İçeriğe geç

Burkina Faso'da Altın Cevheri Ön Kırma İçin Mobil Kırma Hattı

· Yayınlanma: · Güncellenme:
Burkina Faso'da Altın Cevheri Ön Kırma İçin Mobil Kırma Hattı

Burkina Faso'da bir altın sahası için kırma yatırımı planlanırken ilk karar çoğu zaman en az konuşulan karardır: Hattın ilk adımı patlatmadan gelen bloğu hangi boyuta indirecek ve bu ara ürünü kime teslim edecek? Bu yazı o adımı ele alıyor: saatte 100-200 ton bandında çalışacak, besleyici bunkerli mobil çeneli kırıcı ile elek kademesinden oluşan ön kırma hattı. Değirmen, liç ya da sekonder kırma ayrı yatırımlardır; ön kırma doğru kurulmazsa hepsi düzensiz beslenir. Aşağıda gerçek modellerin ürün sayfası değerleriyle bir eşleştirme tablosu, Sahel ikliminin işletmeye etkisi ve kıyı limanından iç bölgeye uzanan sevkiyat zinciri üzerinden somut bir yol haritası çiziyoruz.

Ön kırmanın görevi: 0-250 mm'lik ara ürünü düzenli üretmek

Altın cevherinde ön kırmanın işi satılabilir agrega üretmek değil, arkadaki prosese öngörülebilir bir besleme vermektir. Besleyici bunkerli mobil primer çeneli kırıcı için ürün sayfasında verilen değerler bu işin sınırlarını çizer: 0-1100 mm besleme, 0-250 mm çıkış ve modele göre değişen kapasite. Çene plakaları ostenitik manganlı çelikten (Mn13/Mn18) yapılır ve tipik küçültme oranı 4:1 ile 9:1 arasındadır. Kuvarslı bir altın cevherinde tek bir kırıcıdan değirmen boyutu beklenemez; ön kırıcı yalnız ilk büyük adımı atar.

Bu yüzden Burkina Faso'daki bir yatırımcı için doğru soru “kaç ton?” sorusundan önce “ön kırıcının çıkışı nereye gidecek?” sorusudur. Ara ürün doğrudan bir yığına, oradan sekonder kırıcıya ya da ileride kurulacak bir öğütme devresine gidebilir. Hangisi seçilirse seçilsin, çene ayarı (CSS) bu hedefe göre belirlenir ve kapasite de bu ayarla birlikte değişir. Ürün sayfalarındaki ton aralıklarının alt ucu dar ayara, üst ucu geniş ayara karşılık gelir; 200 t/s'yi sık ayarla sürekli görmek isteyen birinin modeli bir kademe büyük seçmesi bu yüzdendir.

Laterit örtüden taze kayaya: değişken beslemeyi yönetmek

Batı Afrika'nın altın kuşaklarında cevher, yüzeyde ayrışmış ve killi bir örtüyle başlayıp derinlere inildikçe sert, kuvars damarlı taze kayaya geçer. Burkina Faso sahalarında da benzer bir tablo sık görülür. Ön kırma hattı açısından bunun iki sonucu vardır: İlk aylarda kırıcıya topraklı, nemli ve ince oranı yüksek malzeme gelir; ocak derinleştikçe besleme iri, sert ve aşındırıcı hâle gelir. Aynı hat her iki durumu da taşıyabilmelidir. Sahanızın cevherinin hangi oranda bu iki sınıfa düştüğünü ancak numune ve laboratuvar testi gösterir; yatırımdan önce kırılabilirlik ve aşındırıcılık testleri yaptırmanızı öneririz.

Izgaralı ön eleme ne zaman gerekir?

İnce ve topraklı kısmın kırıcıya girmesi hem kapasiteyi boşa harcar hem de kil oranı yüksekse kaviteyi tıkar. Sabit bir düzende bu işi titreşimli grizzly besleyici üstlenir: ızgaralı by-pass bölümü inceyi kırıcıya uğratmadan alttaki banda düşürür, iri kaya ise çene ağzını sürekli dolu tutar. GNR 90 besleyici için 140~210 t/s ve 2x4 kW, GNR 110 için 200~300 t/s ve 2x7,5 kW değerleri verilir; seri en fazla 1500 mm besleme boyutu kabul eder. Mobil ünitede ise zırhla kaplı besleyici, frekans kontrollü vibro-motorla akışı ayarlar; ön elemenin nasıl çözüleceği sahanın ince oranına göre projede netleştirilir. Çok killi ve yapışkan beslemede ızgaraların tıkanma riski olduğunu, bu durumda besleyici tipinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini baştan bilmek gerekir.

