Afrika'da Hazır Beton Tesisi ve Konkasör Birlikte Nasıl Kurulur?

Afrika'da bir baraj, liman genişlemesi ya da uzun bir yol kesimi için sahaya hem konkasör hem beton santrali getiren yüklenici, aslında tek bir fabrika kuruyor: bir uçta tüvenan kaya giriyor, öbür uçta transmiksere beton çıkıyor. İki makinenin her biri tek başına iyi seçilmiş olsa bile aradaki stok sahası, enerji dağıtımı, su hattı ve kamyon güzergâhı yanlış kurgulanırsa santral agrega bekler, kırıcı da dolu stok yüzünden durur. Bu yazıda 120-180 t/s kırma kapasitesini 100-120 m³/saatlik bir santralle aynı plana oturtmanın mühendislik sırasını anlatıyoruz. Kullandığımız tüm teknik değerler ürün sayfalarımızdan alınmıştır; Afrika'daki belirli bir proje, ihale ya da ocak hakkında veri vermiyoruz. Sahanıza ait kayaç, şartname ve izin bilgilerini ilgili idareden ve numune testlerinden teyit etmenizi öneriyoruz.
İki tesisi tek akış şeması olarak düşünün
Ortak sahanın planı, makine kataloğuyla değil malzeme akışıyla başlar. Kâğıda önce tüvenanın kamyondan döküldüğü noktayı, sonra kırma-eleme hattını, fraksiyon yığınlarını, santralin agrega bunkerini ve en son betonun yüklendiği alanı çizin. Bu zincirde her ok bir taşıma işi, her taşıma işi de ya bir konveyör ya da bir loder demektir.
Tüvenandan transmiksere beş istasyon
Tipik bir ortak tesiste istasyonlar şöyle sıralanır: (1) besleme bunkeri ve titreşimli besleyici, (2) primer ve sekonder kırıcı ile elek, (3) her fraksiyon için ayrı stok yığını, (4) santralin dört gözlü agrega bunkeri ve tartı bandı, (5) mikser ve transmikser yükleme noktası. Birinci ve ikinci istasyon kırma tesisinin, dördüncü ve beşinci istasyon santralin içindedir. Üçüncü istasyon ise kimsenin kataloğunda yoktur; yerleşimin başarısı da tam olarak orada belirlenir.
Stok tamponu neden pazarlık konusu değildir
Kırma hattı ile santral aynı saatlerde, aynı ritimle çalışmaz. Santral transmikser geldikçe parti parti üretir, döküm günü sabah yoğun, öğleden sonra seyrek çalışabilir. Kırıcı ise düzgün beslendiğinde verimlidir ve sık dur-kalk aşınmayı artırır. Aradaki yığınlar bu iki farklı ritmi birbirinden ayırır. Mobil santrallerin bunker gözleri birkaç saatlik tüketimi karşılayacak büyüklükte olduğundan, asıl tampon her zaman yerdeki yığınlardır. Yığın alanını beton zeminli ve bölmeli planlarsanız fraksiyonlar birbirine karışmaz; bu da reçetedeki tane dağılımını korur.
Beton tonajından kırma kapasitesine geçiş
Santral m³/saat, kırıcı t/s ile konuşur. Aradaki köprü reçetedir: gerekli agrega (t/s) = santralin fiilî beton üretimi (m³/saat) × m³ başına agrega (t/m³). Varsayımsal bir örnek: reçetede m³ başına 1,9 t agrega olan bir santral saatte 100 m³ üretirse 190 t agrega tüketir. Bu, 120-180 t/s bandındaki bir kırma tesisinin üst sınırını aşıyor gibi görünür; ancak santraller nadiren tüm vardiya boyunca anma kapasitesinde çalışır. Kırıcıyı santralden daha uzun vardiyada çalıştırıp farkı yığınlarda biriktirmek, Afrika'daki uzak şantiyelerde en sık kullanılan çözümdür.
İkinci kontrol fraksiyon dengesidir. Reçeteniz ince kum, orta ve iri mıcırı belirli oranlarda ister; kırıcı ise kayanın kırılma karakterine göre bir dağılım verir. Örneğin reçete iri taneyi fazla istiyor, kırıcı ise kum fazlası üretiyorsa, toplam tonaj yetse bile bir fraksiyon sürekli eksik kalır. Bu yüzden teklif aşamasında reçetenizi ve numune elek analizini birlikte paylaşmanızı isteriz.
