ilgili idareye ve yükleniciye aittir. Aşağıdaki öneriler ekipman seçimi içindir; gradasyon limitlerini ve kalite sınıflarını mutlaka idarenin şartnamesinden teyit edin.
Liman ve otoyol aynı ocaktan ne ister?
Kıyı yapılarında en büyük kaya blokları (zırh taşı) doğrudan ocak patlatmasından seçilir; bunları kırıcı üretmez. Kırma eleme tesisinin işi, blok seçiminden sonra kalan malzemeyi değerli ürünlere çevirmektir. Tipik bir liman ve otoyol kombinasyonunda talep şöyle dağılır:
- Dalgakıran çekirdeği ve rıhtım arkası dolgusu: tonajı en yüksek, şekil toleransı en geniş akış. Ön elemeden geçen tüvenan ve iri kırılmış taş burada değerlendirilir.
- Filtre ve geçiş tabakaları: çekirdek ile zırh arasına giren, belirli boyut aralığında kırmataş. İnce oranı düşük tutulmalıdır.
- Otoyol alt temel ve temel malzemesi: 0-40 mm civarında sürekli gradasyon; şekilden çok tane dağılımı önemlidir.
- Asfalt ve beton agregası: 0-5 / 5-12 / 12-19 mm gibi ayrı fraksiyonlar; yassı tane oranı düşük, kübik ürün aranır.
Bu tabloda tonajı dolgu belirler, kaliteyi ise kaplama agregası. Seçeceğiniz tesis, iri dolguyu hızla akıtırken mıcır fraksiyonlarını da ayrı stoklara verebilmelidir. Dört katlı elekle çalışan lastikli modeller tam bu nedenle bu tür karma işlerde öne çıkar.
Fas'ta kayaç tipi seçim kararını nasıl değiştirir?
Atlantik kıyı şeridinde kireçtaşı, kalkarenit ve kumtaşı ocakları yaygındır; Atlas dağlarına doğru ilerledikçe bazalt, kuvarsit ve sert metamorfik kayaçlarla karşılaşmak olasıdır. Aynı ülkede iki proje arasında kırıcı tipinin değişmesi bu yüzden olağandır. Ocağınızın kayacını tahmin etmek yerine numune alıp aşınma (Los Angeles), basınç dayanımı ve silis içeriği testlerini yaptırın; konfigürasyonu bu sonuçlar belirler.
Kireçtaşı ve yumuşak kıyı kayacı
Aşındırıcılığı düşük kayaçta yatay milli darbeli kırıcı hem yüksek küçültme oranı hem de kübik tane verir. Çekiç ve plakalar makul aralıklarla değişir, ürün şekli kaplama agregası için uygundur. General 02 ve General 03'ün primer darbeli yapısı bu senaryo için kurulmuştur.
Bazalt ve silisli sert kayaç
Silis oranı yükseldikçe darbeli kırıcının aşınma maliyeti hızla artar. Böyle bir ocakta primerde çeneli kırıcı, sekonderde konik ya da kontrollü çalışan darbeli kırıcı kullanmak daha doğrudur. Bu banda giren çeneli primerli seçenek GNR-MC110'dur; daha da aşındırıcı taşta konik sekonderli iki ünitelik çözüm düşünülür.
200-300 t/s hedefi için gerçek konfigürasyonlar
Aşağıdaki rakamların hepsi ürün sayfalarımızdaki verilerdir. Kapasite aralıkları besleme malzemesine, istenen ürün boyutuna ve elek açıklıklarına göre değişir; bilinmeyen hücrelere "—" yazılmıştır.