Turuncu boyalı besleyici bunkerli mobil primer çeneli kırıcının yandan görünümü, geniş bunker ve korumalı çene volanı
Yandan bakışta bunker, besleyici ve çene volanı tek şasede: altın cevheri ön kırmasında kullanılabilecek seyyar ünite tipi.

100-200 t/s için model eşleştirmesi

Başlıktaki 100-200 t/s bandı tek bir sayı değil, bir çalışma aralığıdır. Aşağıdaki tablo, bu aralığa giren gerçek konfigürasyonları ürün sayfalarındaki değerlerle yan yana koyar. Her değer yalnız ait olduğu modele aittir; bilinmeyen hücreler “—” ile gösterilmiştir.

Burkina Faso altın cevheri ön kırması için 100-200 t/s bandına giren konfigürasyonlar (ürün sayfası değerleri)
KonfigürasyonKırıcıBesleme sınırıKapasite (t/s)AğırlıkEnerji
Mobil GNR 90 ünitesi (besleyici 1000×3800 mm)GNRK 900-1100 mm (seri değeri)70-18025.000 kg—
Mobil GNR 110 ünitesi (besleyici 1100×4750 mm)GNRK 1100-1100 mm (seri değeri)180-30055.000 kg—
GNR-MC110 primer şasesi (sekonder şase sonradan)GPJ 110900 mm200-300 (tesis)55.000 kg (primer şase)750 kVA jeneratör
Sabit: GNR 90 grizzly besleyici + GNRK 90GNRK 90, ağız 900×650 mmAğız ölçüsüyle sınırlı60-225 (kırıcı)11.400 kg (kırıcı)75/90 kW kırıcı motoru

Bandın alt yarısı: GNR 90

Hedef 100-150 t/s civarındaysa ve saha ilk yıllarında oksit ağırlıklı cevherle çalışacaksa mobil GNR 90 ünitesi mantıklı bir başlangıçtır. 70-180 t/s aralığı bu hedefi karşılar, 25.000 kg ağırlık karayolu taşımasını kolaylaştırır. Sınırı da açıktır: 180 t/s üst değerdir ve dar ayarla bu değere ulaşılmaz. Taze kayaya geçildiğinde 200 t/s talep edilecekse bu ünite tek başına yetmez.

Bandın üst ucu: GNR 110 ya da GNR-MC110

200 t/s'nin sürekli hedeflendiği sahada mobil GNR 110 ünitesinin 180-300 t/s aralığı rezerv bırakır; kırıcı ayarı daraltıldığında bile hedef aralıkta kalma şansı yüksektir. Ön kırmadan sonra yakın gelecekte ikinci kademe de planlanıyorsa GNR-MC110 farklı bir yol açar: GPJ 110 çeneli primer şase bugün tek başına işletilir, DMK03 darbeli sekonder ve 2000×6000 mm 4 katlı elek taşıyan ikinci şase ileride eklenir. Altın cevherinde sekonder kırıcı tipinin cevherin aşındırıcılığına göre ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini not edelim.

Sabit seçenekte GNRK serisi çeneli kırıcı ve grizzly besleyici beton temel üzerine kurulur. Ocak ömrü uzun ve kırma noktası yıllarca sabit kalacaksa bu düzen değerlendirilebilir; ancak cevher yatağının farklı pitlerinden besleme yapılacaksa mobil ünitenin yer değiştirme serbestliği genellikle daha değerlidir. Seyyar ünitelerin tüm modellerini mobil seyyar kırıcılar sayfasında karşılaştırabilirsiniz.

Elek kademesi: ara ürünü ikiye ayırmak

Başlıktaki “screening” kelimesi ön kırma hattında çoğu zaman tek bir işe karşılık gelir: kırıcı çıkışındaki inceyi ve hedef boyutun altındaki kısmı ayırıp iri kısmı ayrı yığına ya da sonraki kırıcıya göndermek. Bu iş için dairesel titreşimli GNR serisi elekler 1-4 kat olarak üretilir ve seri için 100-400 t/s kapasite verilir; örneğin GNR 1540 elek 1500×4000 mm ölçüde ve 11 kW, GNR 1650 ise 1600×5000 mm ölçüde ve 15 kW motorla gelir. Kat sayısı ve tel açıklığı, prosesin istediği kesme boyutuna göre seçilir. Primer öncesi bypass için ise ELKG tipi ızgaralı elekler kullanılır; ızgaraları yüksek manganlı ostenitik çelik dökümdür ve aralığı ayarlanabilir. Elek seçeneklerinin tamamı titreşimli elekler kategorisinde, besleyici çeşitleri ise besleyiciler sayfasında listelenir.

