İçeriğe geç

Afrika'nın Sıcak İkliminde Konkasör Bakımı ve Yağlama Rehberi

· Yayınlanma: · Güncellenme:
Afrika'nın Sıcak İkliminde Konkasör Bakımı ve Yağlama Rehberi

Afrika'da çalışan bir kırma eleme tesisinin bakım takvimi, Avrupa'daki bir ocak için hazırlanmış kılavuzun kopyası olamaz. Sahel kuşağında Harmattan rüzgârının taşıdığı ince toz, Sahra kenarındaki ocaklarda öğle sıcağı, Batı Afrika kıyılarında tuzlu ve nemli hava, Doğu Afrika yaylalarında ise gece ile gündüz arasındaki sert sıcaklık farkı aynı makineyi farklı noktalarından yıpratır. Saatte 100-300 ton üreten bir tesiste bu yıpranmanın ilk adresi neredeyse her zaman yağdır: inceldiğinde, tozla karıştığında ya da yanlış aralıkla yenilendiğinde rulman, dişli ve hidrolik devre birkaç hafta içinde ses vermeye başlar. Bu rehber, sıcak iklimde hangi yağlama ve bakım alışkanlıklarının değişmesi gerektiğini, General serisi lastikli tesislerde yükün hangi ekipmanda toplandığını ve vardiya ekibinin elinde bulunması gereken kontrol listesini saha gözüyle ele alıyor.

Yağın üç düşmanı: ısı, ince toz ve nem dalgalanması

Isı, gresin ve yağın viskozitesini düşürür. İncelen yağ filmi, rulman bilyesi ile bilezik arasında yeterli ayrımı sağlayamaz; metal metale temas başlar, rulman ısınır ve bu ısı yağı daha da inceltir. Sıcak sahadaki kısır döngü budur. Bu yüzden tesis Afrika'ya yola çıkmadan önce kullanılacak gresin ve dişli yağının viskozite sınıfı, ekipman kılavuzundaki aralık esas alınarak yağ tedarikçisiyle birlikte seçilmelidir. Ilıman iklim düşünülerek doldurulmuş bir yağın sahada nasıl davranacağı, sevkiyattan önce konuşulması gereken bir konudur.

İnce toz ikinci düşmandır ve çoğu zaman ısıdan daha sinsi çalışır. Kuru mevsimde havada asılı kalan silis tozu, gres pompasının ucundan, yorulmuş bir keçe dudağından ya da açık unutulmuş bir hidrolik depo kapağından içeri sızar. Yağa karışan toz, yağlayıcıyı aşındırıcı bir macuna dönüştürür. Kuvarsça zengin granit ve kuvarsit ocaklarında bu etki çok daha belirgindir; gres nipelini pompayı takmadan önce silmek gibi küçük bir alışkanlık, rulman ömrüne doğrudan yansır.

Üçüncü etken nem dalgalanmasıdır. Kıyı bölgelerinde ve yağmur mevsiminin başında, gece soğuyan dişli kutusu ve hidrolik depo içeride yoğuşma biriktirir. Su, yağın katkı maddelerini bozar ve rulman yüzeyinde korozyon izleri bırakır. Gecesi serin, gündüzü sıcak geçen yaylalarda da aynı tablo görülür. Havalandırma tapalarında nem tutucu filtre kullanmak ve depo dibinden düzenli su tahliyesi yapmak, bu bölgelerde basit ama etkili bir önlemdir.

100-300 t/s bandındaki General modellerinde bakım yükünün dağılımı

Aynı kapasite bandında bile kırıcı düzeni, bakım ekibinin günlük işini değiştirir. Darbeli primerli tesislerde rotor yatakları ve blow bar takibi öne çıkar; çeneli primerli hatlarda eksantrik mil rulmanları, konik sekonderde ise yağ devresi ve astar ayarı ağırlık kazanır. Aşağıdaki tablo, ürün sayfalarındaki değerlerle modelleri bakım açısından yan yana koyar.

