Konkasör Tesisi Teklif Karşılaştırma Kriterleri

Bir yatırım kararında en yanıltıcı tablo, iki tedarikçinin toplam rakamını yan yana koyan tablodur. Konkasör tesisi teklif karşılaştırma kriterleri, rakamın altındaki kapsamı görünür kılmak için vardır: aynı kapasiteyi vaat eden iki teklif, biri şaseyi, konveyörleri ve elektrik panosunu içeriyorsa diğeri içermiyorsa, aslında iki farklı işin fiyatıdır. Satın alma tarafında yapılacak ilk iş pazarlık değil, kapsamı eşitlemektir.

İki teklif neden doğrudan kıyaslanamaz

Kırma-eleme tesisi tek bir makine değil, birbirine bağlı üniteler dizisidir: besleyici, primer kırıcı, ara stok konveyörleri, sekonder ve tersiyer üniteler, elekler, şaseler, yürüyüş yolları, elektrik dağıtım panosu, kablolama ve otomasyon. Tedarikçilerin her biri bu listeyi kendi standart paketine göre böler. Bir teklifte "tesis" kelimesi otomasyonu ve saha kablolamasını içerirken, bir başkasında yalnız mekanik üniteleri işaret eder. Aradaki farkı fiyat satırından okumak mümkün değildir; ancak kalem kalem eşleştirme ile ortaya çıkar.

İkinci karışıklık kaynağı kapasite tanımıdır. Saatlik ton değeri, hangi besleme boyutunda, hangi kaya için, hangi nem oranında ve hangi ürün eğrisinde ölçüldüğü belirtilmeden anlam taşımaz. Aynı makine, sert ve aşındırıcı bir beslemede yumuşak kireçtaşındakinin belirgin biçimde altında üretir. Teklif metninde besleme malzemesi, maksimum besleme boyutu ve hedef ürün fraksiyonları yazılı değilse, kapasite bir taahhüt değil bir temennidir.

Konkasör tesisi teklif karşılaştırma kriterleri: kapsam eşitleme listesi

Kapsam eşitleme, her iki teklifi de aynı sütun listesine oturtmak demektir. Bir kalem bir teklifte var, diğerinde yoksa; eksik olan taraf için o kalemin piyasa bedeli tahmin edilip toplamına eklenir. Karşılaştırma ancak bu düzeltmeden sonra yapılır.

Teslim şekli fiyatın içine neyi katıyor

Teslim şekli, iki teklif arasındaki farkın en sık gözden kaçan kaynağıdır. Uluslararası ticarette kullanılan Incoterms 2020 kuralları on bir tanedir; yedisi her taşıma türü için (EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP), dördü deniz ve iç su yolu taşımacılığı için (FAS, FOB, CFR, CIF) tanımlanmıştır. Fabrika teslim bir fiyatla, sahaya indirilmiş bir fiyatı yan yana koymak karşılaştırma değil, yanılsamadır.

Montaj, devreye alma ve eğitim

Bu üç kalem çoğu teklifte tek satıra sıkışır ve en büyük sapmayı üretir. Sorulacak sorular nettir: montaj ekibi kaç kişi ve kaç gün sahada kalacak, vinç ve iş makinesi kim tarafından temin edilecek, ekibin konaklama ve ulaşımı kimin üzerinde, devreye alma hangi kabul kriterine bağlanacak. Kabul kriteri yazılı değilse tesis "çalışıyor" sayılır ve bakiye ödeme talep edilir; oysa alıcı için kabul, hedef fraksiyonda hedef tonajın sürekli üretilmesidir.

Eğitim tarafında operatör eğitimi ile bakım eğitimi ayrı kalemlerdir. Operatör vardiya başında ne kontrol edeceğini, bakımcı ise aşınma parçası değişimini ve yağlama planını öğrenmelidir. Eğitim gün sayısı ve dili teklifte yazılı olmalıdır.

Yedek parça, garanti ve tedarik süresi

Makine bedeli bir defa, aşınma parçası bedeli tesis ömrü boyunca ödenir. Bu yüzden teklif değerlendirmesi, parça listesi ve tedarik taahhüdü olmadan tamamlanamaz. İstenecek asgari bilgi: kritik parçaların birim listesi, stok durumu, sipariş sonrası teslim süresi ve garanti kapsamının parça mı yoksa parça-artı-işçilik mi olduğu. Aşınma parçası tüketimi doğrudan işletme maliyeti kalemine yazılır ve iki teklif arasındaki ilk yatırım farkını birkaç sezonda kapatabilir.

Garantinin süresi kadar başlangıç anı da önemlidir: sevkiyat tarihi mi, devreye alma tarihi mi? Sahaya geç kurulan bir tesiste bu ayrım aylar demektir.

Karar notu

Kapsamı eşitledikten sonra karar üç başlıkta toplanır: düzeltilmiş toplam bedel, tesisin hedef ürün eğrisini tutturma kabiliyeti ve tedarikçinin devreye alma sonrası erişilebilirliği. Bu üçlü, satın alma ve tedarik sürecinin gövdesini oluşturur; fiyat tek başına hiçbirinin yerini tutmaz.

Sık sorulan sorular

Kapsam eşitleme ne kadar sürer

Kalem listesi hazırsa iki teklif için birkaç saatlik bir çalışmadır. Zaman alan kısım, eksik kalemlerin bedelini tahmin etmek için tedarikçilere ek soru göndermektir.

Kapasite taahhüdü nasıl yazdırılır

Besleme malzemesi, besleme boyutu, nem oranı ve hedef fraksiyonlar tek cümlede tanımlanır; taahhüt bu koşullara bağlanır. Koşulsuz kapasite cümlesi kabul edilmemelidir.

En düşük teklif ne zaman doğru tercihtir

Kapsamı eşitlenmiş, kapasitesi koşullu olarak taahhüt edilmiş, parça tedariki yazılı hale gelmiş ve düzeltilmiş toplamı yine de en düşük kalan teklif doğru tercihtir. Bu dört koşuldan biri eksikse en düşük rakam bir tasarruf değil, ertelenmiş bir gider kalemidir.