| Özellik | General 02 | General 03 | GNR-MC110 |
|---|---|---|---|
| Kapasite | 250-300 t/s | 250-375 t/s | 200-300 t/s |
| Primer kırıcı | GPS 1413 darbeli | GPS 1415 darbeli | GPJ 110 çeneli |
| Sekonder kırıcı | — | — | GS1215 / DMK03 darbeli |
| Maksimum besleme | 1000 mm | 900 mm | 900 mm |
| Elek | 2000×5000 mm, 4 katlı | 2400×5000 mm, 4 katlı | 2000×6000 mm, 4 katlı |
| Jeneratör | 660 kVA | 750 kVA | 750 kVA |
| Şase | 2 akslı, tek şase | 4 akslı, tek şase | Çift şase |
| Ağırlık | 76.000 kg | — | 55.000 kg + 55.000 kg |
General 02 1000 mm'lik besleme ağzıyla ailenin en geniş girişine sahiptir. Liman işlerinde patlatmadan gelen iri ve düzensiz blokların fazla ön kırma gerektirmeden kabul edilmesi, dolgu akışında duruşları azaltır. Dört katlı elek 0-5 / 5-12 / 12-19 / 19-40 mm fraksiyonlarını tek geçişte ayırır; kapalı devre çalıştığı için iri ürün hedef boyuta inene kadar kırıcıya geri döner.
General 03 250-375 t/s ile hedef bandın üst ucunu rahatça karşılar. GPS 1415 primer darbeli kırıcısı, 2400×5000 mm'lik daha geniş eleği ve 750 kVA jeneratörüyle aynı anda hem otoyol alt temeline hem kaplama mıcırına malzeme yetiştirmesi gereken yüklenici için tampon kapasite sağlar. Kireçtaşı ve düşük aşındırıcı taşta en yüksek tonajlı seçenektir.
GNR-MC110 ise GPJ 110 çeneli primeri ile DMK03 sekonder darbeli kırıcıyı iki ayrı şaseye dağıtır. Primer grubu tek başına çalışabildiği için, ilk aylarda yalnız dolgu üretip kaplama agregası aşamasında sekonder grubu devreye almak mümkündür. Sert kayaçlı Atlas eteklerindeki bir ocak için bu bandaki en mantıklı başlangıçtır.

Tek tesis mi, iki ünite mi?
Dolgu ve kaplama agregası farklı ocaklardan gelecekse ya da kayaç sert ve aşındırıcıysa tek tesis yerine iki ünite düşünün. Örneğin iki adet General 944 (her biri 120-180 t/s, GPJ 90 çeneli + GM430 konik) birlikte bu bandı karşılar ve biri bakımdayken diğeri üretime devam eder. Proje süresi uzun ve ocak tek noktadaysa sabit kırma eleme hatlarına geçişi de maliyet karşılaştırmasına katın.
Sevkiyat, liman girişi ve sahaya kurulum
Türkiye'den Fas'a mobil tesis deniz yoluyla gider; makine varış limanında boşaltılıp kendi şasesi üzerinde karayoluyla sahaya çekilir. Bu yüzden boyut ve ağırlık bilgisini teklif aşamasında lojistik firmasına verin. General 02'nin nakliye ölçüsü 4340×20600×4500 mm, ağırlığı 76.000 kg'dır; GNR-MC110'da yük iki platforma bölündüğü için her biri 55.000 kg'dır, primer şase 3000×13500 mm, sekonder şase 4200×18300 mm ölçülerindedir. General 03 ise uluslararası nakliye standardına uygun 4 akslı şase üzerindedir.

Gabari dışı yük için Fas karayollarında izin ve refakat koşulları güzergâha göre değişir; bunu yerel nakliyeci ve ilgili idare ile önceden netleştirin. Sahaya ulaştıktan sonra lastikli modellerde temel kazısı gerekmez. Hidrolik ayaklar zemine indirilir, katlanır bantlar açılır ve tesis düz, sıkıştırılmış bir platform üzerinde çalışmaya başlar. Kurulum alanında stok yığınları için yer ve kamyon dönüş yolu da planlayın; otoyol projelerinde tesis güzergâh boyunca birkaç kez yer değiştirebilir, bu da lastikli mobil kırma eleme tesislerinin temel avantajıdır.