100-300 t/s hedefi için General lastikli tesisler: bakım gözüyle karşılaştırma (değerler ürün sayfalarından)
ModelKapasiteKırıcı düzeniElekJeneratörBakımda öne çıkan nokta
General 944120-180 t/sGPJ 90 çeneli + GM430 konik1600×5000 mm, 3 katlı550 kVAKonik sekonderin yağ devresi ve astar ayarı
General 01120-180 t/sGPS 1210 darbeli (primer + sekonder tek gövdede)1600×5000 mm, 4 katlı550 kVARotor yatakları, blow bar çevirme ve değişimi
GNR-MC110200-300 t/sGPJ 110 çeneli + DMK03 darbeli, iki şase2000×6000 mm, 4 katlı750 kVAİki platform için ayrı yağlama turu
General 02250-300 t/sGPS 1413 darbeli2000×5000 mm, 4 katlı660 kVAKapalı devre geri dönüş bandı ve rotor
General 03250-375 t/sGPS 1415 darbeli2400×5000 mm, 4 katlı750 kVABüyük elek eksantrik grubu ve jeneratör soğutması

Granit, bazalt ve kuvarsit gibi sert ve aşındırıcı taşta 944'ün konik sekonderi metal parçaların ömrünü uzatır. Kireçtaşı ağırlıklı ocaklarda ise General 03 ya da General 02, tek darbeli kırıcıyla yüksek küçültme sağlar ve bakım listesini sadeleştirir. 300 t/s'ye yaklaşan sert kaya işi için çeneli primerli GNR-MC110 öne çıkar; iki şaseye bölünmüş yapısı nedeniyle bakım ekibi her platform için ayrı bir kontrol turu planlamalıdır. Tüm lastikli seçenekler lastikli mobil kırma eleme tesisleri sayfasında listelenir.

Sistem sistem yağlama: sıcak sahada neye dikkat edilmeli

Tesisin yağlama haritası dört ana gruptan oluşur ve her grup sıcakta farklı biçimde zorlanır. Bu nedenle haftada bir yapılan tek bir "gres günü" yerine, sistemlere göre bölünmüş bir tur planı daha sağlıklı sonuç verir.

Kırıcı rulmanları ve rotor yatakları

Darbeli kırıcının rotor yatakları ile çeneli kırıcının eksantrik mil rulmanları, tesisin en pahalı dönen parçalarıdır. Sıcak sahada en sık yapılan hata fazla gres basmaktır: yatak gövdesi aşırı dolduğunda gres çalkalanır, ısınır ve keçeden dışarı taşar; taşan gres de tozu üzerinde toplar. Kılavuzdaki miktarı ölçülü pompayla uygulamak gerekir. Yatak sıcaklığını vardiya başında ve öğle saatlerinde temassız termometreyle ölçüp aynı deftere yazmak, bozulmaya başlayan bir rulmanı çoğu zaman sesinden önce ele verir.

Elek eksantrik grubu

Titreşimli elek, sürekli salınım nedeniyle yataklarını kırıcıdan daha hızlı ısıtabilir. General 03'ün 2400×5000 mm dört katlı eleği gibi büyük gövdelerde eksantrik grubunun yağ seviyesi ve havalandırma tapası günlük listeye yazılmalıdır. Elek teli ya da yay değişimi sırasında açılan kapakların toza karşı örtülmesi, yağın temiz kalmasının ön koşuludur.

Konveyör tamburları, rulolar ve hidrolik devre

Konveyör rulolarının çoğu ömür boyu yağlı tiptir; buradaki iş yağlamak değil, dönmeyen ruloyu erkenden bulmaktır. Kilitlenen rulo bandı aşındırır ve sürtünmeyle ısınır; kuru otlarla çevrili bir sahada bu durum yangın riski de taşır. Katlanır bantları ve sabitleme ayaklarını çalıştıran hidrolik devrede depo seviyesi, yağın rengi ve filtre göstergesi izlenmelidir. Sıcakta köpüren ya da kararan hidrolik yağı, çoğu zaman soğutucunun tozla kapandığını haber verir.

General Makina fabrikasında imalatı süren lastikli darbeli kırma eleme tesisi; hidrolik sabitleme ayakları, bunker ve bant tahriki görünüyor
Fabrikada imalat aşamasındaki lastikli tesis: hidrolik ayaklar, bant tahriki ve kırıcı yatakları, Afrika'ya çıkmadan önce yağ cinsi netleştirilmesi gereken noktalardır.