Harmattan tozu ve yağmur sezonu: Sahel'de işletme

Burkina Faso, kuru mevsimde kuzeydoğudan esen tozlu harmattan rüzgârı ve ardından gelen yağmur sezonuyla iki farklı işletme rejimi yaşar. Kuru dönemde asıl düşman ince tozdur: motor hava filtreleri, elektrik panoları ve rulman sızdırmazlıkları bu dönemde daha sık kontrol ister. Toz bastırma püskürtmesi, kapalı bant geçişleri ve fan soğutmalı panolar projeye göre seçilebilecek önlemlerdir; hangisinin gerektiği sahanın su imkânına ve rüzgâr yönüne bağlıdır. Yağmur döneminde ise killi örtü malzemesi nemlenir; besleyicide yapışma ve bant altında birikme görülür. Bu dönem için ön elemenin açıklığı ve besleyici frekansı yeniden ayarlanabilir olmalıdır.

Şebekeden uzak sahalarda hat dizel jeneratörle çalışır. Jeneratör gücü kırıcı, besleyici, elek ve bant motorlarının toplamına ve kalkış akımlarına göre hesaplanır; ürün sayfasında bu değer yalnız GNR-MC110 için 750 kVA olarak verilir, diğer konfigürasyonlarda projeye özel belirlenir. Aşınma tarafında, kuvarslı cevherde çene plakası ömrü kireçtaşına göre belirgin biçimde kısalır; iç bölgeye parça getirmenin uzun sürebileceği düşünüldüğünde sahada en az bir takım yedek çene plakası bulundurmak, aylarca sürebilecek bir duruşu önler.

Kıyı limanından iç bölgeye sevkiyat ve kurulum

Burkina Faso'nun denize kıyısı yoktur; İzmir'den çıkan makineler komşu ülkelerin limanlarından, örneğin Abidjan, Lomé veya Tema üzerinden karayoluyla iç bölgeye taşınır. Bu zincirde belirleyici olan boyut ve ağırlıktır. Mobil ünitelerin dingilli şasesi çekiciye bağlanarak taşınır; konteynere girmeyen parçalar için açık üst ya da düz platform planlaması gerekir. Gümrük, transit belgeleri ve karayolu izinleri için güncel şartları ilgili idarelerden ve nakliye firmanızdan teyit edin; rota ve süre sahadan sahaya değişir.

Turuncu mobil primer çeneli kırıcı kırmızı bir çekiciye bağlı, toprak yolda sevkiyata hazır
Çekiciye bağlanmış mobil primer çeneli kırıcı: tek şaseli ünitenin karayolu taşımasına hazır hâli.

Sahaya varıştan sonra mobil ünite hidrolik ayaklar üzerinde, beton temel gerektirmeden kurulur. Yine de zemin sıkıştırılmalı, kamyon ya da ekskavatörün bunkere yanaşacağı rampa ve kırıcı çıkış bandının yığın alanı önceden hazırlanmalıdır. Rampa yüksekliği, bunkere dökülecek blok boyutu ve kamyon kasası ölçüsü birlikte düşünülmezse en iyi kırıcı bile bekleyerek çalışır.

Sipariş öncesi hazırlanacak kontrol listesi

Teklif aşamasında aşağıdaki bilgileri ne kadar net verirseniz, önerilen konfigürasyon da o kadar az varsayım içerir:

  • Hedef saatlik tonaj ve günlük çalışma saati (100-200 t/s bandının hangi ucunda olduğunuz).
  • Patlatma sonrası en büyük blok boyutu ve bunkere besleme yapacak makine tipi.
  • Cevherin oksit ve taze kaya oranı, varsa kırılabilirlik ve aşındırıcılık test sonuçları.
  • Ön kırıcı çıkışının gideceği yer: yığın, sekonder kırıcı ya da öğütme devresi ve istenen üst boyut.
  • Elek kademesinde ayrılacak fraksiyon sayısı ve kesme boyutları.
  • Enerji kaynağı: şebeke ya da jeneratör, varsa mevcut jeneratör gücü.
  • Su imkânı ve toz bastırma gereksinimi.
  • Varış limanı tercihi ve sahaya giden yolun kısıtları (köprü, viraj, eğim).

