Kırma eleme tesisi ÇED ve çevre izni süreci

İki ayrı süreç, tek takvim
Kırma eleme tesisi ÇED ve çevre izni süreci tek bir başvuru değildir. Birincisi projenin çevresel etkisini kurulmadan önce değerlendirir ve yatırıma izin verir; ikincisi işletmenin emisyon, gürültü, atık ve su yönetimini denetler ve faaliyete izin verir. İkisini aynı dosya sanmak, yatırım takvimindeki en yaygın gecikme sebebidir: ÇED kararı alınmadan makine siparişi verilir, sonra izin aşamasında istenen ölçüm ve mesafe koşulları tesis yerleşimini değiştirir.
Doğru sıra şudur: yer seçimi ve kapasite kararı, kapsam belirleme, ÇED aşaması, inşaat ve montaj, deneme işletmesi ile ölçümler, ardından izin belgesi. Her adımın çıktısı bir sonrakinin girdisidir.
Kapsamı belirleyen ölçüt: kapasite ve güç
Hangi rejime tabi olunacağını belirleyen şey tesis markası değil, iki sayıdır: yıllık ya da saatlik kapasite ve eşzamanlı çalışan makinelerin toplam kurulu gücü. Türkiye'de kapasite eşiği projeyi ÇED Ek-1 veya Ek-2 listesine yerleştirir; Ek-1 kapsamındaki proje için ÇED raporu hazırlanır, Ek-2 kapsamındaki proje için proje tanıtım dosyası verilir ve idare ÇED gereklidir ya da gerekli değildir kararını üretir. Fransa'da ölçüt güçtür ve sınıflandırılmış tesisler listesinin 2515 numarası altında değerlendirilir; Almanya'da ise taş kırma ve sınıflandırma tesisi 4. BImSchV Ek 1 numara 2.2 kapsamında kural olarak izne tabidir.
Ülkelere göre eşikler ve çıktı belgeler
| Ülke / rejim | Tetikleyici ölçüt | Sonuç belge | Yetkili |
|---|---|---|---|
| Türkiye - ÇED Ek-1 | Yönetmelikteki kapasite eşiğinin üzeri | ÇED raporu ve ÇED Olumlu kararı | Bakanlık |
| Türkiye - ÇED Ek-2 | Eşiğin altında, seçme-eleme kriterlerine tabi proje | Proje tanıtım dosyası; ÇED gereklidir / gerekli değildir kararı | Valilik veya Bakanlık |
| Türkiye - çevre izni | Kirletici etki sınıfı (Ek-1 / Ek-2) | Geçici faaliyet belgesi, ardından çevre izin belgesi | Bakanlık veya İl Müdürlüğü |
| Fransa - ICPE 2515, kalıcı tesis | Eşzamanlı çalışan sabit makinelerin toplam gücü 40 kW üzeri, 200 kW'a kadar | Beyan (déclaration) | Préfecture / DREAL |
| Fransa - ICPE 2515, kalıcı tesis | Toplam güç 200 kW üzeri | Kayıt (enregistrement) | Préfecture / DREAL |
| Fransa - ICPE 2515, geçici tesis (tek seferde 6 ayı aşmayan) | 40 kW üzeri, 350 kW'a kadar beyan; 350 kW üzeri kayıt | Beyan veya kayıt | Préfecture / DREAL |
| Almanya - 4. BImSchV Ek 1 No. 2.2 | Doğal veya yapay taşın kırılması, kurutulması, öğütülmesi, sınıflandırılması | BImSchG izni (kural olarak basitleştirilmiş usul) | İlgili immisyon koruma makamı |
| Almanya - No. 2.2 istisnaları | Yılda en fazla on gün işletme; kum ve çakıl sınıflandırma tesisleri | Bu numaraya göre izin gerekmez | İlgili immisyon koruma makamı |
| Diğer ülkeler | Ulusal mevzuatta karşılık gelen kapasite veya güç ölçütü | Yetkili idareden yazılı kapsam görüşü | Ulusal çevre idaresi |
Tablodaki değerler yatırımın hangi kapıya gideceğini gösterir; başvurunun içeriğini ise sahanın kendisi belirler. Sabit tesis kurgusunun teknik tarafı için maden ocağı sabit tesis sayfasındaki yerleşim mantığı, izin dosyasında istenen akış şemasının da temelini oluşturur.
Dosyanın gerçekten içerdiği bölümler
İzin dosyası bir katalog değildir; idare tesisin ne yapacağını değil, çevreye ne bırakacağını okur. Bu nedenle dosyada proses akış şeması ve kütle dengesi, toz kaynaklarının tek tek listesi ve her kaynağın önlemi, gürültü kaynakları ile en yakın hassas kullanıma olan mesafe, su kullanımı ve varsa geri kazanım devresi, atık türleri ve bertaraf yolu, depolama alanları ve saha içi trafik planı, nihayet kapanış ve rehabilitasyon taahhüdü yer alır. Deneme işletmesi sırasında yapılan emisyon ve gürültü ölçümleri dosyanın kanıt bölümüdür ve akredite bir laboratuvar tarafından üretilir.
Mobil tesisin farkı
Mobil tesis, izin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; yalnız rejimi değiştirebilir. Fransa'da tek bir sahada altı ayı aşmayan geçici kurulum için beyan eşiği daha yüksektir. Almanya'da yılda en fazla on gün işletilen tesis, numara 2.2 kapsamındaki izin yükümlülüğünün dışında tutulur. Her iki durumda da süre ve saha bazlı sınırın aşılması rejimi kalıcı tesise çevirir; bu nedenle sahada geçirilen gün sayısının kaydı, izin dosyası kadar önemli bir belgedir.
Takvimi uzatan tipik nedenler
Birincisi eksik yer verisi: hassas kullanımlara mesafe, rüzgâr yönü ve yüzey suyu ilişkisi ölçülmeden yazılan dosya, tamamlama talebiyle geri döner. İkincisi kapasite artışının ayrı bir süreç olduğunun gözden kaçmasıdır; mevcut kapasite ile yeni kapasitenin toplamı eşiği aşıyorsa dosya baştan değerlendirilir. Üçüncüsü ölçümlerin geç planlanmasıdır: deneme işletmesi sırasında yapılması gereken ölçümler için laboratuvar randevusu genellikle önceden alınmalıdır. Dördüncüsü yetkili merciin yanlış seçilmesidir; kirletici etki sınıfı Bakanlık ile il müdürlüğü arasındaki ayrımı belirler.
Sık sorulan sorular: kırma eleme tesisi ÇED ve çevre izni süreci
ÇED kararı olmadan izin alınabilir mi
Hayır. ÇED aşaması projeye izin verir, çevre izni işletmeye izin verir; ikincisi birincisinin çıktısına dayanır.
Kapasite artışı yeni bir süreç mi başlatır
Mevcut ve yeni kapasitenin toplamı üzerinden değerlendirme yapılır. Toplam, listedeki eşiği aşıyorsa yeni bir kapsam belirleme gerekir.
Ülke dışında kurulacak tesiste hangi metin esas alınır
Yatırımın yapılacağı ülkenin kendi mevzuatı. Tablodaki üç örnek yalnız ölçütün türünü gösterir; sayısal eşik her ülkede farklıdır ve yetkili idareden yazılı kapsam görüşü alınması en kısa yoldur. Çevre ve toz yönetimi başlığındaki diğer yazılar izin sonrası ölçüm ve önlem tarafını ele alıyor.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