Jeneratör ve elektrik panosu: sıcağa en hassas bölüm

Şebekeden uzak Afrika ocaklarında tesisi çalıştıran güç, dizel jeneratörden gelir. General 02'de 660 kVA, General 03 ile GNR-MC110'da 750 kVA, General 944'te 550 kVA güç ünitesi bulunur. Bu değerler etiket gücüdür; yüksek ortam sıcaklığı ve rakım, dizel motorun sürekli verebileceği gücü azaltır. Kaybın ne kadar olacağını motor üreticisinin değer düşürme tablosu belirler; bu yüzden sahanın rakımı ve iklimi teklif aşamasında paylaşılmalıdır.

Bakım tarafında üç alışkanlık fark yaratır:

  • Radyatör peteklerini basınçlı havayla içten dışa doğru temizlemek; dıştan verilen hava tozu peteğin derinine iter.
  • Hava filtresinin ön ayırıcısını her vardiya boşaltmak, ana filtreyi kirlilik göstergesine göre değiştirmek ve yedek filtreyi sahada mühürlü ambalajında saklamak.
  • Elektrik panosunu doğrudan güneş almayacak biçimde konumlandırmak ya da üzerine gölgelik kurmak, pano fan filtrelerini de kontrol listesine eklemek.

Yakıt da bir bakım kalemidir. Uzak sahaya varillerle ya da tankerle taşınan motorinde su ve tortu bulunabilir. Ön filtreyi ve su ayırıcıyı düzenli boşaltmak, enjektör arızalarının önünü keser.

Aşınma parçalarını kayaca ve iklime göre planlamak

Aşınma parçası seçimi, bakım duruşlarının sıklığını doğrudan belirler. Afrika'daki ocaklarda granit, bazalt ve kuvarsit yaygın olduğu kadar kireçtaşı ve laterit de işlenir; her biri farklı alaşım ister. Ostenitik manganlı çelik darbe altında pekleşerek sertleşir; çene plakaları ve koni mantolarında kullanılır. Yüksek kromlu döküm temiz ve aşındırıcı beslemede blow bar için tercih edilir, fakat iri blok ve demir karışan beslemede kırılabilir. Doğru seçim için sahadan alınan numuneye aşındırıcılık testi yaptırılmalıdır.

Sıcak ve uzak sahada asıl risk, değişim zamanı geldiğinde parçanın sahada olmamasıdır. Tesisle birlikte bir takım çene plakası ya da blow bar seti göndermek, değişimi serin saatlere planlamak ve sökülen parçanın aşınma profilini fotoğraflayıp kaydetmek, bir sonraki siparişin doğru alaşımla verilmesini sağlar. 1 yıllık garanti aşınma parçalarını kapsamadığından bu kalem işletme gideri olarak bütçelenmelidir. Seçenekler için çene plakası, blow bar ve koni astarı sayfasına ve yedek parça grubuna bakabilirsiniz.

Lastikli şase üzerindeki darbeli kırıcı gövdesi, hidrolik kapak silindirleri ve servis platformu korkulukları yakından
Darbeli kırıcının yakın görünümü: hidrolik kapak silindirleri ve servis platformu, blow bar değişimi ile yatak kontrolünde ekibin çalıştığı alandır.

Vardiya, hafta ve mevsim için bakım kontrol listesi

Aşağıdaki liste üretici kılavuzunun yerini tutmaz; kılavuzdaki aralıkları Afrika sahasının koşullarına göre sıkılaştırmak için bir çerçevedir. Genel günlük ve periyodik işler için bakım talimatı yazımız da yol gösterir.

  1. Vardiya başında: kırıcı ve elek yatak sıcaklıklarını ölçüp kaydedin, jeneratör hava filtresinin ön ayırıcısını boşaltın, hidrolik depo seviyesine ve kaçaklara bakın.
  2. Öğle saatlerinde: yatak sıcaklığını ikinci kez ölçün, panoda sıcaklık uyarısı olup olmadığını kontrol edin, toz bastırma nozullarının tıkanmadığını görün.
  3. Haftalık: radyatörü ve yağ soğutucusunu içten dışa temizleyin, konveyör rulolarını tek tek dinleyin, bant gerginliğini ve sıyırıcıları kontrol edin.
  4. Aylık: yağ numunesi alıp toz ve su içeriği için laboratuvara gönderin, havalandırma tapalarındaki nem tutucuları yenileyin, aşınma parçalarının profilini ölçün.
  5. Mevsim geçişinde: yağmurlardan önce depo dibinden su tahliyesi yapın, kuru mevsim öncesinde keçe ve contaları yenileyin, gres cinsini mevsime göre gözden geçirin.