120-180 t/s bandında kırma tarafı için üç seçenek
Bu kapasite aralığını karşılayan üç lastikli kırma-eleme tesisimiz var. Seçimi belirleyen şey taşın sertliği ve aşındırıcılığı ile reçetenin istediği en iri tanedir.
| Özellik | General 944 | General 950 | General 01 |
|---|---|---|---|
| Kapasite | 120-180 t/s | 120-180 t/s | 120-180 t/s |
| Kırıcı dizilimi | GPJ 90 çeneli + GM430 konik | GPJ 90 çeneli + DMK01 darbeli | GPS 1210 darbeli (primer+sekonder) |
| Maksimum besleme | 800 mm | 800 mm | 700 mm |
| Elek | 1600×5000 mm, 3 katlı | 1600×5000 mm, 3 katlı | 1600×5000 mm, 4 katlı |
| Ürün fraksiyonları | 0-5 / 5-12 / 12-19 mm | 0-5 / 5-12 / 12-19 mm | 0-5 / 5-12 / 12-19 / 19-40 mm |
| Jeneratör | 550 kVA | 600 kVA | 550 kVA |
| Ağırlık | 70.000 kg | 70.000 kg | 55.000 kg |
Granit, kuvarsit ya da bazalt gibi sert ve aşındırıcı kayada General 944 öne çıkar; konik sekonder basarak kırdığı için aşınma parçalarının ömrü darbeli kırıcıya göre uzar. Aynı sert taşta daha kübik mıcır ve daha yüksek küçültme isteniyorsa General 950 değerlendirilir. Kireçtaşı gibi az aşındırıcı taşta ve reçetenin 19-40 mm iri fraksiyon istediği durumlarda General 01'in dört katlı eleği ek bir stok yığını sağlar. Afrika'da kıtanın farklı bölgelerinde granit, bazalt ve kireçtaşı ocaklarının hepsi bulunur; hangisinin sizin ocağınızda olduğunu ise yalnız laboratuvar testi söyler.
Santral tarafı: mobil Titan 100 mü, Magnum 120 mi, sabit kurulum mu?
Beton santrali seçiminde iki soru vardır: saatlik beton ihtiyacı ve santralin aynı yerde kaç yıl kalacağı. Proje bittiğinde santral başka bir şantiyeye taşınacaksa dorse şasili mobil model, aynı noktada uzun yıllar hazır beton üretilecekse sabit model mantıklıdır.
| Özellik | M-Titan 100 (mobil) | M-Magnum 120 (mobil) | Titan 100 (sabit) | Magnum 120 (sabit) |
|---|---|---|---|---|
| Kapasite | 100 m³/saat | 120 m³/saat | 100 m³/saat | 120 m³/saat |
| Mikser | Çift milli, 2 m³ | Çift milli, 3 m³ | Çift milli, 2 m³ | Çift milli, 3 m³ |
| Mikser motoru | 2×45 kW | 2×55 kW | 2×45 kW | 2×55 kW |
| Agrega bunkeri | 4×15 m³ | 4×20 m³ | 4×25 m³ | 4×30 m³ |
| Çimento silosu | 100 ton | 100 ton | Opsiyonel 60/80/100 ton | Opsiyonel 60/80/100 ton |
Dört gözlü bunker, kırma tesisinin üç ya da dört fraksiyonuyla doğal biçimde eşleşir: 944 veya 950'nin üç ürünü üç göze, dördüncü göz ise doğal kum ya da yıkanmış kum için ayrılabilir. 01 ile çalışılıyorsa dört göz dört fraksiyonu doğrudan karşılar. Mobil beton santrali sayfamızda tartım ve silo detaylarını görebilirsiniz.

Afrika'da sahadaki gerçek bir referans olarak Tanzanya'daki Titan 100 mobil beton santrali (100 m³/saat) ve Afrika'daki GNR 944 sert taş kırma tesisi (120-150 t/s) projelerimizi inceleyebilirsiniz. Bu iki proje ayrı teslimatlardır; ortak saha kurgusunu sizin projenize göre ayrıca çizeriz.
Saha yerleşimi: rüzgâr, enerji, su ve kamyon trafiği
Makine seçimi bittikten sonra en çok hata, yerleşim planında yapılır. Afrika'nın sıcak ve tozlu sahalarında dört konu öne çıkar.
Kırıcı tozunu santralden uzak tutmak
Kırma ve eleme noktası, hâkim rüzgâr yönüne göre santralin rüzgâr altına yerleştirilmelidir. Aksi halde ince toz, santralin tartı ve kumanda ekipmanına, motor soğutma kanallarına ve mikser üstüne taşınır. Kırma tarafında su püskürtmeli toz bastırma ve kapalı bant transferleri projeye göre seçilebilecek önlemlerdir. Çimento silosunda ise üst filtre, emniyet valfi ve akışkanlaştırma jetleri standart donanımdır; tanker dolumundaki tozu bu filtre tutar.