Kırıcının yanında yedek parça planı da bu listeye girer. Çene plakaları, elek telleri ve bant aşınma parçaları için başlangıç stoku teklif aşamasında belirlenmelidir.

Sık sorulan sorular

Ön kırma hattı altın cevherini değirmen boyutuna indirir mi?

Hayır. Mobil primer çeneli ünite 0-250 mm çıkış verir ve tipik küçültme oranı 4:1 ile 9:1 arasındadır. Değirmen beslemesi için genellikle bir ya da iki ek kırma kademesi gerekir; hangisinin gerektiğini cevher testleri ve proses tasarımı belirler.

Tek bir mobil ünite 200 t/s'ye ulaşır mı?

GNR 110 ünitesinin ürün sayfası kapasitesi 180-300 t/s'dir, bu nedenle 200 t/s bu ünitenin aralığındadır. GNR 90 ünitesinin üst değeri ise 180 t/s'dir; 200 t/s'yi sürekli hedefleyen bir saha için tek başına uygun değildir. Gerçek değer çene ayarına ve cevherin sertliğine bağlıdır.

Garanti ve belgeler nelerdir?

Makineler ISO 9001 ve CE belgeli olarak üretilir. Garanti süresi 1 yıldır; çene plakası gibi aşınma parçaları garanti kapsamı dışındadır.

Fiyat ve teslim süresi nasıl belirlenir?

Fiyatı model ve kapasite, ön eleme ve elek kademesinin kapsamı, jeneratör, toz önlemleri ve yedek parça paketi belirler. Teslim süresi sipariş anındaki üretim planına göre teklifte yazılı olarak verilir.

Sonuç: önce ön kırmayı doğru kurun

Burkina Faso'daki bir altın sahasında 100-200 t/s ön kırma için seçim, cevherin oksitten taze kayaya geçiş hızına ve ara ürünün nereye gideceğine göre GNR 90, GNR 110 ya da GNR-MC110 primer şasesi arasında yapılır; elek kademesi ve ön eleme bu seçimi tamamlar. 1976'dan beri İzmir'de kırma ve eleme ekipmanı üreten ekibimiz, cevher bilgileriniz ve saha kısıtlarınızla birlikte size özel bir konfigürasyon hazırlayabilir. Teklif ve teknik görüşme için iletişim sayfamızdan bize ulaşın.

Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü

Yazar
Murat Aydın
Kırma-eleme tesisleri ve model seçimi · General Makina

İlgili İçerik

Burkina Faso'da Yol Yapımı İçin Laterit ve Granit Kırma Tesisi
ŞANTİYE VE MOBİL TESİS

Burkina Faso'da Yol Yapımı İçin Laterit ve Granit Kırma Tesisi

Burkina Faso yol işlerinde laterit çoğunlukla kırılmaz; ızgaralı besleyici ve GNR ME1650 kuru eleme ile şartnameye getirilir, gerek…

Botsvana'da Elmas ve Bakır Sahaları İçin Mobil Kırma Hattı
MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Botsvana'da Elmas ve Bakır Sahaları İçin Mobil Kırma Hattı

Botsvana'da kimberlit sahaları elmasa zarar vermeyen geniş ayarlı çeneli primer kırma, Kalahari bakır cevheri ise çeneli primer ve …

Zimbabve'de Altın ve Platin Sahaları İçin Mobil Konkasör
MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Zimbabve'de Altın ve Platin Sahaları İçin Mobil Konkasör

Zimbabve'de kuvars damarlı altın ve Great Dyke platin reef'i için 100-200 t/s mobil kırma hattında belirleyici olan, cevherin sertl…

Mali'de Altın Madeni Sahaları İçin Mobil Primer Çeneli Konkasör
MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Mali'de Altın Madeni Sahaları İçin Mobil Primer Çeneli Konkasör

Mali'deki bir altın sahasında saatte 150-250 tonluk primer kırma için GNR 110 mobil çeneli ünitesi tek başına, GNR-MC110 ise sekond…