Kıyıda ve iç bölgede işletme önlemleri
Liman sahası ile iç kesimdeki otoyol şantiyesi farklı işletme riskleri taşır. Kıyıda tuzlu ve nemli hava elektrik panolarında ve açık metal yüzeylerde korozyonu hızlandırır; iç bölgede ise yaz aylarında toz ve sıcak öne çıkar. Projeye göre seçilebilecek önlemler:
- Pano ve jeneratör için toz filtresi ve düzenli temizlik planı; kıyıda kapalı pano bakımına öncelik.
- Besleme ve transfer noktalarında su püskürtmeli toz bastırma; bant üstü örtüler.
- Darbeli kırıcıda çekiç ve plaka, çeneli kırıcıda çene plakası için mangan döküm yedek parçanın sahada stoklanması.
- Şebekeden uzak sahalarda 660-750 kVA sınıfındaki standart jeneratörün yakıt ikmal lojistiğinin önceden planlanması.
Otoyol işinde stoktaki karışık malzemeyi ayrıca elemek gerekirse kırıcıyı meşgul etmeden GNR ME2060 mobil eleme tesisi (200-350 t/s, 2000×6000 mm 3 katlı elek) yan hatta çalıştırılabilir. Bu, kırıcının yalnız kırılması gereken malzemeyi görmesini sağlar ve aşınma maliyetini düşürür.
Teklif istemeden önce hazırlanacak bilgiler
- Ocak kayacı ve laboratuvar sonuçları (aşınma, dayanım, silis oranı).
- Patlatma sonrası en büyük blok boyutu ve beklenen ince oranı.
- Ürün listesi: dolgu, filtre, alt temel ve kaplama agregası için ayrı ayrı fraksiyon ve tonaj.
- Günlük çalışma saati ve hedef aylık üretim.
- Enerji kaynağı: şebeke mi, jeneratör mü?
- Varış limanı ve sahaya karayolu güzergâhı.
- Tesisin proje boyunca kaç kez yer değiştireceği.
Sık sorulan sorular
Liman dolgusu için hangi model daha uygundur?
Kayaç kireçtaşı ise 1000 mm besleme ağzı nedeniyle General 02 iri blokları en az ön işlemle kabul eder. Daha yüksek tonaj gerekiyorsa General 03 250-375 t/s ile üst sınırı genişletir.
Ocak bazalt çıkarsa darbeli tesis yine kullanılabilir mi?
Kullanılabilir ama aşınma maliyeti yükselir. Bu durumda çeneli primerli GNR-MC110 ya da konik sekonderli General 944 kombinasyonu daha doğru bir seçimdir; karar test sonuçlarına göre verilmelidir.
Tesis Fas'ta şebekeye bağlanmadan çalışır mı?
Evet. General 02'de 660 kVA, General 03 ve GNR-MC110'da 750 kVA jeneratör standarttır. Şebeke varsa bağlantı seçeneği teklif aşamasında konuşulur.
Fiyat ve teslim süresi neye göre belirlenir?
Model, elek ve kırıcı konfigürasyonu, ek bantlar, toz bastırma gibi opsiyonlar ve sevkiyat şekli fiyatı belirler. Teslim süresi sipariş anındaki üretim planına bağlıdır; ikisi de yazılı teklifte netleşir.
Sonuç
Fas'ta liman ve otoyol işlerini aynı tesisten beslemek isteyen yüklenici için kireçtaşında General 02 ya da General 03, sert kayaçta GNR-MC110 bu bandın gerçek seçenekleridir. 1976'dan beri İzmir'de üretim yapan General Makina, makinelerini ISO 9001 ve CE belgeleri ile 1 yıl garanti (aşınma parçaları hariç) kapsamında teslim eder; Kuzey Afrika da ihracat bölgelerimiz arasındadır. Ocak verilerinizi ve ürün listenizi iletişim sayfamızdan gönderin, size projeye özel konfigürasyon ve teklif hazırlayalım.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