Enerji: iki ayrı yük, tek dağıtım planı
Şebekenin zayıf ya da uzak olduğu Afrika sahalarında kırma tesisi kendi jeneratörüyle çalışır: 944 ve 01 için 550 kVA, 950 için 600 kVA. Santralin yükü ise mikser motorları (Titan 100'de 2×45 kW), konveyörler, helezonlar ve kompresörden oluşur; jeneratör büyüklüğü santralin motor listesinden ayrıca hesaplanır. İki tesisi tek bir büyük jeneratöre bağlamak yerine ayrı jeneratörlerle beslemek, kırıcıdaki bir arızanın beton dökümünü durdurmasını önler.

Su tarafında santral reçeteye göre parti başına tartılmış su ister; Titan 100'ün su tartımı 600 litredir. Yıkama yapılacaksa ek su ve çökeltme havuzu gerekir. Kamyon trafiğinde ise kural basittir: tüvenan kamyonları ile transmikserlerin güzergâhları kesişmemelidir. Tek yönlü bir döngü, hem güvenliği hem de santralin yükleme ritmini korur.
Kum temiz değilse santrale girmeden yıkayın
Kırma kumunda ya da dere kumunda kil ve silt fazlaysa beton reçetesi tutmaz; su ihtiyacı artar, dayanım düşer. Kuru ve temiz malzemede GNR ME1650 (120-180 t/s, 18.000 kg) yalnız eleme yapar. Killi malzemede ise yıkamalı elek ve helezon taşıyan GNR YM1650 (120-180 t/s, 21.000 kg) devreye girer. Kilin ne kadar olduğu kum eşdeğeri ya da metilen mavisi testiyle belirlenir; bu testi sahaya makine sipariş etmeden önce yaptırmak gerekir.
Sevkiyattan önce netleşmesi gereken saha bilgileri
- Tüvenan numunesinin kayaç cinsi, sertliği ve aşındırıcılık testi.
- Beton reçeteleri ve her reçetedeki fraksiyon oranları.
- Günlük beton ihtiyacı ve santralin günlük çalışma saati.
- Hâkim rüzgâr yönü ve sahanın düzleştirilebilir alanı.
- Şebeke var mı, yoksa her iki tesis jeneratörle mi çalışacak?
- Su kaynağı, debisi ve yıkama ihtiyacı olup olmadığı.
- Varış limanından sahaya karayolu güzergâhı, köprü ve viraj kısıtları.
- Çimento silosunun civatalı (konteynerle sevk) ya da kaynaklı olacağı.
Uzak ve deniz aşırı sevkiyatta civatalı silo sökülü olarak konteynere sığar ve sahada monte edilir; kaynaklı silo ise tek parça geldiği için yakın mesafeler için daha uygundur.
Sık sorulan sorular
Konkasör ile santral arasına konveyör mü, loder mi koymalıyım?
Fraksiyon yığınlarından bunkere taşıma çoğu sahada loderle yapılır, çünkü yığın tampon işlevini konveyör kadar esnek başka bir sistem göremez. Konveyörle doğrudan bağlantı, ancak sahada stok alanı çok darsa ve tek fraksiyon yoğun kullanılıyorsa düşünülmelidir.
Tek kırma tesisi iki santrali besleyebilir mi?
Toplam agrega ihtiyacı kırma tesisinin kapasitesi ve çalışma saatiyle karşılanıyorsa evet. Hesap, yukarıdaki formülle her santral için ayrı yapılıp toplanır; fraksiyon dengesi de ayrıca kontrol edilir.
Kurulum ve teslim süresini şimdiden öğrenebilir miyim?
Süre; model seçimine, sevkiyat şekline, varış limanına ve saha hazırlığına bağlıdır. Bu bilgiler netleştikten sonra projenize özel bir plan hazırlarız; genel bir süre vermek yanıltıcı olur.
Fiyatı neler belirler?
Kırıcı dizilimi, elek kat sayısı, santral modeli, silo sayısı ve tipi, yıkama ihtiyacı, jeneratör, otomasyon seçenekleri ve teslim şekli. Teklifimiz bu kalemleri ayrı ayrı gösterir.
Sonuç
Afrika'da konkasör ve hazır beton tesisini birlikte kurarken iyi makine seçmek işin yarısıdır; diğer yarısı iki tesis arasındaki stok tamponu, ayrı enerji beslemesi, rüzgâra göre yerleşim ve kesişmeyen kamyon trafiğidir. 120-180 t/s kırma tarafında 944, 950 ya da 01; santral tarafında Titan 100 ya da Magnum 120 ile dengeli bir hat kurulabilir. 1976'dan beri İzmir'de ürettiğimiz ISO 9001 ve CE belgeli ekipmanlar 1 yıl garantilidir (aşınma parçaları hariç). Reçetenizi, numune bilgisini ve saha krokinizi iletişim sayfamızdan gönderin, ortak saha planını ve teklifi birlikte hazırlayalım.
Teknik terimlerin açıklamaları: Terimler Sözlüğü