Sık sorulan sorular

Sıcak iklim için farklı bir yağ cinsi gerekir mi?

Çoğu sahada gerekir. Viskozite sınıfı, ekipman kılavuzundaki aralık içinde kalarak ortam koşullarına ve yağ tedarikçisinin önerisine göre belirlenir. Siparişte saha bilgisini paylaşmak bu seçimi kolaylaştırır.

Yağ analizi küçük bir işletme için gereksiz bir masraf mı?

Hayır. Yağdaki silis ve su miktarı, keçe ya da filtre sorununu rulman hasar görmeden önce gösterir. Tek bir ana rulman değişiminin yol açtığı duruş, düzenli analizin maliyetini rahatlıkla aşar.

Toz bastırma sistemi yağlamayı nasıl etkiler?

Kırıcı girişinde ve bant aktarma noktalarında yapılan su püskürtme, havadaki tozu azaltarak keçelere ve filtrelere binen yükü hafifletir. Suyun doğrudan yataklara ve panoya yönelmemesine dikkat edilmelidir.

Bakım eğitimi teslimatın parçası mı?

Devreye alma sırasında operatör ve bakım ekibine verilecek bilgilendirmenin kapsamı teklif aşamasında netleştirilir. Ürün sayfalarında belirtilen satış sonrası yedek parça ve servis desteği bu sürecin devamıdır.

Sonuç

Afrika'nın sıcak ve tozlu sahalarında konkasör ömrünü belirleyen şey, makinenin gücü kadar yağın ne kadar temiz ve doğru cinste kaldığıdır. Doğru model, iklime göre sıkılaştırılmış bir yağlama turu, sahada bekleyen aşınma parçası ve düzenli yağ analizi bir arada düşünüldüğünde 100-300 t/s bandındaki tesis planlanan tonajı korur. Sahel'deki bir ocağın koşullarını görmek için Nijer'deki General 950 projesine göz atabilirsiniz. 1976'dan beri İzmir'de üretim yapan ekibimizle sahanızın kaya türünü, iklimini ve hedef kapasitesini paylaşın; uygun modeli ve bakım paketini birlikte belirleyelim: teklif ve teknik bilgi için bize ulaşın.

Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü

Yazar
Selin Yıldız
Saha uygulamaları, bakım ve makine kontrolü · General Makina

İlgili İçerik

Afrika'da Taş Ocağı Kurmak: Mobil Konkasör Yatırım Rehberi
YATIRIM VE MALİYET

Afrika'da Taş Ocağı Kurmak: Mobil Konkasör Yatırım Rehberi

Afrika'da 100-200 t/s'lik bir ocak yatırımında karar sırası alıcı, kayaç ve model şeklinde ilerlemelidir. Kireçtaşında General 800/…

Konik kırıcı hidrolik ve yağ sistemi bakımı
BAKIM VE AŞINMA

Konik kırıcı hidrolik ve yağ sistemi bakımı

Konik kırıcıda iki bağımsız devre vardır ve karıştırıldıklarında ikisi de bozulur. Yağlama devresi sıcaklık ve temizlikle, hidrolik…

Afrika'ya Konkasör İhracatı: Nakliye, Gümrük ve Kurulum Süreci
SATIN ALMA VE TEDARİK

Afrika'ya Konkasör İhracatı: Nakliye, Gümrük ve Kurulum Süreci

Saatte 100-300 ton kapasiteli bir kırma eleme tesisini Afrika'ya göndermek; teslim şeklinin, gemi tipinin, gümrük dosyasının ve lim…

Afrika'da Elektrik Olmayan Sahalar İçin Jeneratörlü Konkasör
ŞANTİYE VE MOBİL TESİS

Afrika'da Elektrik Olmayan Sahalar İçin Jeneratörlü Konkasör

Afrika'da şebekesiz bir sahada 120-180 t/s için gerçek adaylar General 01 (550 kVA), General 944 (550 kVA) ve General 950 (600 kVA)…